zaburzenie czynności jąder
Zaburzenie czynności jąder (dysfunkcja jąder) to stan kliniczny, w którym dochodzi do nieprawidłowości w pracy męskich gonad, skutkujący zaburzeniami produkcji hormonów płciowych (głównie testosteronu) i/lub zaburzeniami spermatogenezy. Może mieć charakter wrodzony lub nabyty, a jego etiologia jest bardzo zróżnicowana.
Przyczyny zaburzeń czynności jąder obejmują czynniki genetyczne (np. zespół Klinefeltera), hormonalne (np. dysfunkcja osi podwzgórze-przysadka-gonady), anatomiczne (np. wnętrostwo), infekcyjne (np. świnka powikłana zapaleniem jąder), toksyczne (np. alkohol, narkotyki, niektóre leki), a także urazy, nowotwory czy radioterapię. Zaburzenia te mogą też występować w przebiegu chorób ogólnoustrojowych.
Objawy kliniczne dysfunkcji jąder zależą od wieku pacjenta, nasilenia zaburzeń oraz ich przyczyny. U dorosłych mężczyzn mogą obejmować: zmniejszenie libido, zaburzenia erekcji, ginekomastię, osteoporozę, anemię, zmniejszenie masy mięśniowej, zmianę rozkładu tkanki tłuszczowej oraz niepłodność. U dzieci i młodzieży zaburzenia te mogą powodować opóźnione dojrzewanie płciowe.
Diagnostyka zaburzeń czynności jąder obejmuje badania hormonalne (oznaczenie poziomu testosteronu, LH, FSH, prolaktyny, estradiolu), badanie nasienia, badania obrazowe (USG jąder) oraz w wybranych przypadkach badania genetyczne. W niektórych sytuacjach konieczna może być biopsja jądra. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować hormonoterapię zastępczą, leczenie operacyjne, techniki wspomaganego rozrodu oraz modyfikację stylu życia.