zespół Cushinga polekowy
Zespół Cushinga polekowy to stan kliniczny wywołany długotrwałym podawaniem glikokortykosteroidów, prowadzący do objawów charakterystycznych dla hiperkortyzolemii. W przeciwieństwie do endogennego zespołu Cushinga, postać polekowa jest najczęstszą przyczyną hiperkortyzolemii i rozwija się u pacjentów przyjmujących wysokie dawki steroidów w terapii różnych chorób.
Klinicznie zespół Cushinga polekowy manifestuje się typowym obrazem obejmującym twarz księżycowatą, bawoli kark, otyłość centralną przy jednoczesnym zaniku mięśni kończyn, rozstępy skórne, łatwość powstawania siniaków i zaburzenia metaboliczne. Dodatkowo pacjenci często doświadczają nadciśnienia tętniczego, hiperglikemii, osteoporozy oraz zaburzeń psychicznych.
Leczenie zespołu Cushinga polekowego opiera się przede wszystkim na stopniowej redukcji dawki steroidów, jeśli jest to możliwe. Proces ten musi być prowadzony ostrożnie, aby uniknąć objawów niewydolności nadnerczy. W przypadkach, gdy odstawienie steroidów nie jest możliwe, zaleca się minimalizację dawki oraz wdrożenie leczenia objawowego powikłań metabolicznych.
Monitorowanie pacjentów z zespołem Cushinga polekowym powinno obejmować regularne pomiary ciśnienia tętniczego, stężenia glukozy we krwi, badania densytometryczne oraz ocenę ryzyka sercowo-naczyniowego. Wskazana jest również profilaktyka osteoporozy poprzez suplementację wapnia i witaminy D.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Locoid 1 mg/g
Przedawkowanie miejscowego glikokortykosteroidu Locoid (1 mg/g krem zawierający 17-maślan hydrokortyzonu) nie jest opisane w kontekście ostrego zatrucia, jednak długotrwała i nadmierna aplikacja może prowadzić do istotnych powikłań klinicznych, przede wszystkim zahamowania czynności kory nadnerczy. Mechanizm ten wynika z układowej absorpcji steroidu i supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co skutkuje zmniejszoną endogenną produkcją kortyzolu. Objawy przewlekłego przedawkowania obejmują zespół Cushinga polekowego, hiperglikemię, osłabienie mięśniowe, zwiększoną podatność na infekcje, zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, zatrzymanie sodu i wody) oraz miejscowe działania niepożądane takie jak ścieńczenie skóry i teleangiektazje.
17-maślan hydrokortyzonu, absorpcja ogólnoustrojowa, glikokortkosteroid, hiperglikemia, hiperkortyzolemia, hipokaliemia, immunosupresja, infekcja oportunistyczna, miopatia steroidowa, niewydolność nadnerczowa, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ostry przełom nadnerczowy, rozstęp, ścieńczenie skóry, supresja endogennej produkcji kortyzolu, teleangiektazja, test stymulacyjny, trądzik steroidowy, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zanik skóry, zespół Cushinga polekowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Locoid Crelo 1 mg/g
Produkt leczniczy Locoid Crelo zawierający maślan hydrokortyzonu 1 mg/g w postaci emulsji do stosowania miejscowego nie wykazuje przypadków ostrego przedawkowania, jednak długotrwałe stosowanie na dużych powierzchniach skóry może prowadzić do wchłaniania ogólnoustrojowego i zahamowania czynności kory nadnerczy. Objawy przedawkowania obejmują zahamowanie wydzielania endogennych kortykosteroidów, zespół Cushinga polekowego (otyłość centralna, twarz księżycowata, rozstępy, nadciśnienie, hiperglikemia), objawy hiperkortyzolizmu (osłabienie mięśniowe, nerwowość, bezsenność, zaburzenia elektrolitowe) oraz supresję osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. W przypadku wystąpienia tych objawów konieczne jest stopniowe odstawianie leku, aby uniknąć przełomu nadnerczowego.
emulsja do stosowania miejscowego, hiperglikemia, hiperkortyzolemii, hiperkortyzolizm, kortykosteroid miejscowy, maślan hydrokortyzonu, nadciśnienie, niewydolność nadnerczy, opatrunek okluzyjny, otyłość centralna, przełom nadnerczowy, rozstępy skórne, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, twarz księżycowata, wtórna niewydolność kory nadnerczy, wydzielanie kortyzolu, zaburzenia elektrolitowe, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga polekowy