substancja smakowo-zapachowa
Substancje smakowo-zapachowe to związki chemiczne lub ich mieszaniny, które oddziałują na receptory smakowe i węchowe, wywołując określone wrażenia sensoryczne. W medycynie i praktyce klinicznej mają znaczenie w kontekście diagnostyki, terapii oraz jako składniki preparatów farmaceutycznych.
Klinicznie substancje smakowo-zapachowe znajdują zastosowanie w badaniach zaburzeń węchu i smaku (dysosmia, dysgeusia), które mogą być objawami chorób neurologicznych, endokrynologicznych lub infekcyjnych. Utrata lub zaburzenie percepcji smakowo-zapachowej może być wczesnym objawem chorób neurodegeneracyjnych (np. Parkinsona, Alzheimera) czy skutkiem ubocznym wielu leków.
W farmakologii substancje te służą do maskowania nieprzyjemnego smaku leków, zwiększając compliance pacjentów, szczególnie w pediatrii. Mogą również wywoływać reakcje alergiczne, dlatego w dokumentacji medycznej należy uwzględniać nadwrażliwość na konkretne substancje smakowo-zapachowe przy ordynowaniu leków.
Zaburzenia percepcji smakowo-zapachowej zyskały szczególne znaczenie diagnostyczne w kontekście infekcji SARS-CoV-2, gdzie anosmia i dysgeusia stanowią charakterystyczne objawy, często wyprzedzające inne symptomy COVID-19.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Herbion na kaszel 30 mg/5 ml
Syrop Herbion na kaszel zawiera jako substancję czynną wyciąg gęsty z Cetraria islandica (płucnica islandzka) w stężeniu 30 mg/5 ml, co odpowiada 6 mg wyciągu na 1 ml syropu (96-108 mg surowca roślinnego). Ekstrakt uzyskiwany jest wodą oczyszczoną przy współczynniku ekstraktowym DER 16-18:1. Preparat zawiera również substancje pomocnicze o potencjalnym znaczeniu klinicznym, takie jak sorbitol płynny (532 mg/ml), benzoesan sodu (2 mg/ml) oraz etanol (0,6 mg/ml). Syrop ma barwę od żółtobrązowej do brązowej, z lekką opalizacją i charakterystycznym zapachem, a obecność osadu jest typowa dla preparatów roślinnych. Produkt dostępny jest w butelce 150 ml z dołączoną łyżeczką miarową 5 ml, co umożliwia precyzyjne dawkowanie.
benzoesan sodu, etanol, guma ksantanowa, kwas cytrynowy, niezgodność farmaceutyczna, płucnica islandzka, regulator kwasowości, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sorbitol, środek konserwujący, substancja pochodzenia roślinnego, substancja smakowo-zapachowa, substancja zagęszczająca, syrop przeciwkaszlowy, właściwości organoleptyczne, współczynnik ekstraktowy, wyciąg gęsty - Leksykon leków
Skład i postać leku – Clemastinum WZF 1 mg/10 ml
Clemastinum WZF to syrop zawierający klemastynę fumaranu jako substancję czynną w stężeniu 1 mg/10 ml. Preparat jest przeznaczony do podawania doustnego, szczególnie u pacjentów z trudnościami w połykaniu tabletek. Syrop zawiera istotne substancje pomocnicze, takie jak sorbitol (350 mg/ml), metylu parahydroksybenzoesan (0,333 mg/ml), propylu parahydroksybenzoesan (0,167 mg/ml), glikol propylenowy (75,52 mg/ml) oraz etanol 96% (50 mg/ml), które mogą mieć znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów z alergiami lub nietolerancjami. Preparat jest dostępny w butelce o pojemności 100 ml z dołączoną miarką umożliwiającą precyzyjne dawkowanie (2,5 ml, 5 ml, 10 ml). Syrop ma formę przezroczystej, bezbarwnej cieczy o smaku brzoskwiniowo-cytrynowym, co poprawia akceptację u pacjentów.
bufor fosforanowy, disodu fosforan dwunastowodny, dysfagia, etanol 96%, glikol propylenowy, klemastyna, klemastyna fumaran, konserwant, metylu parahydroksybenzoesan, potasu diwodorofosforan, propylu parahydroksybenzoesan, regulator pH, rozpuszczalnik, sacharyna sodowa, sorbitol, substancja czynna, substancja słodząca, substancja smakowo-zapachowa, syrop - Leksykon leków
Skład i postać leku – Cogiton ODT 10 mg
Cogiton ODT to preparat zawierający chlorowodorek donepezylu w dawce 10 mg w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej. Każda tabletka ma średnicę 10,6 mm, jest obustronnie płaska, jasnobeżowa i gładka. Substancje pomocnicze obejmują laktozę jednowodną (117,70 mg), aspartam (E951, 4,50 mg) oraz maltodekstrynę (2,03 mg), a także inne składniki wpływające na rozpad i stabilność tabletki. Produkt jest dostępny w opakowaniach zawierających od 7 do 60 tabletek, z okresem ważności 2 lata, przechowywany w temperaturze do 30°C, chroniony przed światłem.
aspartam, celuloza mikrokrystaliczna, chlorowodorek donepezylu, fenyloketonuria, kroskarmeloza sodowa, krospowidon, krzemionka koloidalna bezwodna, laktoza jednowodna, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niezgodność farmaceutyczna, skrobia modyfikowana, środek antyadhezyjny, środek rozsadzający, stearylofumaran sodu, substancja smakowo-zapachowa, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, tlenek żelaza żółty, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Herbion na kaszel mokry 7 mg/ml
Herbion na kaszel mokry to syrop zawierający 7 mg/ml suchego wyciągu z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.), otrzymanego w stosunku ekstrakcji 5-7,5:1 przy użyciu 30% etanolu (m/m). Jedna dawka 5 ml dostarcza 35 mg wyciągu, 1750 mg sorbitolu, 10 mg sodu benzoesanu oraz 0,5 mg etanolu. Syrop ma żółto-brązowe zabarwienie i charakterystyczny smak oraz zapach, a obecność niewielkiego osadu podczas przechowywania jest naturalna i nie wpływa na skuteczność terapeutyczną. Produkt dostępny jest w butelce 150 ml z łyżką miarową, co umożliwia precyzyjne dawkowanie.
benzoesan sodu, bluszcz pospolity, dawkowanie leku, działanie przeczyszczające, etanol, kaszel mokry, konserwant, lek roślinny, niezgodność farmaceutyczna, produkt leczniczy, skuteczność terapeutyczna, sorbitol, środek ostrożności, stabilność leku, substancja pomocnicza, substancja słodząca, substancja smakowo-zapachowa, syrop leczniczy, wyciąg z bluszczu pospolitego - Leksykon leków
Skład i postać leku – Flegamina Classic o smaku malinowym 4 mg/5 ml
Flegamina Classic o smaku malinowym to syrop zawierający 4 mg bromoheksyny chlorowodorku (Bromhexini hydrochloridum) w 5 ml preparatu, stosowany jako mukolityk. Syrop charakteryzuje się klarowną konsystencją oraz malinowym aromatem, co ułatwia podawanie szczególnie pacjentom z trudnościami w połykaniu. W składzie znajdują się substancje pomocnicze o znanym działaniu, takie jak maltitol ciekły (1500 mg/5 ml), kwas benzoesowy (1,5 mg/5 ml), glikol propylenowy (3,26 mg/5 ml) oraz alkohol benzylowy (0,875 µg/5 ml) – składniki te należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do terapii, zwłaszcza w przypadku alergii lub nietolerancji.
alkohol benzylowy, bromoheksyny chlorowodorek, dysfagia, glikol propylenowy, hydroksyetyloceluloza, konserwant, kwas benzoesowy, maltitol ciekły, niezgodność farmaceutyczna, regulator kwasowości, rozpuszczalnik, substancja czynna, substancja słodząca, substancja smakowo-zapachowa, substancja zagęszczająca, substancje pomocnicze