wektor adenowirusowy
Wektor adenowirusowy to zmodyfikowany genetycznie adenowirus, który został pozbawiony genów odpowiedzialnych za replikację, co uniemożliwia mu namnażanie się w organizmie. Dzięki tym modyfikacjom służy jako nośnik (wektor) umożliwiający wprowadzenie obcego materiału genetycznego do komórek docelowych.
W medycynie wektory adenowirusowe znalazły szerokie zastosowanie w terapii genowej oraz w produkcji szczepionek. Ich zaletami są wysoka wydajność transdukcji zarówno komórek dzielących się, jak i spoczynkowych, możliwość przenoszenia dużych fragmentów DNA (do 8 kb) oraz stosunkowo długi okres ekspresji wprowadzonych genów.
Szczepionki wykorzystujące wektory adenowirusowe, takie jak szczepionki przeciw COVID-19 firm AstraZeneca i Johnson & Johnson, zawierają adenowirusy z wbudowanym genem kodującym białko S koronawirusa. Po podaniu szczepionki, wektor adenowirusowy dostarcza ten gen do komórek, które następnie produkują białko S, wywołując odpowiedź immunologiczną organizmu.
Mimo licznych zalet, wektory adenowirusowe mogą wywoływać odpowiedź immunologiczną skierowaną przeciwko samemu wektorowi, co może ograniczać ich skuteczność przy powtórnym podaniu. Trwają badania nad rozwiązaniem tego problemu poprzez wykorzystanie rzadkich serotypów adenowirusów lub adenowirusów pochodzących od innych gatunków zwierząt.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Nietolerancja laktozy – Leczenie
Nietolerancja laktozy wynika z niedoboru enzymu laktazy, co prowadzi do niepełnego trawienia laktozy i jej fermentacji w jelicie grubym, skutkując objawami takimi jak wzdęcia, bóle brzucha i biegunka. Wyróżnia się formy pierwotne, wtórne i wrodzone nietolerancji. Leczenie opiera się na modyfikacji diety z uwzględnieniem indywidualnego progu tolerancji laktozy, który u większości pacjentów wynosi 12-15 g laktozy jednorazowo (około 250 ml mleka). Zaleca się stopniowe wprowadzanie produktów mlecznych, preferowanie serów twardych i fermentowanych oraz stosowanie preparatów enzymatycznych zawierających laktazę, które rozkładają laktozę na glukozę i galaktozę. W przypadku nietolerancji wtórnej, leczenie choroby podstawowej może przywrócić zdolność trawienia laktozy, choć proces ten może trwać miesiące.
Aspergillus niger, bakterie jelitowe, bakterie kwasu mlekowego, Bifidobacterium, celiakia, giardioza, jelito cienkie, jelito grube, Lactobacillus, laktaza, metronidazol, niedobór wapnia, nietolerancja laktozy, oś mózg-jelito, probiotyki, produkty bezlaktozowe, terapia genowa, wektor adenowirusowy, witamina D, wzdęcia, zapalenie żołądka - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka bcg przeciwko gruźlicy – Leczenie
Szczepionka Bacillus Calmette-Guérin (BCG) jest jedyną licencjonowaną szczepionką przeciwko gruźlicy, zawierającą żywy atenuowany szczep Mycobacterium bovis. Wykazuje zmienną skuteczność ochronną, sięgającą 70-80% u niemowląt i małych dzieci (<5 lat) przeciwko ciężkim postaciom gruźlicy, takim jak gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i gruźlica prosówkowa. Ochrona ta może utrzymywać się do 10-15 lat, choć zaczyna słabnąć już po 3 miesiącach. U młodzieży i dorosłych skuteczność w zapobieganiu płucnej postaci gruźlicy jest ograniczona (0-80%). Metaanalizy wskazują na redukcję ryzyka zachorowania o około 50%, infekcji o 19-27% oraz spowolnienie progresji do aktywnej choroby o 71%. Standardowo BCG podaje się śródskórnie, jednak badania sugerują, że podanie dożylne może wywołać silniejszą odpowiedź limfocytów T i lepszą ochronę, co jest przedmiotem dalszych badań. Rewakcynacja nie jest rutynowo zalecana, choć może być rozważana u osób z niedostateczną odpowiedzią immunologiczną lub w grupach wysokiego ryzyka.
aktywna gruźlica, Bacillus Calmette-Guérin, gruźlica, gruźlica prosówkowa, gruźlica wielolekooporna, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, infekcja mykobakteryjna, limfocyt T, Mycobacterium bovis, Mycobacterium leprae, Mycobacterium tuberculosis, odpowiedź immunologiczna, owrzodzenie Buruli, płyn z płukania oskrzelowo-pęcherzykowego, podanie dożylne, podanie śródskórne, rak in situ, stwardnienie rozsiane, terapia podtrzymująca, test tuberkulinowy, układ oddechowy, utajona infekcja gruźlicza, wektor adenowirusowy - Leksykon chorób i schorzeń
Kardiomiopatia przerostowa – Leczenie
Kardiomiopatia przerostowa (HCM) jest najczęstszą dziedziczną chorobą serca, charakteryzującą się przerostem mięśnia sercowego i ryzykiem nagłej śmierci sercowej. Podstawą leczenia farmakologicznego są beta-blokery (np. atenolol, bisoprolol, metoprolol) z docelową spoczynkową częstością akcji serca <60-65/min, a w przypadku ich nietolerancji lub nieskuteczności stosuje się blokery kanałów wapniowych (werapamil, diltiazem). Disopyramid, lek antyarytmiczny klasy IA, jest opcją u pacjentów z obstrukcyjną postacią HCM i utrzymującymi się objawami. Przełomem w terapii są inhibitory miozyny sercowej, takie jak mavacamten (zatwierdzony przez FDA w 2022 r.) i aficamten, które zmniejszają gradient w drodze odpływu lewej komory i poprawiają wydolność wysiłkową. Nowe wytyczne z 2024 roku rekomendują ich stosowanie u pacjentów z objawową obstrukcyjną HCM, oporną na beta-blokery lub blokery wapniowe. Leczenie uzupełniają leki antyarytmiczne, antykoagulanty (w migotaniu przedsionków niezależnie od CHA₂DS₂-VASc) oraz diuretyki w przypadku zastoju.
ablacja alkoholowa przegrody, antykoagulant, beta-bloker, bloker kanałów wapniowych, częstoskurcz komorowy, disopyramid, diuretyk, frakcja wyrzutowa, inhibitor miozyny sercowej, kardiomiopatia przerostowa, lek antyarytmiczny, lek antyarytmiczny klasy IA, mavacamten, miektomia przegrody, migotanie przedsionków, nagła śmierć sercowa, niewydolność serca, poradnictwo genetyczne, przerost mięśnia sercowego, przeszczep serca, skala CHA₂DS₂-VASc, stymulator serca, terapia genowa, test genetyczny, urządzenie wspomagające lewą komorę, wektor adenowirusowy, wszczepialny kardiowerter-defibrylator, zaburzenie rytmu serca, zwężenie drogi odpływu z lewej komory