atidarsagen autotemcel
Atidarsagen autotemcel (Ebveldy) to innowacyjna terapia genowa stosowana w leczeniu metachromatycznej leukodystrofii (MLD) u dzieci. Jest to pierwsza terapia genowa zatwierdzona przez Europejską Agencję Leków do leczenia tej rzadkiej choroby neurodegeneracyjnej.
Metachromatyczna leukodystrofia to choroba spowodowana mutacjami w genie ARSA, prowadzącymi do niedoboru enzymu arylosulfatazy A. Atidarsagen autotemcel działa poprzez pobranie komórek macierzystych szpiku kostnego pacjenta, wprowadzenie do nich funkcjonalnej kopii genu ARSA za pomocą wektora lentiwirusowego, a następnie ponowne podanie tych zmodyfikowanych komórek pacjentowi.
Kliniczne badania wykazały, że atidarsagen autotemcel może znacząco spowolnić lub zatrzymać postęp choroby, szczególnie gdy jest zastosowany przed wystąpieniem objawów neurologicznych lub we wczesnym stadium objawowym. Najlepsze efekty terapeutyczne obserwuje się u pacjentów z późną niemowlęcą i wczesną młodzieńczą postacią MLD.
Procedura leczenia wymaga kondycjonowania mieloablacyjnego przed infuzją zmodyfikowanych komórek, co wiąże się z potencjalnymi działaniami niepożądanymi. Długoterminowa skuteczność i bezpieczeństwo terapii są nadal monitorowane w ramach badań obserwacyjnych.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Leukodystrofia metachromatyczna (MLD) to rzadka, postępująca choroba genetyczna spowodowana niedoborem enzymu arylosulfatazy A (ARSA), prowadząca do akumulacji sulfatydów i demielinizacji w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym. Przełomem w leczeniu jest zatwierdzona przez FDA terapia genowa Lenmeldy (atidarsagen autotemcel), polegająca na jednorazowej infuzji autologicznych, genetycznie zmodyfikowanych hematopoetycznych komórek macierzystych (CD34+), które wytwarzają funkcjonalny enzym ARSA. W badaniu obejmującym 37 dzieci z wczesną postacią MLD, Lenmeldy znacząco zmniejszyło ryzyko ciężkich zaburzeń motorycznych lub śmierci, z 100% przeżywalnością w wieku 6 lat u dzieci z przedobjawową późną postacią niemowlęcą (w porównaniu do 58% w grupie kontrolnej) oraz 71% zdolnością chodzenia bez pomocy w wieku 5 lat. Terapia wiąże się z działaniami niepożądanymi, takimi jak gorączka, neutropenia, infekcje i potencjalne ryzyko zakrzepów oraz zapalenia mózgu, co wymaga długoterminowego monitorowania hematologicznego przez co najmniej 15 lat.
arylosulfataza A, atidarsagen autotemcel, badanie przesiewowe noworodków, bariera krew-mózg, demielinizacja włókien nerwowych, dysfagia, enzymatyczna terapia zastępcza, istota biała, komórki hematopoetyczne, komórki mieloidalne, krew pępowinowa, lek przeciwdrgawkowy, lek rozluźniający mięśnie, leukodystrofia metachromatyczna, napad padaczkowy, obwodowy układ nerwowy, oligodendrocyt, opieka paliatywna, osłonka mielinowa, remielinizacja, spastyczność, sulfatydy, terapia genowa, terapia redukcji substratu, transplantacja szpiku kostnego, wektor lentiwirusowy, wrodzony błąd metabolizmu -
Leksykon chorób i schorzeń
Leukodystrofia metachromatyczna (MLD) to autosomalnie recesywna choroba spichrzeniowa lizosomów, wynikająca z niedoboru enzymu arylosulfatazy A (ARSA), co prowadzi do akumulacji sulfatydów i postępującej demielinizacji OUN i obwodowego układu nerwowego. Diagnostyka MLD opiera się na ocenie klinicznej, badaniach biochemicznych (aktywność ARSA w leukocytach poniżej 10% normy), podwyższonym poziomie sulfatydów w moczu oraz potwierdzeniu mutacji w genach ARSA lub PSAP. MRI mózgu wykazuje charakterystyczne zmiany w istocie białej, takie jak symetryczne hiperintensywności w obrazach T2-zależnych, wzór tygrysi i demielinizację ciała modzelowatego. Dodatkowo stosuje się badania przewodnictwa nerwowego, ocenę płynu mózgowo-rdzeniowego, badania neuropsychologiczne oraz biopsję nerwu obwodowego. Kluczowe jest odróżnienie prawdziwego niedoboru ARSA od pseudodeficytu, który charakteryzuje się aktywnością enzymu na poziomie 10-15% normy bez klinicznych objawów i podwyższonego poziomu sulfatydów.
amniocenteza, analiza genetyczna, arylosulfataza A, atidarsagen autotemcel, badanie biochemiczne, badanie neuropsychologiczne, badanie przesiewowe noworodków, biopsja kosmówki, choroba Battena, choroba spichrzeniowa lizosomów, demielinizacja, fibroblasty skóry, gen ARSA, leukodystrofia metachromatyczna, mózgowe porażenie dziecięce, płyn mózgowo-rdzeniowy, polineuropatia demielinizacyjna, poradnictwo genetyczne, przewodnictwo nerwowe, pseudodeficyt ARSA, rezonans magnetyczny mózgu, spektrometria masowa, stwardnienie rozsiane, sulfatydy, terapia genowa, transplantacja komórek macierzystych -
Leksykon chorób i schorzeń
Leukodystrofia metachromatyczna (MLD) to postępująca choroba spichrzeniowa lizosomów, prowadząca do demielinizacji ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Rokowanie jest niekorzystne i zależy od wieku wystąpienia objawów oraz stopnia niedoboru enzymu arylosulfatazy A (ARSA). Postać późnoniemowlęca, stanowiąca 50-60% przypadków, manifestuje się do 30. miesiąca życia i charakteryzuje się szybkim przebiegiem, z medianą przeżycia 5-6 lat od diagnozy. Postać młodzieńcza rozwija się między 3. a 16. rokiem życia, z wolniejszą progresją i przeżyciem 10-20 lat, natomiast postać dorosła pojawia się w 4.-5. dekadzie życia, z przeżyciem 20-30 lat od wystąpienia objawów. Wszyscy pacjenci doświadczają stopniowego pogorszenia funkcji psychomotorycznych, prowadzącego do całkowitego paraliżu i śmierci, najczęściej z powodu infekcji, takich jak zapalenie płuc.
arefleksja, arylosulfataza A, atidarsagen autotemcel, badania przesiewowe noworodków, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, choroba spichrzeniowa lizosomów, deficyt czuciowy, diagnostyka prenatalna, funkcje motoryczne, leukodystrofia metachromatyczna, neuropatia obwodowa, obwodowy układ nerwowy, osłabienie mięśni, osłonka mielinowa, postać dorosła, postać młodzieńcza, postać późnoniemowlęca, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, terapia genowa, wektor adenowirusowy, zapalenie płuc
