pseudodeficyt ARSA
Pseudodeficyt arylosulfatazy A (ARSA) to wariant genetyczny, który charakteryzuje się obniżoną aktywnością enzymu arylosulfatazy A, jednak bez objawów klinicznych leukodystrofii metachromatycznej (MLD). Jest to stan bezobjawowy, w którym aktywność enzymu może wynosić około 10-15% wartości prawidłowych, jednak pozostaje wystarczająca do prawidłowego metabolizmu sulfatydów.
W przeciwieństwie do prawdziwego deficytu ARSA, który prowadzi do MLD, pseudodeficyt nie powoduje akumulacji sulfatydów w tkankach układu nerwowego i nie wywołuje objawów neurologicznych. Występuje stosunkowo często w populacji ogólnej (częstość nosicielstwa może sięgać 10-15%), co ma istotne znaczenie diagnostyczne przy różnicowaniu z patologicznym niedoborem ARSA.
Z punktu widzenia klinicznego, rozróżnienie między pseudodeficytem a rzeczywistym deficytem ARSA ma kluczowe znaczenie w diagnostyce MLD. Oprócz oznaczenia aktywności enzymu, w celu potwierdzenia diagnozy stosuje się badania genetyczne identyfikujące charakterystyczne warianty w genie ARSA oraz badania poziomu sulfatydów w moczu. Osoby z pseudodeficytem nie wymagają leczenia ani szczególnego nadzoru medycznego.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Leukodystrofia metachromatyczna (MLD) to autosomalna recesywna choroba spichrzeniowa lizosomalna, wynikająca głównie z mutacji w genie ARSA (chromosom 22q13.3-qter), kodującym enzym arylosulfatazę A, której aktywność u pacjentów spada poniżej 10% normy. Rzadziej (5-10% przypadków) etiologia wiąże się z mutacjami w genie PSAP (chromosom 10q21.1), odpowiedzialnym za produkcję sapozyny B, białka aktywującego ARSA. Patogeneza opiera się na toksycznym gromadzeniu sulfatydów i lizosulfatydów w oligodendrocytach i komórkach Schwanna, prowadząc do progresywnej demielinizacji w OUN i PUN. Fenotyp kliniczny MLD jest zróżnicowany i dzieli się na postać późnoniemowlęcą (<2 r.ż.), młodzieńczą (3-16 r.ż.) oraz dorosłą (>16 r.ż.), co koreluje z typem mutacji i residualną aktywnością enzymu. Diagnostyka obejmuje oznaczenie aktywności ARSA w leukocytach lub fibroblastach, analizę sulfatydów w moczu, badania genetyczne oraz obrazowanie MRI i badania neurofizjologiczne.
arylosulfataza A, badania przesiewowe noworodków, demielinizacja, dziedziczenie autosomalne recesywne, enzymatyczna terapia zastępcza, gen ARSA, komórka Schwanna, leukodystrofia metachromatyczna, metabolizm sfingolipidów, neuroinflammacja, neuropatia obwodowa, oligodendrocyt, osłonka mielinowa, pęcherzyk żółciowy, przeszczep komórek macierzystych, pseudodeficyt ARSA, spektrometria masowa, sulfatydy, terapia genowa, układ nerwowy, włókno nerwowe -
Leksykon chorób i schorzeń
Leukodystrofia metachromatyczna (MLD) to autosomalnie recesywna choroba spichrzeniowa lizosomów, wynikająca z niedoboru enzymu arylosulfatazy A (ARSA), co prowadzi do akumulacji sulfatydów i postępującej demielinizacji OUN i obwodowego układu nerwowego. Diagnostyka MLD opiera się na ocenie klinicznej, badaniach biochemicznych (aktywność ARSA w leukocytach poniżej 10% normy), podwyższonym poziomie sulfatydów w moczu oraz potwierdzeniu mutacji w genach ARSA lub PSAP. MRI mózgu wykazuje charakterystyczne zmiany w istocie białej, takie jak symetryczne hiperintensywności w obrazach T2-zależnych, wzór tygrysi i demielinizację ciała modzelowatego. Dodatkowo stosuje się badania przewodnictwa nerwowego, ocenę płynu mózgowo-rdzeniowego, badania neuropsychologiczne oraz biopsję nerwu obwodowego. Kluczowe jest odróżnienie prawdziwego niedoboru ARSA od pseudodeficytu, który charakteryzuje się aktywnością enzymu na poziomie 10-15% normy bez klinicznych objawów i podwyższonego poziomu sulfatydów.
amniocenteza, analiza genetyczna, arylosulfataza A, atidarsagen autotemcel, badanie biochemiczne, badanie neuropsychologiczne, badanie przesiewowe noworodków, biopsja kosmówki, choroba Battena, choroba spichrzeniowa lizosomów, demielinizacja, fibroblasty skóry, gen ARSA, leukodystrofia metachromatyczna, mózgowe porażenie dziecięce, płyn mózgowo-rdzeniowy, polineuropatia demielinizacyjna, poradnictwo genetyczne, przewodnictwo nerwowe, pseudodeficyt ARSA, rezonans magnetyczny mózgu, spektrometria masowa, stwardnienie rozsiane, sulfatydy, terapia genowa, transplantacja komórek macierzystych
