transplantacja szpiku kostnego

Transplantacja szpiku kostnego to procedura medyczna, podczas której zniszczony lub nieprawidłowo funkcjonujący szpik kostny pacjenta zastępowany jest zdrowym szpikiem dawcy. W dzisiejszej praktyce klinicznej częściej stosuje się określenie „przeszczepienie komórek krwiotwórczych”, gdyż zwykle nie przeszczepia się całego szpiku, a jedynie komórki macierzyste zdolne do regeneracji wszystkich linii komórkowych krwi.

Wskazaniami do transplantacji są przede wszystkim choroby nowotworowe układu krwiotwórczego (ostre i przewlekłe białaczki, chłoniaki, szpiczak mnogi), ciężkie zespoły niewydolności szpiku (aplazja szpiku), niektóre wrodzone niedobory odporności oraz choroby metaboliczne. Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje przeszczepów: autologiczny (gdy dawcą jest sam pacjent) oraz allogeniczny (gdy materiał pochodzi od dawcy spokrewnionego lub niespokrewnionego).

Proces transplantacji obejmuje kilka etapów: kondycjonowanie (terapia mieloablacyjna lub o zredukowanej intensywności), pobranie komórek macierzystych (z krwi obwodowej, szpiku kostnego lub krwi pępowinowej), infuzję komórek krwiotwórczych oraz wszczepienie przeszczepu. Najpoważniejszymi powikłaniami procedury są choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD), infekcje oportunistyczne oraz nawrót choroby podstawowej.

Postęp w dziedzinie transplantologii szpiku doprowadził do znacznego zwiększenia skuteczności tej metody leczenia, a wprowadzenie rejestru dawców niespokrewnionych umożliwiło znalezienie zgodnego dawcy dla większości pacjentów. Nowoczesne protokoły kondycjonowania i profilaktyki GvHD pozwalają na wykonywanie przeszczepień również u pacjentów w starszym wieku oraz z istotnymi chorobami współistniejącymi.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl