zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny
Zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny (MDS/MPN) stanowi grupę rzadkich nowotworów hematologicznych charakteryzujących się nakładaniem cech zespołów mielodysplastycznych i mieloproliferacyjnych. Zgodnie z klasyfikacją WHO z 2016 roku, do tej grupy zalicza się: przewlekłą białaczkę mielomonocytową (CMML), atypową przewlekłą białaczkę szpikową (aCML), młodzieńczą białaczkę mielomonocytową (JMML), niedokrwistość oporną na leczenie z pierścieniowatymi syderoblastami i trombocytozą (RARS-T) oraz niesklasyfikowane zespoły MDS/MPN.
Choroby te charakteryzują się jednoczesnym występowaniem cech dysplastycznych (nieprawidłowe dojrzewanie komórek) oraz proliferacyjnych (nadmierne namnażanie komórek). W obrazie klinicznym może dominować cytopenia (niedobór komórek krwi), splenomegalia, leukocytoza oraz inne objawy wynikające z niewydolności szpiku. Rozpoznanie opiera się na badaniu morfologii krwi obwodowej, badaniu szpiku kostnego oraz badaniach cytogenetycznych i molekularnych.
Patogeneza zespołów MDS/MPN wiąże się z nabytymi mutacjami somatycznymi w genach regulujących sygnalizację komórkową (np. JAK2, KRAS), czynniki transkrypcyjne (RUNX1), metylację DNA (TET2, DNMT3A) oraz spliceosom (SF3B1). Rokowanie jest zróżnicowane w zależności od podtypu choroby, wieku pacjenta, obecności określonych aberracji cytogenetycznych oraz profilu mutacji. Leczenie obejmuje terapię objawową, leki hipometylujące, inhibitory kinaz, chemioterapię oraz, w wybranych przypadkach, allogeniczne przeszczepienie komórek macierzystych hematopoezy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imatinib Altan 400 mg
Imatinib Altan, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 100 mg i 400 mg, jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu wybranych nowotworów hematologicznych oraz guzów litych. Wskazania obejmują ostrą białaczkę limfoblastyczną z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL) – u dorosłych oraz dzieci i młodzieży w schemacie skojarzonym z chemioterapią (nowo rozpoznani) oraz u dorosłych w monoterapii w przypadku nawrotu lub oporności na wcześniejsze leczenie. Ponadto lek jest stosowany u dorosłych z zespołami mielodysplastycznymi/mieloproliferacyjnymi (MDS/MPD) z rearanżacją genu PDGFR, zaawansowanym zespołem hipereozynofilowym (HES) i/lub przewlekłą białaczką eozynofilową (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα oraz w guzowatym włókniakomięsaku skóry (DFSP) u pacjentów z nieoperacyjnym guzem lub nawrotem/przerzutami. Skuteczność leczenia oceniano na podstawie wskaźników odpowiedzi hematologicznej i cytogenetycznej, zależnie od wskazania.
białaczka limfoblastyczna Ph+, chemioterapia skojarzona, guz lity, guzowaty włókniakomięsak skóry, inhibitor kinazy tyrozynowej, mezylan imatynibu, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, przewlekła białaczka eozynofilowa, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu PDGFR, transplantacja szpiku kostnego, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Imatinib Fresenius Kabi 100 mg
Imatynib, klasyfikowany jako inhibitor kinazy białkowo-tyrozynowej (ATC: L01XE01), wykazuje selektywne hamowanie aktywności kinazy Bcr-Abl, co jest kluczowe w terapii przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) z chromosomem Philadelphia. Ponadto, imatynib skutecznie blokuje receptory c-Kit, PDGFR-alfa i PDGFR-beta, a także DDR1, DDR2 i CSF-1R, co wpływa na zahamowanie proliferacji i indukcję apoptozy w komórkach nowotworowych. Mechanizm działania obejmuje hamowanie fosforylacji białek sygnałowych oraz blokowanie wewnątrzkomórkowych szlaków sygnałowych zależnych od tych kinaz, co potwierdzono zarówno in vitro, jak i in vivo. Imatynib jest skuteczny w leczeniu guzów litych, takich jak GIST i dermatofibrosarcoma protuberans (DFSP), oraz zespołów mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD) i zespołu hipereozynofilowego/przewlekłej białaczki eozynofilowej (HES/CEL).
adhezja komórkowa, chromosom Philadelphia, dermatofibrosarcoma protuberans, działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwnowotworowe, guz lity, hematopoeza, indukcja apoptozy, inhibitor kinazy białkowo-tyrozynowej, kinaza tyrozynowa, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, komórka białaczkowa, mastocytoza, mechanizm działania, mechanizm działania przeciwnowotworowego, nowotwór hematologiczny, onkogeneza, ostra białaczka limfoblastyczna, płytkopochodny czynnik wzrostu, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor czynnika wzrostu komórek macierzystych, receptor domeny dyskoidynowej, receptor kinazy tyrozynowej, szlak sygnałowy, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Meaxin 400 mg
Produkt leczniczy Meaxin (imatynib) powinien być stosowany przez lekarzy z doświadczeniem w leczeniu hematologicznych nowotworów złośliwych i mięsaków. Dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od jednostki chorobowej, fazy choroby oraz cech pacjenta, w tym wieku i stanu klinicznego. U dorosłych z przewlekłą białaczką szpikową (CML) dawki wynoszą 400 mg/dobę w fazie przewlekłej, 600 mg/dobę w fazie akceleracji i przełomie blastycznym, z możliwością zwiększenia do 800 mg/dobę w dwóch dawkach po 400 mg. U dzieci dawka ustalana jest na podstawie powierzchni ciała (340 mg/m²/dobę, max. 800 mg). W Ph+ ALL zalecana dawka to 600 mg/dobę u dorosłych i 340 mg/m²/dobę u dzieci (max. 600 mg). W MDS/MPD stosuje się 400 mg/dobę, w HES/CEL początkowo 100 mg/dobę z możliwością zwiększenia do 400 mg, a w GIST 400 mg/dobę. W DFSP dawka wynosi 800 mg/dobę. Tabletki należy przyjmować doustnie podczas posiłku, popijając dużą ilością wody, a w przypadku trudności z połykaniem można stosować zawiesinę z rozpuszczonych tabletek.
aminotransferaza asparaginianowa, aspiracja szpiku, bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych, biopsja, chemioterapia indukcyjna, chromosom Philadelphia, ciężka neutropenia, dysfagia, faza akceleracji, faza przewlekła, granulocyt zasadochłonny, hematologiczny nowotwór złośliwy, mięsak złośliwy, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, podrażnienie przewodu pokarmowego, progresja choroby, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, szpik kostny, trombocytopenia, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon substancji czynnych
Imatynib – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Imatynib, stosowany w terapii nowotworów, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne interakcje lekowe, zwłaszcza z inhibitorami proteazy, azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi, makrolidami oraz substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak cyklosporyna czy warfaryna. Silne induktory CYP3A4 (np. deksametazon, fenytoina) mogą obniżać ekspozycję na imatynib, zwiększając ryzyko niepowodzenia terapii. U pacjentów po tyreoidektomii stosujących lewotyroksynę konieczna jest kontrola TSH. Metabolizm leku odbywa się głównie w wątrobie, a u pacjentów z jej dysfunkcją (łagodną do ciężkiej) wymagana jest ścisła kontrola enzymów wątrobowych i obrazu krwi, ze względu na ryzyko uszkodzenia wątroby, w tym niewydolności i martwicy. Przed terapią należy wykonać badania w kierunku zakażenia HBV, gdyż u nosicieli może dojść do reaktywacji wirusa, co może skutkować ostrą niewydolnością wątroby. W trakcie leczenia wskazana jest ścisła obserwacja pod kątem objawów aktywnego zakażenia HBV.
ADAMTS13, alfa-kwaśna glikoproteina, antybiotyk makrolidowy, brak laktazy, faza akceleracji, hepatotoksyczność, hormon tyreotropowy, induktor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwgrzybiczny azolowy, martwica wątroby, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, piorunujące zapalenie wątroby, pochodna kumaryny, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, reaktywacja WZW typu B, rearanżacja genu PDGFR, substrat CYP3A4, wstrząs kardiogenny, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny, zespół rozpadu guza, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żołądek arbuzowaty - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Imatinib Sandoz 100 mg
Terapia Imatinibem Sandoz wymaga specjalistycznego nadzoru lekarza doświadczonego w leczeniu hematologicznych nowotworów złośliwych i mięsaków. Lek podaje się doustnie podczas posiłku, popijając dużą ilością wody, aby zmniejszyć ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego. Dawkowanie u dorosłych zależy od wskazania klinicznego: w fazie przewlekłej przewlekłej białaczki szpikowej (CML) stosuje się 400 mg/dobę, w fazie przyspieszonej i przełomie blastycznym 600 mg/dobę, a w przypadku GIST 400 mg/dobę. Dawkę 800 mg dzieli się na dwie dawki po 400 mg. U dzieci dawkowanie ustala się na podstawie powierzchni ciała, np. 340 mg/m²/dobę w CML, nie przekraczając 800 mg. W przypadku Ph+ ALL u dorosłych zalecana dawka to 600 mg/dobę, a u dzieci 340 mg/m²/dobę (max 600 mg). Leczenie kontynuuje się do progresji choroby, a w razie braku odpowiedzi lub progresji możliwe jest zwiększenie dawki do 800 mg/dobę.
aminotransferaza wątrobowa, bezwzględna liczba neutrofili, chromosom Philadelphia, ciężka neutropenia, dermatofibrosarcoma protuberans, działanie niepożądane pozahematologiczne, faza akceleracji CML, faza indukcji, faza przewlekła CML, GIST nieoperacyjny, hematologiczny nowotwór złośliwy, leczenie adjuwantowe, mięsak złośliwy, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, podanie doustne, podrażnienie przewodu pokarmowego, powierzchnia ciała, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, stężenie bilirubiny, tabletka powlekana, trombocytopenia, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Imatinib Sandoz 400 mg
Imatinib Sandoz jest drobnocząsteczkowym inhibitorem kinazy białkowo-tyrozynowej, wykazującym silne hamowanie kinazy Bcr-Abl, kluczowej w patogenezie przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) z chromosomem Philadelphia. Ponadto, imatynib hamuje receptory kinaz tyrozynowych Kit, DDR1, DDR2, CSF-1R oraz PDGFR-alfa i PDGFR-beta, co przekłada się na blokadę proliferacji i indukcję apoptozy w komórkach nowotworowych. W badaniach in vitro, in vivo oraz na poziomie komórkowym wykazano selektywne działanie antyproliferacyjne i proapoptotyczne na komórki Bcr-Abl dodatnie oraz komórki guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) z mutacją w genie c-Kit.
apoptoza, chromosom Philadelphia, działanie antyproliferacyjne, działanie proapoptotyczne, działanie przeciwnowotworowe, ekspresja białka, guzowaty włókniakomięsak skóry, inhibitor kinazy, kinaza białkowo-tyrozynowa, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, komórki Bcr-Abl dodatnie, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, ostra białaczka limfoblastyczna, protoonkogen c-Kit, przewlekła białaczka szpikowa, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor czynnika wzrostu komórek macierzystych, receptor domeny dyskoidynowej, receptor kinazy tyrozynowej, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Meaxin 400 mg
Preparat Meaxin (imatynib) jest wskazany do leczenia hematologicznych nowotworów złośliwych oraz mięsaków złośliwych i powinien być stosowany przez lekarzy z doświadczeniem w tych dziedzinach. Dostępny jest w dawkach 100 mg i 400 mg, podawany doustnie podczas posiłku, co zmniejsza ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego. Dawkowanie jest zależne od fazy choroby: w fazie przewlekłej CML zaleca się 400 mg/dobę, w fazie akceleracji i przełomie blastycznym 600 mg/dobę, a w Ph+ ALL 600 mg/dobę. U dzieci dawka ustalana jest na podstawie powierzchni ciała, zwykle 340 mg/m²/dobę, z maksymalną dawką 800 mg. W przypadku braku odpowiedzi lub progresji choroby możliwe jest zwiększenie dawki do 800 mg/dobę, z koniecznością ścisłego monitorowania działań niepożądanych. W leczeniu GIST zalecana dawka wynosi 400 mg/dobę, a w DFSP 800 mg/dobę. Terapia powinna być kontynuowana do progresji choroby, a zaprzestanie leczenia po osiągnięciu pełnej odpowiedzi cytogenetycznej nie jest dobrze udokumentowane.
aminotransferaza, aspiracja szpiku, bezwzględna liczba neutrofili, biopsja, chromosom Philadelphia, ciężka neutropenia, faza akceleracji, faza indukcji, faza konsolidacji, faza przewlekła, górna granica normy, hematologiczny nowotwór złośliwy, leczenie adjuwantowe, leczenie podtrzymujące, mięsak złośliwy, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, podrażnienie przewodu pokarmowego, powierzchnia ciała, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, trombocytopenia, włókniakomięsak guzowaty skóry, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Meaxin 400 mg
Imatynib, substancja czynna leku Meaxin, jest małocząsteczkowym inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL (kod ATC: L01EA01), wykazującym selektywne hamowanie kinaz tyrozynowych, w tym Bcr-Abl, receptorów Kit, DDR1/DDR2, CSF-1R oraz PDGFR-alfa i PDGFR-beta. Mechanizm działania polega na blokowaniu aktywności tych kinaz, co prowadzi do zahamowania proliferacji komórek nowotworowych Bcr-Abl dodatnich oraz indukcji apoptozy. Skuteczność kliniczna imatynibu została potwierdzona w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL), a także w terapii guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) z mutacjami w genie c-Kit.
apoptoza, chromosom Philadelphia, czynnik komórek pnia, czynnik wzrostu komórek macierzystych, imatynib, inhibitor kinazy białkowo-tyrozynowej, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, lek przeciwnowotworowy, mutacja KIT, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, ostra białaczka limfoblastyczna, płytkopochodny czynnik aktywacji, płytkopochodny czynnik wzrostu, protoonkogen c-Kit, przewlekła białaczka szpikowa, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor domeny dyskoidynowej, receptor KIT, terapia onkologiczna, włókniakomięsak guzowaty skóry, zespół hipereozynofilowy/przewlekła białaczka eozynofilowa, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imatinib Altan 100 mg
Imatinib Altan to lek dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 100 mg i 400 mg imatynibu (w postaci imatynibu mezylanu), stosowany w leczeniu Ph+ ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży, zarówno w nowo rozpoznanych przypadkach (w skojarzeniu z chemioterapią), jak i w nawracających lub opornych na leczenie (monoterapia). Ponadto, lek jest wskazany u dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi/mieloproliferacyjnymi (MDS/MPD) związanymi z rearanżacją genu PDGFR, zaawansowanym zespołem hipereozynofilowym (HES) oraz przewlekłą białaczką eozynofilową (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα. Imatinib Altan znajduje także zastosowanie w leczeniu nieoperacyjnego oraz nawracającego guzowatego włókniakomięsaka skóry (DFSP) u dorosłych, którzy nie kwalifikują się do zabiegu chirurgicznego.
białaczka Ph+, chemioterapia skojarzona, guzowaty włókniakomięsak skóry, kapsułka twarda, MDS/MPD, monoterapia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna Philadelphia, przewlekła białaczka eozynofilowa, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu PDGFR, receptor PDGFR, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imatinib Sandoz 400 mg
Imatinib Sandoz, zawierający imatynib w formie mezylanu, jest wskazany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży, zarówno w nowo rozpoznanej fazie przewlekłej, jak i w fazie akceleracji oraz przełomu blastycznego. Lek stosuje się również w ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+ (Ph+ ALL) w skojarzeniu z chemioterapią lub jako monoterapia w nawrotach. Ponadto, imatynib jest zalecany u dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi/mieloproliferacyjnymi (MDS/MPD) z rearanżacją PDGFR, zaawansowanym zespołem hipereozynofilowym (HES) i przewlekłą białaczką eozynofilową (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα. W onkologii mięsaków miękkich imatynib znajduje zastosowanie w leczeniu nieoperacyjnych lub przerzutowych guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) oraz dermatofibrosarcoma protuberans (DFSP), zarówno w terapii zaawansowanej, jak i adjuwantowej (w przypadku GIST z wysokim ryzykiem nawrotu). Tabletki dostępne są w dawkach 100 mg i 400 mg, z możliwością podziału na równe części, co umożliwia indywidualizację terapii w zależności od wskazań, wieku pacjenta oraz funkcji narządów.
chromosom Philadelphia, dysfagia, faza akceleracji, guzowaty włókniakomięsak skóry, imatynib, interferon alfa, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Philadelphia, przełom blastyczny, przeszczepienie szpiku, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa Philadelphia, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu PDGFR, terapia adjuwantowa, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Imatinib Altan
Produkt leczniczy Imatinib Altan wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na liczne potencjalne interakcje lekowe, zwłaszcza z inhibitorami proteazy, azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi, makrolidami oraz substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym (np. cyklosporyna, takrolimus, fentanyl). Jednoczesne stosowanie z induktorami CYP3A4 (np. deksametazon, fenytoina, ryfampicyna) jest niewskazane z powodu ryzyka obniżenia ekspozycji na imatynib i niepowodzenia terapii. Istotne jest monitorowanie parametrów hematologicznych, enzymów wątrobowych oraz funkcji nerek, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek. W przypadku wystąpienia mikroangiopatii zakrzepowej (TMA) należy przerwać leczenie i wykonać ocenę aktywności enzymu ADAMTS13 oraz miana przeciwciał przeciwko niemu, co decyduje o kontynuacji terapii. U pacjentów po tyroidektomii konieczne jest ścisłe monitorowanie TSH z uwagi na ryzyko niedoczynności tarczycy.
alfa-kwaśna glikoproteina, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczy, cyklosporyna, hormon tyreotropowy, induktor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy, martwica wątroby, mikroangiopatia zakrzepowa, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, ostra niewydolność wątroby, pimozyd, piorunujące zapalenie wątroby, pochodna kumaryny, poszerzenie naczyń okolicy przedodźwiernikowej żołądka, rearanżacja genu PDGFR, stężenie troponiny, substrat CYP3A4, takrolimus, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wstrząs kardiogenny, zaburzenie funkcji lewej komory, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny, zespół rozpadu guza, żołądek arbuzowaty - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Imatenil 400 mg
Imatynib, inhibitor kinazy białkowo-tyrozynowej (kod ATC: L01XE01), wykazuje selektywne hamowanie kinaz Bcr-Abl, c-Kit, DDR1/2, CSF-1R oraz PDGFR-alfa i PDGFR-beta, co przekłada się na jego skuteczność w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia, ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) Ph+, zespołów mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD), zespołu hipereozynofilowego/przewlekłej białaczki eozynofilowej (HES/CEL) oraz guzowatego włókniakomięsaka skóry (DFSP). W badaniach klinicznych u dorosłych z CML w fazie przełomu blastycznego, imatynib w dawkach 400-600 mg/dobę uzyskał całkowitą odpowiedź hematologiczną (CHR) u 31% pacjentów, z wyższą skutecznością przy dawce 600 mg (33% vs 16%, p=0,0220). Mediana przeżycia wynosiła 7,7 miesiąca u pacjentów uprzednio nieleczonych i 4,7 miesiąca u uprzednio leczonych. U dzieci i młodzieży z CML w fazie przewlekłej stosowano dawki 260-570 mg/m²/dobę, uzyskując wskaźnik większej odpowiedzi cytogenetycznej (MCyR) do 77% oraz całkowitą odpowiedź hematologiczną u 78% po 8 tygodniach terapii. W badaniu kontrolowanym u pacjentów ≥55 lat z nowo rozpoznaną Ph+ ALL, imatynib wykazał wyższy wskaźnik CHR (96,3% vs 50%, p=0,0001) w porównaniu z chemioterapią.
brak objawów białaczki, całkowita odpowiedź cytogenetyczna, całkowita odpowiedź hematologiczna, całkowita odpowiedź molekularna, chemioterapia indukcyjna, chemioterapia konsolidacyjna, chemioterapia wielolekowa, choroba resztkowa, chromosom Philadelphia, czynnik komórek pnia, dysfagia, guzowaty włókniakomięsak skóry, kinaza BCR-ABL, kinaza białkowo-tyrozynowa, kinaza fuzyjna FIP1L1-PDGFRα, mieloidalny przełom blastyczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź częściowa, ostra białaczka limfoblastyczna, płytkopochodny czynnik aktywacji, przeszczepienie hematopoetycznych komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, reakcja łańcuchowa polimerazy, rearanżacja genu PDGFR, receptor domeny dyskoidynowej, receptor KIT, remisja molekularna, translokacja (17:22)[(q22:q13)], transplantacja szpiku kostnego, zespół hipereozynofilowy/przewlekła białaczka eozynofilowa, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imatinib LEK-AM 400 mg
Imatinib LEK-AM w dawce 400 mg (w postaci imatynibu mezylanu) jest wskazany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży, szczególnie u pacjentów niekwalifikujących się do transplantacji szpiku jako terapii pierwszego rzutu. Lek znajduje zastosowanie także w fazie przewlekłej, akceleracji oraz przełomie blastycznym CML Ph+, a także w ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+ (Ph+ ALL) – w nowo rozpoznanej postaci w skojarzeniu z chemioterapią, a w nawrotowej lub opornej formie w monoterapii. Ponadto imatynib jest stosowany u dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi/mieloproliferacyjnymi związanymi z rearanżacją genu PDGFR, zaawansowanym zespołem hipereozynofilowym (HES) i/lub przewlekłą białaczką eozynofilową (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα oraz w nieoperacyjnych lub nawrotowych guzowatych włókniakomięsakach skóry (DFSP). Skuteczność terapii oceniana jest na podstawie odpowiedzi hematologicznej, cytogenetycznej oraz przeżycia wolnego od progresji choroby, zależnie od wskazania klinicznego.
białaczka oporna na leczenie, białaczka Philadelphia, chemioterapia skojarzona, chromosom Philadelphia, działanie niepożądane, faza akceleracji CML, faza przewlekła CML, hematolog, imatynib mezylanu, interferon alfa, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, onkolog, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, PDGFR, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa Ph+, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu, transplantacja szpiku, włókniakomięsak skóry, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imatinib Fresenius Kabi 400 mg
Imatinib Fresenius Kabi jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym głównie w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+), zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, w dawkach 100 mg i 400 mg w formie tabletek powlekanych, które można dzielić dla precyzyjnego dawkowania. Lek jest wskazany jako terapia pierwszego rzutu u nowo rozpoznanych pacjentów niekwalifikujących się do transplantacji szpiku, a także jako terapia drugiej linii u pacjentów z nieskutecznym leczeniem interferonem alfa. Ponadto, imatinib jest stosowany w zaawansowanych stadiach CML (faza akceleracji, przełom blastyczny), w ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+ (ALL) jako element terapii skojarzonej lub monoterapia w nawrotach, a także w rzadkich zespołach mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD) z rearanżacją genu PDGFR oraz w hipereozynofilowym zespole (HES) i przewlekłej białaczce eozynofilowej (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα. W dermatologii onkologicznej imatinib jest stosowany w guzowatych włókniakomięsakach skóry (DFSP) u pacjentów z nieoperacyjnymi lub nawracającymi/przerzutowymi zmianami.
chemioterapia skojarzona, chromosom Philadelphia, faza akceleracji, faza przewlekła, guzowaty włókniakomięsak skóry, interferon alfa, leczenie pierwszego rzutu, mięsak tkanek miękkich, monoterapia, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, płytkopochodny czynnik wzrostu, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa Ph+, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu, tabletka powlekana, terapia drugiej linii, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Imatinib LEK-AM 400 mg
Imatinib, klasyfikowany jako inhibitor kinazy białkowo-tyrozynowej (ATC: L01XE01), jest małocząsteczkowym inhibitorem kinaz, wykazującym silne hamowanie kinazy tyrozynowej Bcr-Abl oraz innych receptorów kinaz tyrozynowych, takich jak c-Kit, DDR1/DDR2, CSF-1R oraz PDGFR-alfa i PDGFR-beta. Mechanizm działania imatinibu polega na selektywnym hamowaniu proliferacji i indukcji apoptozy komórek Bcr-Abl dodatnich, w tym linii komórkowych oraz komórek świeżo pobranych od pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) i ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL) z chromosomem Philadelphia. Dodatkowo, imatinib hamuje procesy komórkowe aktywowane przez PDGF i SCF, co ma znaczenie w leczeniu guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) z mutacjami w genie kit oraz innych schorzeń, takich jak zespoły mielodysplastyczne/mieloproliferacyjne (MDS/MPD), zespół hipereozynofilowy/przewlekła białaczka eozynofilowa (HES/CEL) i guzowaty włókniakomięsak skóry (DFSP).
apoptoza, chromosom Philadelphia, działanie przeciwnowotworowe, guzowaty włókniakomięsak skóry, inhibitor kinazy białkowo-tyrozynowej, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, płytkopochodny czynnik aktywacji, płytkopochodny czynnik wzrostu, proliferacja komórek, przewlekła białaczka szpikowa, przeżycie wolne od progresji choroby, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor czynnika wzrostu komórek macierzystych, receptor domeny dyskoidynowej, receptor kinazy tyrozynowej, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Meaxin 100 mg
Imatynib, substancja czynna leku Meaxin (100 mg/tabletka), jest inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL oraz innych receptorów kinaz tyrozynowych, takich jak c-Kit, PDGFR-alfa i beta, DDR1/2 oraz CSF-1R. Jego mechanizm działania polega na silnym hamowaniu aktywności tych kinaz, co prowadzi do zahamowania proliferacji komórek nowotworowych oraz indukcji apoptozy. Imatynib wykazuje skuteczność w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia, ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) Ph+, guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) z mutacją c-Kit, a także w zespołach mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD), zespole hipereozynofilowym/przewlekłej białaczce eozynofilowej (HES/CEL) oraz włókniakomięsaku guzowatym skóry (DFSP). W modelach in vitro i in vivo potwierdzono selektywne hamowanie kinaz tyrozynowych i skuteczne blokowanie procesów proliferacyjnych i sygnałowych zależnych od PDGFR i c-Kit.
ALL Ph+, apoptoza, chromosom Philadelphia, czynnik komórek pnia, czynnik wzrostu komórek macierzystych, działanie przeciwnowotworowe, GIST, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, kinaza białkowo-tyrozynowa, kinaza tyrozynowa, lek przeciwnowotworowy, mezylan, mutacja KIT, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, onkogeneza, ostra białaczka limfoblastyczna, płytkopochodny czynnik aktywacji, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor domeny dyskoidynowej, receptor PDGF, włókniakomięsak guzowaty skóry, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Leuzek 100 mg
Imatynib, substancja czynna leku Leuzek, jest małocząsteczkowym inhibitorem kinazy białkowo-tyrozynowej o kodzie ATC L01EA01, wykazującym silne działanie hamujące aktywność kinazy Bcr-Abl oraz innych receptorów kinaz tyrozynowych, takich jak c-Kit, DDR1/DDR2, CSF-1R oraz PDGFR-alfa i PDGFR-beta. Mechanizm działania imatynibu polega na selektywnym hamowaniu proliferacji i indukcji apoptozy w komórkach Bcr-Abl dodatnich, co potwierdzono zarówno in vitro, jak i in vivo, w modelach komórkowych oraz u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) i ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL) z chromosomem Philadelphia. Imatynib wykazuje również skuteczność w hamowaniu procesów komórkowych zależnych od receptorów PDGF i SCF, co ma znaczenie w patogenezie zespołów mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD), zespołu hipereozynofilowego/przewlekłej białaczki eozynofilowej (HES/CEL) oraz włókniakomięsaka guzowatego skóry (DFSP).
apoptoza, chromosom Philadelphia, hamowanie proliferacji, imatynib, inhibitor kinazy białkowej, inhibitor kinazy białkowo-tyrozynowej, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, ostra białaczka limfoblastyczna, protoonkogen c-Kit, przewlekła białaczka szpikowa, receptor czynnika komórek pnia, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor czynnika wzrostu komórek macierzystych, receptor domeny dyskoidynowej, receptor kinazy tyrozynowej, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, włókniakomięsak guzowaty skóry, zespół hipereozynofilowy/przewlekła białaczka eozynofilowa, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meaxin 100 mg
Meaxin (imatynib) w dawce 100 mg w formie tabletek powlekanych jest lekiem stosowanym przede wszystkim w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+), zarówno u dorosłych, jak i u dzieci oraz młodzieży, w różnych fazach choroby, w tym po niepowodzeniu terapii interferonem alfa, w fazie akceleracji oraz przełomie blastycznym. Ponadto, imatynib jest wskazany w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej Ph+ (Ph+ ALL) jako element terapii skojarzonej lub monoterapia w nawrotach. Lek znajduje zastosowanie także w zespołach mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD) z rearanżacją genu PDGFR, w zaawansowanym zespole hipereozynofilowym (HES) i przewlekłej białaczce eozynofilowej (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα, a także w leczeniu guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) z ekspresją CD117 oraz w terapii adjuwantowej po resekcji tych guzów u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu. Wskazaniem są również guzowate włókniakomięsaki skóry (DFSP) w przypadkach nieoperacyjnych lub nawrotowych. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest potwierdzenie odpowiednich markerów molekularnych i cytogenetycznych, a dawkowanie i decyzje terapeutyczne powinny uwzględniać aktualne wytyczne oraz indywidualne ryzyko pacjenta.
faza akceleracji, faza przewlekła, guzowaty włókniakomięsak skóry, imatynib, leczenie adjuwantowe, mezylan imatynibu, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa Ph+, przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Imatinib Sandoz
Imatinib Sandoz, będący inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL, wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne potencjalne interakcje lekowe, zwłaszcza z inhibitorami proteazy, azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi, makrolidami oraz substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym (np. cyklosporyna, takrolimus, fentanyl). Silne induktory CYP3A4 (np. deksametazon, fenytoina, ryfampicyna) mogą obniżać ekspozycję na imatynib, zwiększając ryzyko niepowodzenia terapii. U pacjentów po tyreoidektomii konieczne jest monitorowanie TSH z uwagi na ryzyko niedoczynności tarczycy. Ze względu na metabolizm wątrobowy (tylko 13% wydalane przez nerki), wskazane jest systematyczne monitorowanie funkcji wątroby, zwłaszcza u chorych z GIST i współistniejącymi przerzutami wątrobowymi, gdyż obserwowano przypadki uszkodzenia, niewydolności i martwicy wątroby. Ponadto, u około 2,5% pacjentów z CML występuje zatrzymanie płynów manifestujące się wysiękiem opłucnowym, obrzękami, wodobrzuszem czy obrzękiem płuc, co wymaga regularnej kontroli masy ciała, szczególnie u osób starszych i z chorobami serca.
aktywność ADAMTS13, aktywność aminotransferaz, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, faza akceleracji CML, fototoksyczność, hormon tyreotropowy, induktor CYP3A4, inhibitor proteazy, kwaśna alfa-glikoproteina, małopłytkowość, martwica wątroby, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk płuc, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, rearanżacja genu PDGFR, stężenie bilirubiny, stężenie troponiny, substrat CYP3A4, toksyczność wątrobowa, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodobrzusze, wstrząs kardiogenny, wysięk opłucnowy, zatrzymanie płynów, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny, zespół rozpadu guza, żołądek arbuzowaty