Właściwości farmakodynamiczne
Leuzek 100 mg

Właściwości farmakodynamiczne

Imatynib, substancja czynna leku Leuzek, należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako leki przeciwnowotworowe, inhibitor kinazy białkowej, któremu przypisano kod ATC: L01EA01. Jest to małocząsteczkowy związek chemiczny, wykazujący szereg właściwości farmakodynamicznych istotnych w kontekście jego zastosowania klinicznego¹.

Mechanizm działania

Imatynib działa jako silny inhibitor kinazy białkowo-tyrozynowej, wykazujący zdolność do hamowania aktywności szeregu enzymów o charakterze kinaz tyrozynowych. Mechanizm działania imatynibu obejmuje przede wszystkim hamowanie aktywności kinazy tyrozynowej Bcr-Abl, ale jego aktywność inhibicyjna rozciąga się również na inne receptory kinaz tyrozynowych, w tym:²

• Kit – receptor czynnika wzrostu komórek macierzystych (SCF), kodowany przez protoonkogen c-Kit
• Receptory domeny dyskoidynowej (DDR1 i DDR2)
• Receptory czynnika stymulującego kolonie (CSF-1R)
• Receptory płytkopochodnego czynnika wzrostu alfa i beta (PDGFR-alfa i PDGFR-beta)

Poza bezpośrednim hamowaniem aktywności kinaz tyrozynowych, imatynib wykazuje również zdolność do hamowania procesów komórkowych, których aktywacja zachodzi za pośrednictwem wymienionych receptorów kinaz³.

Rezultat działania farmakodynamicznego

Aktywność inhibicyjna imatynibu względem kinazy tyrozynowej Bcr-Abl została potwierdzona w różnych modelach badawczych: in vitro, w komórkach oraz in vivo. Imatynib wykazuje wysoką selektywność działania wobec komórek z ekspresją kinazy Bcr-Abl, prowadząc do dwóch głównych efektów komórkowych:⁴

• Hamowania proliferacji komórek Bcr-Abl dodatnich
• Indukcji apoptozy (programowanej śmierci komórkowej) w komórkach Bcr-Abl dodatnich

Co istotne, efekty te obserwuje się zarówno w komórkach linii Bcr-Abl dodatnich, jak i w komórkach białaczkowych pobranych bezpośrednio od pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) z dodatnim chromosomem Philadelphia oraz od pacjentów z ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL) z dodatnim chromosomem Philadelphia⁵.

Badania przeprowadzone in vivo na modelach zwierzęcych z wykorzystaniem Bcr-Abl dodatnich komórek nowotworowych potwierdziły, że imatynib stosowany w monoterapii wykazuje działanie przeciwnowotworowe⁶.

Poza hamowaniem kinazy Bcr-Abl, imatynib jest również inhibitorem innych receptorów kinaz tyrozynowych o istotnym znaczeniu patogenetycznym, w tym:⁷

• Receptorów płytkopochodnego czynnika aktywacji (PDGF, ang. Platelet-Derived Growth Factor) – PDGF-R
• Receptorów czynnika komórek pnia (SCF, ang. Stem Cell Factor) – c-Kit

Konsekwencją tej aktywności inhibicyjnej jest hamowanie procesów komórkowych, które są aktywowane przez PDGF i SCF⁸.

W patogenezie niektórych jednostek chorobowych, takich jak zespoły mielodysplastyczne/mieloproliferacyjne (MDS/MPD), zespół hipereozynofilowy/przewlekła białaczka eozynofilowa (HES/CEL) oraz włókniakomięsak guzowaty skóry (DFSP), istotną rolę odgrywa aktywacja receptora PDGF lub kinaz białkowo-tyrozynowych Abl w wyniku fuzji białek lub nadmiernego wytwarzania PDGF. Imatynib, poprzez hamowanie przekazywania sygnałów i proliferacji komórek zależnej od zaburzonej regulacji aktywności PDGFR i kinazy Abl, wykazuje skuteczność terapeutyczną w tych jednostkach chorobowych⁹.