receptor KIT
Receptor KIT, znany również jako CD117 lub receptor czynnika komórek macierzystych, jest białkiem receptorowym o aktywności kinazy tyrozynowej, kodowanym przez protoonkogen c-KIT. Receptor ten odgrywa kluczową rolę w regulacji procesów hematopoezy, melanogenezy, gametogenezy oraz wzrostu i migracji komórek tucznych.
W warunkach fizjologicznych aktywacja receptora KIT poprzez wiązanie jego liganda (czynnika komórek macierzystych – SCF) prowadzi do dimeryzacji receptora i autofosforylacji reszt tyrozynowych w domenie wewnątrzkomórkowej, co inicjuje kaskadę sygnałową wpływającą na proliferację, różnicowanie i przeżycie komórek.
Mutacje aktywujące gen KIT mają istotne znaczenie w patogenezie nowotworów, szczególnie nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), mastocytozy, niektórych typów białaczek oraz czerniaka. Identyfikacja tych mutacji ma znaczenie diagnostyczne, prognostyczne oraz terapeutyczne, gdyż stanowią one cel dla terapii celowanej inhibitorami kinaz tyrozynowych, takimi jak imatynib czy sunitynib.
Badanie ekspresji receptora KIT za pomocą metod immunohistochemicznych jest ważnym elementem diagnostyki różnicowej nowotworów. Nadekspresja lub nieprawidłowa aktywacja receptora KIT w komórkach nowotworowych może wskazywać na ich wrażliwość na leczenie inhibitorami KIT, co stanowi przykład skutecznego zastosowania medycyny personalizowanej w onkologii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Meaxin 400 mg
Imatynib, substancja czynna leku Meaxin, jest selektywnym inhibitorem kinaz tyrozynowych, przede wszystkim kinazy Bcr-Abl, kluczowej w patogenezie przewlekłej białaczki szpikowej (CML). Działa również na receptory c-Kit, PDGFR-alfa i beta, DDR1, DDR2 oraz CSF-1R, co umożliwia hamowanie proliferacji i indukcję apoptozy w komórkach nowotworowych, zwłaszcza tych z ekspresją białka fuzyjnego Bcr-Abl. W badaniach in vitro i in vivo potwierdzono jego skuteczność w leczeniu CML oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) z chromosomem Philadelphia. Ponadto imatynib wykazuje działanie przeciwnowotworowe w guzach podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) z mutacją c-Kit, co stanowi istotny postęp terapeutyczny w tej grupie nowotworów.
apoptoza, chromosom Philadelphia, GIST, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, kinaza białkowo-tyrozynowa, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, mezylan imatynibu, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, ostra białaczka limfoblastyczna, protoonkogen c-Kit, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor czynnika wzrostu komórek macierzystych, receptor domeny dyskoidynowej, receptor KIT, receptor PDGFR, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, sygnalizacja wewnątrzkomórkowa, włókniakomięsak guzowaty skóry, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Mastocytoza układowa – Patofizjologia i mechanizm
Mastocytoza układowa (SM) to rzadkie schorzenie hematologiczne charakteryzujące się klonalną proliferacją nieprawidłowych komórek tucznych, głównie w szpiku kostnym oraz innych narządach. Kluczowym czynnikiem patogenetycznym jest somatyczna mutacja KIT D816V, obecna u 80-95% pacjentów, prowadząca do konstytutywnej aktywacji receptora kinazy tyrozynowej KIT (CD117) i niekontrolowanego wzrostu mastocytów. Mutacja ta aktywuje szlaki sygnałowe MAPK, AKT, PI3K oraz STAT, co sprzyja proliferacji i przeżyciu komórek tucznych. Dodatkowo, u pacjentów z zaawansowaną mastocytozą układową (AdvSM) często występują mutacje w genach TET2, SRSF2, ASXL1, RUNX1, JAK2V617F oraz RAS, które pogarszają rokowanie. Mastocytoza manifestuje się m.in. wtórną osteoporozą lub osteosklerozą, wynikającą z zaburzeń równowagi między aktywnością osteoklastów i osteoblastów, oraz charakterystycznymi zmianami włóknieniowymi w szpiku kostnym. Diagnostyka opiera się na kryteriach WHO, w tym obecności wieloogniskowych nacieków mastocytów (>15 komórek w skupiskach), mutacji KIT, ekspresji CD2/CD25 oraz podwyższonego poziomu tryptazy (>20 ng/ml).
agresywna mastocytoza układowa, aktywność osteoklastów, awapritynib, białaczka z komórek tucznych, czynnik komórek macierzystych, czynnik transkrypcyjny, dysfunkcja narządów, imatynib, indolentna mastocytoza układowa, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza tyrozynowa, klasyfikacja WHO, komórka tuczna, konstytutywna aktywacja, mastocyt, mastocytoza układowa, midostauryna, mutacja FIP1L1-PDGFRA, mutacja KIT D816V, mutacja somatyczna, osteoporoza, receptor KIT, szlak sygnałowy, szpik kostny, technika PCR, tryptaza w surowicy, włóknienie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Meaxin 400 mg
Imatynib, substancja czynna leku Meaxin, jest małocząsteczkowym inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL (kod ATC: L01EA01), wykazującym selektywne hamowanie kinaz tyrozynowych, w tym Bcr-Abl, receptorów Kit, DDR1/DDR2, CSF-1R oraz PDGFR-alfa i PDGFR-beta. Mechanizm działania polega na blokowaniu aktywności tych kinaz, co prowadzi do zahamowania proliferacji komórek nowotworowych Bcr-Abl dodatnich oraz indukcji apoptozy. Skuteczność kliniczna imatynibu została potwierdzona w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL), a także w terapii guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) z mutacjami w genie c-Kit.
apoptoza, chromosom Philadelphia, czynnik komórek pnia, czynnik wzrostu komórek macierzystych, imatynib, inhibitor kinazy białkowo-tyrozynowej, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, lek przeciwnowotworowy, mutacja KIT, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, ostra białaczka limfoblastyczna, płytkopochodny czynnik aktywacji, płytkopochodny czynnik wzrostu, protoonkogen c-Kit, przewlekła białaczka szpikowa, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor domeny dyskoidynowej, receptor KIT, terapia onkologiczna, włókniakomięsak guzowaty skóry, zespół hipereozynofilowy/przewlekła białaczka eozynofilowa, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Imatenil 400 mg
Imatynib, inhibitor kinazy białkowo-tyrozynowej (kod ATC: L01XE01), wykazuje selektywne hamowanie kinaz Bcr-Abl, c-Kit, DDR1/2, CSF-1R oraz PDGFR-alfa i PDGFR-beta, co przekłada się na jego skuteczność w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia, ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) Ph+, zespołów mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD), zespołu hipereozynofilowego/przewlekłej białaczki eozynofilowej (HES/CEL) oraz guzowatego włókniakomięsaka skóry (DFSP). W badaniach klinicznych u dorosłych z CML w fazie przełomu blastycznego, imatynib w dawkach 400-600 mg/dobę uzyskał całkowitą odpowiedź hematologiczną (CHR) u 31% pacjentów, z wyższą skutecznością przy dawce 600 mg (33% vs 16%, p=0,0220). Mediana przeżycia wynosiła 7,7 miesiąca u pacjentów uprzednio nieleczonych i 4,7 miesiąca u uprzednio leczonych. U dzieci i młodzieży z CML w fazie przewlekłej stosowano dawki 260-570 mg/m²/dobę, uzyskując wskaźnik większej odpowiedzi cytogenetycznej (MCyR) do 77% oraz całkowitą odpowiedź hematologiczną u 78% po 8 tygodniach terapii. W badaniu kontrolowanym u pacjentów ≥55 lat z nowo rozpoznaną Ph+ ALL, imatynib wykazał wyższy wskaźnik CHR (96,3% vs 50%, p=0,0001) w porównaniu z chemioterapią.
brak objawów białaczki, całkowita odpowiedź cytogenetyczna, całkowita odpowiedź hematologiczna, całkowita odpowiedź molekularna, chemioterapia indukcyjna, chemioterapia konsolidacyjna, chemioterapia wielolekowa, choroba resztkowa, chromosom Philadelphia, czynnik komórek pnia, dysfagia, guzowaty włókniakomięsak skóry, kinaza BCR-ABL, kinaza białkowo-tyrozynowa, kinaza fuzyjna FIP1L1-PDGFRα, mieloidalny przełom blastyczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź częściowa, ostra białaczka limfoblastyczna, płytkopochodny czynnik aktywacji, przeszczepienie hematopoetycznych komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, reakcja łańcuchowa polimerazy, rearanżacja genu PDGFR, receptor domeny dyskoidynowej, receptor KIT, remisja molekularna, translokacja (17:22)[(q22:q13)], transplantacja szpiku kostnego, zespół hipereozynofilowy/przewlekła białaczka eozynofilowa, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon chorób i schorzeń
Rak jelita cienkiego – Patofizjologia i mechanizm
Rak jelita cienkiego (SBC) to grupa rzadkich nowotworów złośliwych obejmujących różne typy histologiczne, takie jak gruczolakoraki (25-40% przypadków), nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST), mięsakomięsaki, guzy neuroendokrynne oraz chłoniaki. Patogeneza SBC jest złożona i różni się w zależności od typu nowotworu, z kluczową rolą mutacji genów takich jak TP53, KRAS (53,6%), APC (27%), SMAD4 (17,4%) i BRAF. Gruczolakorak jelita cienkiego wykazuje unikalny profil molekularny, różniący się od raka jelita grubego i żołądka, z istotnym udziałem niestabilności mikrosatelitarnej (MSI) w 15-18% przypadków oraz wysokim obciążeniem mutacyjnym (TMB). Czynniki ryzyka obejmują dziedziczne zespoły nowotworowe (m.in. zespół Lyncha, FAP, PJS), choroby zapalne jelit (IBD, choroba Leśniowskiego-Crohna z RR około 20), celiakię (HR 3,92 dla jelita czczego i krętego), a także czynniki środowiskowe jak palenie tytoniu, alkohol i dieta. Patogeneza GIST wiąże się z mutacjami protoonkogenu KIT i ekspresją CD117.
angiogeneza, bakteria komensalna, brodawka Vatera, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, dysbioza mikrobioty jelitowej, ekstrawazacja, gruczolakorak jelita cienkiego, guz neuroendokrynny, inwazja limfatyczna, komórka gruczołowa, komórki Cajala, krążąca komórka nowotworowa, limfangiogeneza, mięsak tkanek miękkich, mikrobiom jelitowy, mikrosatelitarnie stabilny, mutacja APC, mutacja CDKN2A, mutacja KRAS, mutacja SMAD4, niestabilność mikrosatelitarna, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, nowotwór przewodu pokarmowego, nowotwór złośliwy, obciążenie mutacyjne guza, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, rak jelita cienkiego, receptor KIT, resekcja radykalna, rodzinna polipowatość gruczolakowata, sekwencja gruczolak-rak, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zespół Lyncha, zespół Peutza-Jeghersa