białaczka Ph+
Białaczka Ph+ (Philadelphia-positive) to podtyp białaczki charakteryzujący się obecnością chromosomu Philadelphia, będącego wynikiem translokacji między chromosomami 9 i 22. Translokacja ta prowadzi do powstania genu fuzyjnego BCR-ABL1, kodującego onkoproteiny o aktywności kinazy tyrozynowej, które odgrywają kluczową rolę w patogenezie choroby.
Chromosom Philadelphia występuje u około 95% pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) oraz u 25-30% dorosłych i 2-5% dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL). Obecność tego markera cytogenetycznego jest istotnym czynnikiem prognostycznym, zazwyczaj wiążącym się z gorszym rokowaniem, szczególnie w ALL.
Wprowadzenie inhibitorów kinazy tyrozynowej (TKI), takich jak imatynib, nilotynib, dazatynib, bosutynib i ponatynib, zrewolucjonizowało leczenie białaczek Ph+. Terapia celowana ukierunkowana na białko BCR-ABL1 znacząco poprawiła przeżywalność pacjentów. W przypadku oporności na leczenie pierwszej linii stosuje się TKI kolejnych generacji lub rozważa przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych.
Monitorowanie odpowiedzi na leczenie w białaczkach Ph+ obejmuje regularne badania cytogenetyczne oraz molekularne oceniające poziom transkryptu BCR-ABL1 metodą ilościowej reakcji łańcuchowej polimerazy (qPCR). Wczesne wykrycie oporności molekularnej pozwala na szybką modyfikację terapii i poprawę rokowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib SUN 50 mg
Dazatynib, stosowany głównie w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz Ph+ ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL), wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które zostały udokumentowane w badaniach klinicznych obejmujących łącznie 2900 pacjentów. Mediana czasu leczenia dorosłych wynosiła 19,2 miesiąca, a u pacjentów z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej około 60 miesięcy. W populacji pediatrycznej (188 pacjentów) mediana czasu terapii wynosiła 26,3 miesiąca. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży był zbliżony do dorosłych, z wyjątkiem braku przypadków wysięku osierdziowego, wysięku opłucnowego, obrzęku płuc i nadciśnienia płucnego. Działania niepożądane prowadziły do przerwania leczenia u 19% dorosłych pacjentów (520/2712) oraz u 1,5% dzieci i młodzieży (2/130). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zakażenia (bakteryjne, wirusowe, grzybicze) występujące bardzo często (≥1/10), w tym zapalenie płuc (≥1/100 do <1/10), zakażenia górnych dróg oddechowych, zakażenia wirusem Herpes, posocznica/sepsa, a także reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B u nosicieli (częstość nieznana).
białaczka Ph+, cytomegalowirus, dazatynib, dysfagia, faza przewlekła CML, herpeswirusy, imatynib, nadciśnienie płucne, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna, pasożyty, posocznica, przewlekła białaczka szpikowa, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zakażenia grzybicze, zakażenia pasożytnicze, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie przewodu pokarmowego, zapalenie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib SUN 80 mg
Dazatynib jest stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). Profil bezpieczeństwa leku opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 2900 pacjentów, w tym 324 z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej oraz 188 pacjentów pediatrycznych. Mediana czasu leczenia w badaniu randomizowanym wyniosła około 60 miesięcy. U 19% dorosłych pacjentów działania niepożądane doprowadziły do przerwania terapii. W populacji pediatrycznej profil bezpieczeństwa jest zbliżony, jednak bez zgłaszanych przypadków wysięku osierdziowego, opłucnowego, obrzęku płuc czy nadciśnienia płucnego, a tylko 1,5% dzieci przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz częstość nieznana.
białaczka Ph+, cytomegalowirus, dazatynib, nadciśnienie płucne, nietolerancja imatynibu, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, posocznica, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła faza CML, przewlekła faza CML z chromosomem Philadelphia, reaktywacja HBV, sepsa, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie HBV, zakażenie przewodu pokarmowego, zakażenie wirusem Herpes, zapalenie płuc - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imatinib Altan 100 mg
Imatinib Altan to lek dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 100 mg i 400 mg imatynibu (w postaci imatynibu mezylanu), stosowany w leczeniu Ph+ ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży, zarówno w nowo rozpoznanych przypadkach (w skojarzeniu z chemioterapią), jak i w nawracających lub opornych na leczenie (monoterapia). Ponadto, lek jest wskazany u dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi/mieloproliferacyjnymi (MDS/MPD) związanymi z rearanżacją genu PDGFR, zaawansowanym zespołem hipereozynofilowym (HES) oraz przewlekłą białaczką eozynofilową (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα. Imatinib Altan znajduje także zastosowanie w leczeniu nieoperacyjnego oraz nawracającego guzowatego włókniakomięsaka skóry (DFSP) u dorosłych, którzy nie kwalifikują się do zabiegu chirurgicznego.
białaczka Ph+, chemioterapia skojarzona, guzowaty włókniakomięsak skóry, kapsułka twarda, MDS/MPD, monoterapia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna Philadelphia, przewlekła białaczka eozynofilowa, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu PDGFR, receptor PDGFR, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Viatris 80 mg
Leczenie produktem leczniczym Dasatinib Viatris powinno być prowadzone przez lekarza z doświadczeniem w terapii białaczek, ze szczególnym uwzględnieniem odpowiedniego dawkowania i formy podania. U dorosłych pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) w fazie przewlekłej zalecana dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie akceleracji, przełomie blastycznym oraz w Ph+ ALL dawka ta wzrasta do 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest uzależnione od masy ciała, z dawkami od 40 mg do 100 mg na dobę, przy czym u pacjentów poniżej 10 kg zaleca się stosowanie proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki nie są w tej grupie zalecane. Produkt dostępny jest w formie tabletek powlekanych o różnych mocach (20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg, 140 mg) oraz proszku do zawiesiny, które nie są biorównoważne i wymagają odpowiedniego dostosowania dawkowania przy zmianie formy podania.
białaczka Ph+, biorównoważność, chemioterapia podstawowa, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, laktoza jednowodna, nietolerancja leczenia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, pełna odpowiedź cytogenetyczna, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, zawiesina doustna