transplantacja szpiku

Transplantacja szpiku kostnego (HSCT – hematopoietic stem cell transplantation) to procedura medyczna polegająca na przeszczepieniu komórek macierzystych układu krwiotwórczego od dawcy (allogeniczny przeszczep) lub od samego pacjenta (autologiczny przeszczep). Zabieg ten ma na celu odtworzenie prawidłowej funkcji układu krwiotwórczego oraz immunologicznego u pacjentów z chorobami hematologicznymi, onkologicznymi i niektórymi zaburzeniami immunologicznymi.

Główne wskazania do transplantacji szpiku to nowotwory układu krwiotwórczego (ostre i przewlekłe białaczki, chłoniaki, szpiczak mnogi), niektóre guzy lite, ciężkie niedobory odporności oraz choroby metaboliczne. Przed zabiegiem pacjent poddawany jest kondycjonowaniu (mieloablacji) przy użyciu chemioterapii wysokodawkowej i/lub radioterapii, które niszczy dotychczasowy szpik kostny i stwarza miejsce dla nowych komórek macierzystych.

Pobieranie komórek macierzystych może odbywać się bezpośrednio ze szpiku kostnego (najczęściej z talerza kości biodrowej), z krwi obwodowej po mobilizacji przy użyciu czynników wzrostu (PBSCT) lub z krwi pępowinowej. Po przeszczepieniu, komórki macierzyste migrują do jam szpikowych, gdzie rozpoczynają proces hematopoezy, odtwarzając populację komórek krwiotwórczych.

Powikłania transplantacji szpiku obejmują reakcję przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD), infekcje oportunistyczne, niewydolność narządową oraz nawrót choroby podstawowej. Nowoczesne protokoły leczenia, dokładniejsze typowanie HLA oraz postępy w terapii immunosupresyjnej znacząco poprawiły wyniki transplantacji szpiku, czyniąc ją skuteczną metodą leczenia wielu chorób dotychczas nieuleczalnych.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl