Wskazania do stosowania
Imatynib

Wskazania do stosowania substancji czynnej imatynib

Imatynib jest substancją czynną o szerokim spektrum zastosowania w onkologii, szczególnie w leczeniu nowotworów hematologicznych oraz wybranych guzów litych. Poniżej przedstawiono szczegółowe wskazania do stosowania tej substancji czynnej, które pacjentom może zalecić lekarz prowadzący leczenie.

Przewlekła białaczka szpikowa (CML)

Imatynib jest wskazany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (bcr-abl, Ph+) w następujących sytuacjach klinicznych:

• U dorosłych, dzieci i młodzieży z nowo rozpoznaną CML Ph+, którzy nie kwalifikują się do zabiegu transplantacji szpiku jako leczenia pierwszego rzutu¹²
• U dorosłych, dzieci i młodzieży z CML Ph+ w fazie przewlekłej, gdy leczenie interferonem alfa jest nieskuteczne³⁴
• U dorosłych, dzieci i młodzieży z CML Ph+ w fazie akceleracji choroby⁵
• U dorosłych, dzieci i młodzieży z CML Ph+ w przebiegu przełomu blastycznego⁶⁷

Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL)

Imatynib znajduje zastosowanie w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL) w następujących przypadkach:

• U dorosłych, dzieci i młodzieży z nowo rozpoznaną Ph+ ALL, w skojarzeniu z chemioterapią⁸⁹
• U dorosłych pacjentów z nawracającą lub oporną na leczenie Ph+ ALL w monoterapii¹⁰¹¹

Zespoły mielodysplastyczne/mieloproliferacyjne (MDS/MPD)

Imatynib stosuje się u dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi/mieloproliferacyjnymi (MDS/MPD) związanymi z rearanżacją genu receptora płytkopochodnego czynnika wzrostu (PDGFR). Należy podkreślić, że doświadczenie kliniczne w tym wskazaniu jest bardzo ograniczone.¹²¹³

Zespół hipereozynofilowy i przewlekła białaczka eozynofilowa

Imatynib jest wskazany w leczeniu dorosłych pacjentów z zaawansowanym zespołem hipereozynofilowym (HES) i/lub przewlekłą białaczką eozynofilową (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα.¹⁴¹⁵

Guzy podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST)

Niektóre preparaty imatynibu (np. Imatinib Sandoz, Meaxin, Imatinib Zentiva) są wskazane w leczeniu:

• Dorosłych pacjentów ze złośliwymi, nieoperacyjnymi i/lub z przerzutami, Kit (CD 117)-dodatnimi nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST)¹⁶¹⁷
• W leczeniu adjuwantowym dorosłych pacjentów z istotnym ryzykiem nawrotu po zabiegu usunięcia Kit (CD 117)-dodatnich nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST). Pacjenci z małym lub bardzo małym ryzykiem nawrotu nie powinni otrzymywać leczenia adjuwantowego¹⁸¹⁹

Guzowate włókniakomięsaki skóry (DFSP)

Imatynib jest wskazany w leczeniu:

• Dorosłych pacjentów z nieoperacyjnymi guzowatymi włókniakomięsakami skóry (DFSP)²⁰²¹
• Dorosłych pacjentów z nawracającymi i/lub z przerzutami DFSP, którzy nie kwalifikują się do zabiegu chirurgicznego²²²³

Ocena skuteczności imatynibu w różnych wskazaniach

Skuteczność terapii imatynibem we wskazaniach onkologicznych ocenia się na podstawie różnych parametrów, zależnie od rodzaju nowotworu:

• W przewlekłej białaczce szpikowej (CML) – na podstawie współczynnika ogólnej odpowiedzi hematologicznej i cytogenetycznej oraz okresu przeżycia wolnego od progresji choroby²⁴²⁵
• W ostrej białaczce limfoblastycznej (Ph+ ALL) – na podstawie współczynnika odpowiedzi hematologicznej i cytogenetycznej²⁶²⁷
• W zespołach mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD) – na podstawie współczynnika odpowiedzi hematologicznej i cytogenetycznej²⁸²⁹
• W zespole hipereozynofilowym (HES)/przewlekłej białaczce eozynofilowej (CEL) – na podstawie współczynnika odpowiedzi hematologicznej³⁰³¹
• W guzowatych włókniakomięsakach skóry (DFSP) – na podstawie obiektywnego współczynnika odpowiedzi³²³³
• W guzach podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) – na podstawie obiektywnego współczynnika odpowiedzi oraz okresu przeżycia bez wznowy w leczeniu adjuwantowym³⁴³⁵

Istotne informacje kliniczne dotyczące stosowania imatynibu

Wpływ na transplantację szpiku: W dostępnych charakterystykach produktów leczniczych zawierających imatynib zaznaczono, że nie oceniano wpływu tej substancji na wynik transplantacji szpiku.³⁶³⁷

Badania kliniczne: Należy podkreślić, że z wyjątkiem nowo rozpoznanej przewlekłej białaczki szpikowej (CML), brak kontrolowanych badań klinicznych wykazujących korzyść kliniczną lub zwiększone przeżycie w pozostałych wskazaniach.³⁸³⁹

Specjalne grupy pacjentów

Dzieci i młodzież

Imatynib może być stosowany u dzieci i młodzieży w następujących wskazaniach:

• Nowo rozpoznana przewlekła białaczka szpikowa (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+), którzy nie kwalifikują się do zabiegu transplantacji szpiku jako leczenia pierwszego rzutu⁴⁰⁴¹
• CML Ph+ w fazie przewlekłej, gdy leczenie interferonem alfa jest nieskuteczne lub w fazie akceleracji choroby⁴²⁴³
• CML Ph+ w przebiegu przełomu blastycznego⁴⁴⁴⁵
• Nowo rozpoznana ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL) w skojarzeniu z chemioterapią⁴⁶⁴⁷

Wskazania dotyczące stosowania imatynibu u dzieci i młodzieży we wskazaniach MDS/MPD, HES/CEL oraz DFSP nie zostały określone, z powodu braku wystarczających danych na temat skuteczności i bezpieczeństwa w tych grupach pacjentów.

Podsumowanie wskazań do stosowania imatynibu

Imatynib to lek o szerokim spektrum zastosowań onkologicznych, który znajduje zastosowanie głównie w leczeniu nowotworów hematologicznych związanych z obecnością chromosomu Philadelphia, a także wybranych guzów litych. Kluczowe wskazania obejmują przewlekłą białaczkę szpikową (CML), ostrą białaczkę limfoblastyczną (ALL), zespoły mielodysplastyczne/mieloproliferacyjne (MDS/MPD), zespół hipereozynofilowy (HES), przewlekłą białaczkę eozynofilową (CEL), nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) oraz guzowate włókniakomięsaki skóry (DFSP).

Wybór leczenia imatynibem powinien być zindywidualizowany w zależności od stanu klinicznego pacjenta, fazy choroby, obecności aberracji genetycznych (takich jak chromosom Philadelphia czy rearanżacje genów) oraz wcześniejszych terapii. Decyzja o włączeniu imatynibu do schematu leczenia powinna być podejmowana przez specjalistów z doświadczeniem w leczeniu odpowiednich chorób nowotworowych, z uwzględnieniem aktualnych wytycznych klinicznych.