cytotoksyna CagA
Cytotoksyna CagA (ang. Cytotoxin-associated gene A) to białko wytwarzane przez niektóre szczepy bakterii Helicobacter pylori, posiadające gen cagA. Jest to jeden z głównych czynników wirulencji tego patogenu, odgrywający kluczową rolę w patogenezie chorób żołądka i dwunastnicy.
CagA jest transportowane do wnętrza komórek nabłonkowych żołądka przez bakteryjny system sekrecji typu IV. Po wprowadzeniu do komórki gospodarza, białko to ulega fosforylacji i zaburza wiele wewnątrzkomórkowych szlaków sygnałowych, prowadząc do reorganizacji cytoszkieletu, zmian w adhezji komórkowej, proliferacji i apoptozie.
Zakażenie szczepami H. pylori CagA-pozytywnymi wiąże się z wyższym ryzykiem rozwoju zapalenia błony śluzowej żołądka, choroby wrzodowej oraz raka żołądka w porównaniu do zakażeń szczepami niewytwarzającymi tego białka. Z tego powodu obecność cytotoksyny CagA jest uznawana za istotny marker zwiększonego ryzyka rozwoju poważnych powikłań infekcji H. pylori.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Helicobacter pylori to gram-ujemna, mikroaerofilna bakteria spiralna, zdolna do kolonizacji błony śluzowej żołądka dzięki produkcji ureazy, która neutralizuje kwas solny, oraz ruchliwości umożliwiającej penetrację śluzu. Infekcja H. pylori, nabywana głównie w dzieciństwie drogą oralno-oralną lub fekalno-oralną, dotyka 50-75% populacji światowej, z wyższą częstością w warunkach niskiego statusu socjoekonomicznego i złych warunków sanitarnych. Patogenność bakterii opiera się na czynnikach wirulencji takich jak ureaza, onkoproteina CagA, cytotoksyna VacA oraz wyspa patogenności cagPAI, które indukują przewlekłe zapalenie błony śluzowej, prowadząc do choroby wrzodowej (90% wrzodów dwunastnicy i 70-80% żołądka) oraz zwiększają ryzyko rozwoju raka żołądka (89% przypadków) i chłoniaka MALT. Interakcje między bakteryjnymi czynnikami wirulencji, odpowiedzią immunologiczną gospodarza (m.in. polimorfizmy genów IL-1, IL-10) oraz czynnikami środowiskowymi determinują przebieg kliniczny infekcji.
błona śluzowa, błona śluzowa żołądka, chłoniak MALT, choroba wrzodowa, cytotoksyna CagA, droga fekalno-oralna, droga oralno-oralna, droga zakażenia, dysplazja, ekspresja genu, eradykacja, gruczolakorak żołądka, Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, kaskada Correi, kwas żołądkowy, metaplazja jelitowa, nabłonek żołądka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oporność na antybiotyki, polimorfizm genu, przewód pokarmowy, rak żołądka, status socjoekonomiczny, system sekrecji, test oddechowy, uszkodzenie błony śluzowej, warstwa śluzu, warunki sanitarne, wrzód trawienny, wyspa patogenności, zapalenie żołądka -
Leksykon chorób i schorzeń
Helicobacter pylori to Gram-ujemna bakteria kolonizująca błonę śluzową żołądka u około 50% populacji światowej, zdolna do przetrwania w kwaśnym środowisku dzięki produkcji ureazy (10-15% białka bakteryjnego), która rozkłada mocznik do amoniaku i CO2, neutralizując lokalne pH. Bakteria wykorzystuje ruchliwość zależną od 2-7 wici polarnych (flagelliny FlaA i FlaB) oraz chemotaksję do migracji w kierunku nabłonka żołądka, gdzie przylega do komórek gospodarza za pomocą adhezyn BabA, SabA i OipA. Patogeneza obejmuje uwalnianie toksyn CagA (onkoproteina wprowadzana przez system sekrecji typu IV, aktywująca kinazy tyrozynowe i szlaki sygnalizacyjne EGFR, Shp2) oraz VacA (toksyna indukująca wakuolizację, zaburzająca integralność błon komórkowych i modulująca apoptozę). Infekcja wywołuje przewlekłe zapalenie błony śluzowej z infiltracją neutrofili i makrofagów, prowadząc do uszkodzeń DNA, niestabilności genomowej i zwiększonego ryzyka rozwoju wrzodów trawiennych (90-100% wrzodów dwunastnicy, 60-100% wrzodów żołądka) oraz nowotworów, w tym raka żołądka i chłoniaka MALT.
bakteria Gram-ujemna, chłoniak MALT, choroba wrzodowa, cytotoksyna CagA, gruczolakorak żołądka, Helicobacter pylori, metaplazja jelitowa, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka, rak żołądka, reaktywna forma tlenu, receptor Toll-podobny, stres oksydacyjny, szlak JAK-STAT, szlak NF-κB, szlak Wnt/β-katenina, ureaza, uszkodzenie DNA, wrzód dwunastnicy, wrzód trawienny, wrzód żołądka, zakażenie Helicobacter pylori, zanik błony śluzowej
