równowaga azotowa
Równowaga azotowa to stan fizjologiczny, w którym ilość azotu dostarczanego do organizmu w postaci białek jest równa ilości azotu wydalanego z organizmu. Azot jest kluczowym składnikiem białek, a jego bilans odzwierciedla stan metabolizmu białkowego w organizmie.
W stanie równowagi azotowej nie dochodzi ani do utraty, ani do przyrostu masy mięśniowej. Jest to typowy stan dla zdrowych, dorosłych osób, które nie znajdują się w okresie intensywnego wzrostu, rekonwalescencji czy treningu siłowego. Dodatni bilans azotowy (więcej azotu jest przyswajane niż wydalane) występuje w okresie wzrostu, ciąży, gojenia ran czy budowania masy mięśniowej, natomiast ujemny bilans azotowy może wskazywać na niedożywienie, choroby wyniszczające czy stany kataboliczne.
Ocena równowagi azotowej ma istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w monitorowaniu stanu odżywienia pacjentów, planowaniu żywienia w intensywnej terapii oraz w terapii żywieniowej pacjentów z chorobami przewlekłymi. Standardowa metoda oceny bilansu azotowego polega na pomiarze ilości azotu dostarczanego w diecie oraz wydalanego głównie z moczem, kałem i potem.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aminoven Infant 10% –
Aminoven Infant 10% to roztwór do żywienia pozajelitowego z grupy aminokwasów (kod ATC: B05BA01), zawierający pełne spektrum aminokwasów egzogennych i endogennych w stężeniu 10%. W 1000 ml roztworu znajdują się m.in. L-izoleucyna (8,00 g), L-leucyna (13,00 g), L-lizyna (8,51 g), L-metionina (3,12 g), L-fenyloalanina (3,75 g), L-treonina (4,40 g), L-tryptofan (2,01 g), L-walina (9,00 g) oraz aminokwasy endogenne takie jak L-arginina (7,50 g), L-histydyna (4,76 g), glicyna (4,15 g), L-alanina (9,30 g), L-prolina (9,71 g), L-seryna (7,67 g), tauryna (0,40 g), N-acetylo-L-tyrozyna (odpowiadająca 4,20 g L-tyrozyny) i N-acetylo-L-cysteina (odpowiadająca 0,52 g L-cysteiny). Roztwór charakteryzuje się osmolarnością teoretyczną 885 mOsm/l, pH 5,5-6,0 oraz kwasowością 27-40 mmol NaOH/l, co wpływa na jego stabilność i tolerancję po podaniu dożylnym.
acetylocysteina, acetylotyrozyna, alanina, aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, arginina, cysteina, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwasowość roztworu, leucyna, lizyna, metionina, octan lizyny, osmolarność teoretyczna, prolina, pula wolnych aminokwasów, równowaga azotowa, seryna, synteza białek, szlak anaboliczny, tauryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Leucyna – Właściwości farmakodynamiczne
Leucyna, aminokwas egzogenny z grupy BCAA, pełni kluczową rolę w syntezie białek strukturalnych i funkcjonalnych, szczególnie stymulując anabolizm mięśniowy, co jest istotne w stanach zwiększonego katabolizmu. W żywieniu parenteralnym leucyna stanowi 19-24% całkowitej zawartości aminokwasów i jest niezbędna do utrzymania dodatniego bilansu azotowego oraz prawidłowej regeneracji tkanek. Preparaty dedykowane pacjentom z niewydolnością nerek (np. Nephrotect 12,80 g/1000 ml), marskością wątroby (Aminoplasmal Hepa 10% – 13,60 g/1000 ml) oraz dzieciom i niemowlętom (Aminoven Infant 10% – 13,00 g/1000 ml) zawierają zwiększone ilości leucyny, co odpowiada specyficznym potrzebom metabolicznym tych grup. W celu zapobiegania katabolizmowi leucyny i innych aminokwasów, konieczne jest jednoczesne podawanie niebiałkowych źródeł energii, takich jak węglowodany i tłuszcze, co pozwala na efektywne wykorzystanie aminokwasów do syntezy białek, a nie jako substrat energetyczny.
aminokwas egzogenny, aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, aminokwasy rozgałęzione, BCAA, bilans azotowy, efekt termogeniczny, encefalopatia wątrobowa, homeostaza aminokwasów, infuzja aminokwasów, katabolizm, marskość wątroby, niedobór aminokwasów, niewydolność nerek, preparat trójkomorowy, równowaga azotowa, śpiączka wątrobowa, suplementacja parenteralna, zaburzenie czynności nerek, żywienie parenteralne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
L-ornityna – Właściwości farmakodynamiczne
L-ornityna, występująca w preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel 10E i Aminomel 12,5E, pełni kluczową rolę w metabolizmie azotowym organizmu. W tych roztworach chlorowodorek L-ornityny występuje w stężeniach odpowiednio 2,42 g/1000 ml i 3,02 g/1000 ml, co stanowi 2,42% całkowitej zawartości aminokwasów (100 g/l i 125 g/l). Preparaty charakteryzują się osmolarnością 1145 mOsm/l (Aminomel 10E) i 1430 mOsm/l (Aminomel 12,5E), pH 6,0–6,3, zawartością azotu 15,6 g/l i 19,5 g/l oraz wartością energetyczną odpowiednio 1700 kJ/l (400 kcal/l) i 2125 kJ/l (500 kcal/l). L-ornityna jest niezbędna w cyklu mocznikowym, umożliwiając detoksykację amoniaku i syntezę mocznika, co jest szczególnie ważne w stanach katabolicznych i zaburzeniach funkcji wątroby.
acetylocysteina, chlorowodorek L-ornityny, cykl mocznikowy, detoksykacja amoniaku, encefalopatia, katabolizm białek, kwasowość miareczkowa, L-aminokwas, N-acetylo-L-tyrozyna, osmolarność, parametry fizykochemiczne, równowaga azotowa, roztwór aminokwasów, roztwór do infuzji, stan kataboliczny, stężenie amoniaku, synteza mocznika, zaburzenie funkcji wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Nutriflex Basal –
Nutriflex basal to dwukomorowy zestaw do przygotowania roztworu do infuzji pozajelitowej, zawierający kompleks aminokwasów (32 g/1000 ml, 64 g/2000 ml) oraz glukozę (125 g/1000 ml, 250 g/2000 ml) jako źródło energii. Preparat dostarcza pełen profil aminokwasów egzogennych i endogennych, zapewniając 4,6 g azotu na 1000 ml i 9,2 g na 2000 ml. Zawiera także elektrolity w stężeniach: sód 49,9 mmol/1000 ml, potas 30 mmol/1000 ml, magnez 5,7 mmol/1000 ml, fosforan 12,8 mmol/1000 ml, octan 35 mmol/1000 ml, chlorek 50 mmol/1000 ml oraz wapń 3,6 mmol/1000 ml. Całkowita wartość energetyczna wynosi 628 kcal/1000 ml i 1256 kcal/2000 ml, z czego 128 kcal i 256 kcal pochodzi z aminokwasów, a 500 kcal i 1000 kcal z węglowodanów. Produkt charakteryzuje się osmolarnością około 1150 mOsm/l i pH 4,8–6,0.
aminokwas, aminokwas endogenny, aminokwas niezbędny, elektrolit, emulsja tłuszczowa, glukoza jednowodna, homeostaza, kwas cytrynowy, osmolarność, profil aminokwasowy, równowaga azotowa, roztwór do infuzji, substancja pomocnicza, wartość energetyczna, warunki aseptyczne, woda do wstrzykiwań, worek dwukomorowy, zestaw do infuzji, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vamin 14 Electrolyte-Free –
Vamin 14 Electrolyte-Free to roztwór do żywienia pozajelitowego zawierający 85 g/l aminokwasów, w tym 38,7 g/l aminokwasów niezbędnych, o pH 5,6 i osmolalności 810 mOsm/kg wody. Preparat dostarcza 13,5 g/l azotu i 1,4 MJ/l (350 kcal/l) energii, zawiera około 90 mmol/l octanu (kwas octowy i octan lizyny) i jest pozbawiony innych elektrolitów oraz substancji przeciwutleniających. Skład aminokwasowy obejmuje pełen profil aminokwasów egzogennych i endogennych, co umożliwia efektywną syntezę białek. Produkt jest wskazany u dorosłych pacjentów z umiarkowanie zwiększonym zapotrzebowaniem na aminokwasy, np. po zabiegach chirurgicznych, w stanach katabolicznych (urazy, oparzenia), chorobach przewodu pokarmowego, niedożywieniu przedoperacyjnym oraz w przebiegu chorób nowotworowych z nasilonym katabolizmem.
aminokwasy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, całkowite żywienie pozajelitowe, choroba zapalna jelit, emulsja tłuszczowa, infuzja, kwas L-glutaminowy, kwas octowy, L-alanina, L-arginina, L-cysteina, L-fenyloalanina, L-histydyna, L-izoleucyna, L-leucyna, L-metionina, L-tryptofan, L-tyrozyna, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, octan L-lizyny, octan lizyny, osmolalność, równowaga azotowa, stan kataboliczny, synteza białek, TPN, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie wchłaniania, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Primene 10% –
Produkt leczniczy Primene 10% to roztwór do infuzji zawierający kompleks aminokwasów, stosowany w żywieniu pozajelitowym. Zawiera aminokwasy egzogenne (np. L-Izoleucyna 0,670 g/100 ml, L-Leucyna 1,000 g/100 ml), semi-egzogenne (L-Arginina 0,840 g/100 ml) oraz endogenne, a także inne związki takie jak L-Ornityny chlorowodorek (0,318 g/100 ml) i Tauryna (0,060 g/100 ml). Całkowita zawartość azotu wynosi 15 g/l, a łączna zawartość aminokwasów 100 g/l, przy osmolarności roztworu 780 mOsm/l. Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Primene 10% u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz wpływu na płodność, konieczne jest indywidualne rozważenie korzyści i ryzyka przed podjęciem decyzji terapeutycznej.
alanina, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, arginina, cysteina, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, mieszanina aminokwasów, ornityny chlorowodorek, osmolarność roztworu, parametry biochemiczne, prolina, równowaga azotowa, roztwór do infuzji, seryna, tauryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, zawartość azotu, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
N-acetylo-L-cysteina – Wskazania do stosowania
Aminosteril N-Hepa 8% to specjalistyczny roztwór do żywienia pozajelitowego, zawierający N-acetylo-L-cysteinę w stężeniu 0,70 g/1000 ml (odpowiadające 0,52 g L-cysteiny), dedykowany pacjentom z ciężką niewydolnością wątroby, w tym z encefalopatią wątrobową. Preparat charakteryzuje się całkowitą zawartością aminokwasów 80,00 g/l oraz azotu 12,90 g/l, a jego wartość energetyczna wynosi 1340 kJ/l (320 kcal/l). Skład aminokwasowy jest zoptymalizowany pod kątem potrzeb metabolicznych tych pacjentów, z relatywnie niską zawartością aminokwasów aromatycznych (L-fenyloalanina 0,88 g, L-tryptofan 0,70 g) i metioniny (1,10 g), oraz wysoką zawartością aminokwasów rozgałęzionych (L-izoleucyna 10,40 g, L-leucyna 13,09 g, L-walina 10,08 g). Roztwór ma pH 5,7-6,3 i osmolarność teoretyczną 770 mOsm/l, co jest istotne przy planowaniu infuzji u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby.
aminokwasy aromatyczne, aminokwasy rozgałęzione, dekompensacja wątroby, encefalopatia wątrobowa, glicyna, L-alanina, L-arginina, L-cysteina, L-fenyloalanina, L-histydyna, L-izoleucyna, L-leucyna, L-lizyna, L-metionina, L-prolina, L-seryna, L-treonina, L-tryptofan, L-walina, N-acetylo-L-cysteina, niewydolność wątroby, ostra niewydolność wątroby, przewlekła niewydolność wątroby, równowaga azotowa, transplantacja wątroby, wartość energetyczna, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe