podostre zwyrodnienie rdzenia kręgowego

Podostre zwyrodnienie rdzenia kręgowego (łac. myelosis funicularis, ang. subacute combined degeneration of the spinal cord) to neurologiczne powikłanie niedoboru witaminy B12, charakteryzujące się demielinizacją i zwyrodnieniem istoty białej rdzenia kręgowego, szczególnie w sznurach tylnych i bocznych.

Patofizjologia schorzenia wiąże się z niedoborem kobalaminy (witaminy B12), który prowadzi do zaburzeń metabolizmu homocysteiny i kwasu metylomalonowego. W konsekwencji dochodzi do uszkodzenia osłonek mielinowych włókien nerwowych, a następnie degeneracji aksonów. Najczęstszymi przyczynami niedoboru B12 są: niedokrwistość złośliwa, stan po gastrektomii, choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia oraz długotrwała dieta wegańska bez suplementacji.

Objawy kliniczne obejmują postępujące zaburzenia czucia głębokiego, parestezje, ataksję czuciową, osłabienie kończyn, spastyczność oraz zaburzenia funkcji zwieraczy. W zaawansowanych przypadkach może dojść do paraparezy lub tetraparezy. Charakterystyczny jest objaw Lhermitte’a (uczucie przechodzenia prądu wzdłuż kręgosłupa przy zgięciu szyi). Często towarzyszą im objawy pozardzeniowe: zaburzenia poznawcze, neuropatia obwodowa oraz objawy niedokrwistości megaloblastycznej.

Rozpoznanie ustala się na podstawie obrazu klinicznego, badań laboratoryjnych (niskie stężenie witaminy B12, podwyższony poziom homocysteiny i kwasu metylomalonowego) oraz badań obrazowych MRI rdzenia kręgowego, które mogą wykazać hiperintensywne ogniska w sznurach tylnych. Leczenie polega na suplementacji witaminy B12, początkowo w postaci iniekcji, a następnie doustnie. Wczesne rozpoznanie i leczenie może prowadzić do całkowitego ustąpienia objawów, podczas gdy opóźniona terapia wiąże się z ryzykiem trwałych uszkodzeń neurologicznych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl