epinefryna i dopamina
Epinefryna (adrenalina) i dopamina to kluczowe katecholaminy pełniące rolę zarówno neurotransmiterów w układzie nerwowym, jak i hormonów krążących we krwi. Epinefryna jest wydzielana głównie przez rdzeń nadnerczy w odpowiedzi na stres, działając na receptory α i β-adrenergiczne, co prowadzi do zwiększenia częstości akcji serca, rozkurczu oskrzeli oraz mobilizacji glukozy i kwasów tłuszczowych. W medycynie ratunkowej stanowi lek pierwszego rzutu w leczeniu anafilaksji, zatrzymania krążenia oraz jako składnik roztworów do znieczulenia miejscowego.
Dopamina pełni funkcję neuroprzekaźnika w ośrodkowym układzie nerwowym, gdzie reguluje funkcje motoryczne, emocjonalne i poznawcze. Jej niedobór w jądrach podstawy mózgu jest charakterystyczny dla choroby Parkinsona. W krążeniu obwodowym wpływa na funkcję nerek, serca i naczyń poprzez działanie na receptory dopaminergiczne oraz α i β-adrenergiczne. Klinicznie dopamina jest stosowana w leczeniu wstrząsu, niewydolności krążenia oraz jako środek inotropowy i wazopresyjny, szczególnie gdy pożądane jest zwiększenie przepływu nerkowego.
Zarówno epinefryna, jak i dopamina są używane w stanach zagrożenia życia, jednak różnią się profilem działania i wskazaniami. Epinefryna jest preferowana w zatrzymaniu krążenia i anafilaksji, podczas gdy dopamina znajduje zastosowanie w leczeniu wstrząsu, szczególnie przy współistniejącej dysfunkcji nerek. Ważne jest precyzyjne dawkowanie obu substancji, gdyż przedawkowanie może prowadzić do poważnych powikłań sercowo-naczyniowych, w tym zaburzeń rytmu serca i niedokrwienia mięśnia sercowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – ApoTiapina PR 300 mg
Przedawkowanie kwetiapiny w postaci o przedłużonym uwalnianiu (ApoTiapina PR) wiąże się z opóźnionym wystąpieniem i dłuższym utrzymywaniem się objawów toksycznych, takich jak senność, tachykardia, niedociśnienie tętnicze, objawy przeciwcholinergiczne, wydłużenie odstępu QT, napady drgawkowe, rozpad mięśni prążkowanych, niewydolność oddechowa, zatrzymanie moczu, splątanie, zespół majaczeniowy, śpiączka, a w skrajnych przypadkach zgon. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko powikłań u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. W diagnostyce i leczeniu istotne jest rozpoznanie bezoarów żołądkowych, które mogą utrudniać dekontaminację i wymagać endoskopowego usunięcia. Maksymalna sedacja i tachykardia pojawiają się z opóźnieniem, a powrót do stanu wyjściowego jest wydłużony w porównaniu do form o natychmiastowym uwalnianiu.
bezoar żołądkowy, blok serca, cewnikowanie, epinefryna i dopamina, fizostygmina, halucynacje, intubacja, kinaza kreatynowa, kwetiapina o przedłużonym uwalnianiu, lek sympatykomimetyczny, monitorowanie EKG, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, objawy przeciwcholinergiczne, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, poszerzenie zespołu QRS, przedawkowanie kwetiapiny, rabdomioliza, rozpad mięśni prążkowanych, śpiączka, splątanie, stan padaczkowy, tachykardia, węgiel aktywowany, wentylacja mechaniczna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia świadomości, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddechu, zespół majaczeniowy, zespół przeciwcholinergiczny