DEXA
DEXA (Dual Energy X-ray Absorptiometry) to zaawansowana technika diagnostyczna wykorzystywana głównie do pomiaru gęstości mineralnej kości (BMD). Metoda ta opiera się na wykorzystaniu dwóch wiązek promieniowania rentgenowskiego o różnych energiach, co pozwala na dokładne rozróżnienie tkanki kostnej od tkanek miękkich.
Badanie DEXA jest złotym standardem w diagnostyce osteoporozy, umożliwiając precyzyjną ocenę ryzyka złamań osteoporotycznych. Najczęściej wykonywane jest w obrębie odcinka lędźwiowego kręgosłupa oraz bliższego końca kości udowej, choć może również obejmować przedramię czy całe ciało. Wyniki przedstawiane są w postaci wskaźnika T-score (porównanie do szczytowej masy kostnej młodych dorosłych) oraz Z-score (porównanie do populacji w tym samym wieku).
Poza oceną gęstości kości, DEXA znajduje zastosowanie w analizie składu ciała, umożliwiając pomiar zawartości tkanki tłuszczowej, beztłuszczowej masy ciała oraz tkanki kostnej. Badanie charakteryzuje się niską dawką promieniowania (zazwyczaj poniżej 1 mSv), krótkim czasem wykonania (5-20 minut) oraz wysoką precyzją pomiarów (błąd pomiaru około 1-2%).
W praktyce klinicznej DEXA jest wskazana u kobiet po menopauzie, mężczyzn powyżej 50. roku życia z czynnikami ryzyka osteoporozy, pacjentów z chorobami predysponującymi do utraty masy kostnej oraz osób długotrwale przyjmujących glikokortykosteroidy. Regularne badania kontrolne DEXA pozwalają na monitorowanie efektywności leczenia osteoporozy, gdzie zalecana częstotliwość wykonywania badań wynosi zwykle 1-2 lata.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Złamanie szyjki kości udowej – Etiologia i przyczyny
Złamanie szyjki kości udowej stanowi istotny problem kliniczny, szczególnie u osób powyżej 65. roku życia, z roczną częstością występowania w Wielkiej Brytanii przekraczającą 70 000 przypadków, z dominacją kobiet (70-80%). Główne mechanizmy urazowe to upadki (90-92%), zwłaszcza na bok (63-69%), urazy wysokoenergetyczne, złamania spontaniczne, przeciążeniowe oraz patologiczne. Osteoporoza, definiowana jako T-score ≤ -2,5 w badaniu DEXA, jest kluczowym czynnikiem predysponującym do złamań, zwłaszcza w populacji starszej, gdzie dochodzi do utraty gęstości mineralnej kości, osłabienia mięśni, zaburzeń równowagi i wzroku. Kobiety po menopauzie są szczególnie narażone z powodu gwałtownego spadku estrogenów, co zwiększa ryzyko złamań nawet 10-krotnie w porównaniu z młodszymi grupami wiekowymi.
bisfosfonian, choroba Parkinsona, cukrzyca, DEXA, gęstość mineralna kości, kortykosteroid, kość udowa, menopauza, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa, osteogenesis imperfecta, osteoporoza, otępienie, polipragmazja, staw biodrowy, T-score, udar mózgu, wrodzona łamliwość kości, zatorowość płucna, złamanie biodra, złamanie głowy kości udowej, złamanie międzykrętarzowe, złamanie patologiczne, złamanie podkrętarzowe, złamanie przeciążeniowe, złamanie szyjki kości udowej, złamanie wewnątrztorebkowe