zaburzenie kompulsywnego objadania się
Zaburzenie kompulsywnego objadania się (ZKO, ang. binge eating disorder, BED) to poważne zaburzenie odżywiania charakteryzujące się nawracającymi epizodami spożywania dużych ilości jedzenia w krótkim czasie, przy jednoczesnym poczuciu utraty kontroli nad jedzeniem. W przeciwieństwie do bulimii, epizody objadania się nie są poprzedzane zachowaniami kompensacyjnymi, takimi jak wywoływanie wymiotów czy intensywne ćwiczenia.
Diagnostyka ZKO według kryteriów DSM-5 obejmuje występowanie epizodów objadania się co najmniej raz w tygodniu przez okres trzech miesięcy. Pacjenci doświadczają wyraźnego dyskomfortu związanego z tymi epizodami, często odczuwają wstyd, poczucie winy i obrzydzenie wobec własnego zachowania. Objadanie się zazwyczaj odbywa się w samotności i trwa do momentu odczuwania nieprzyjemnego przepełnienia.
Zaburzenie to często współwystępuje z otyłością, choć nie jest to warunek konieczny do diagnozy. ZKO może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych, w tym chorób układu sercowo-naczyniowego, cukrzycy typu 2, zespołu metabolicznego oraz problemów psychicznych jak depresja i zaburzenia lękowe. Leczenie obejmuje interwencje psychoterapeutyczne (szczególnie terapię poznawczo-behawioralną), farmakoterapię (np. leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI) oraz edukację żywieniową.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Bulimia nerwicowa nieograniczona – Zapobieganie i profilaktyka
Bulimia nerwicowa nieograniczona (Binge Eating Disorder, BED) to zaburzenie odżywiania charakteryzujące się napadami objadania się bez zachowań kompensacyjnych. Profilaktyka BED wymaga wielowymiarowego podejścia obejmującego działania indywidualne, rodzinne i społeczne. Skuteczne programy profilaktyczne bazują na promocji zdrowia, wzmacnianiu poczucia własnej wartości, pozytywnym obrazie ciała oraz zrównoważonym podejściu do odżywiania i aktywności fizycznej. Wyróżnia się profilaktykę uniwersalną, selektywną i wskazującą, z których wiele realizowanych jest w szkołach poprzez interwencje oparte na dysonansie poznawczym, uważności oraz edukacji medialnej (np. programy „Planet Health”, „PriMa”, „Torera”, „Media Smart”). Na poziomie indywidualnym zaleca się regularne spożywanie posiłków co 2-3 godziny, unikanie diet odchudzających, praktykowanie uważnego jedzenia, aktywność fizyczną, odpowiednie nawodnienie, zwiększenie spożycia białka i błonnika oraz zapewnienie odpowiedniej ilości snu, co jest istotne ze względu na powiązania BED z bezsennością.
akceptacja ciała, anoreksja, bezsenność, bulimia nerwicowa nieograniczona, czynnik ryzyka, dysmorfofobia, dysonans poznawczy, epizod objadania się, kompulsywne objadanie się, mindfulness, napad objadania się, obraz ciała, polityka zdrowotna, poradnictwo dietetyczne, profilaktyka selektywna, profilaktyka uniwersalna, profilaktyka wskazująca, terapia poznawczo-behawioralna, zaburzenie kompulsywnego objadania się, zaburzenie odżywiania, zaburzenie z napadami objadania się, zachowanie kompensacyjne, zespół interdyscyplinarny