przedwczesne dojrzewanie płciowe pochodzenia ośrodkowego

Przedwczesne dojrzewanie płciowe pochodzenia ośrodkowego (CPP – central precocious puberty) to stan, w którym dochodzi do przedwczesnej aktywacji osi podwzgórze-przysadka-gonady, co skutkuje rozwojem drugorzędowych cech płciowych przed 8. rokiem życia u dziewcząt i przed 9. rokiem życia u chłopców.

W większości przypadków CPP u dziewcząt ma charakter idiopatyczny, natomiast u chłopców częściej można zidentyfikować organiczną przyczynę zaburzenia. Do czynników etiologicznych zalicza się guzy OUN (hamartoma podwzgórza, wydzielające gonadoliberynę), wady rozwojowe mózgu, stany zapalne, urazy, napromienianie czy zaburzenia genetyczne.

Diagnostyka obejmuje ocenę kliniczną stopnia dojrzewania według skali Tannera, badania obrazowe (USG miednicy mniejszej, rezonans magnetyczny mózgowia), oznaczenie stężenia hormonów płciowych oraz test stymulacji GnRH. Charakterystyczna jest również akceleracja wieku kostnego powyżej chronologicznego wieku metrykalnego.

Leczenie opiera się na stosowaniu analogów GnRH, które hamują wydzielanie gonadotropin, co prowadzi do zahamowania dojrzewania płciowego. Terapię kontynuuje się zazwyczaj do osiągnięcia prawidłowego wieku inicjacji dojrzewania płciowego. Nieleczone CPP może skutkować niskim wzrostem końcowym oraz problemami psychospołecznymi wynikającymi z przedwczesnego rozwoju drugorzędowych cech płciowych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl