fenylpropanolamina

Fenylpropanolamina (PPA) to związek chemiczny z grupy fenyloetyloamin, który przez wiele lat był stosowany jako środek zmniejszający przekrwienie błony śluzowej nosa w preparatach przeciw przeziębieniowych oraz jako środek hamujący apetyt w lekach wspomagających odchudzanie. Działa poprzez stymulację receptorów α-adrenergicznych, co prowadzi do zwężenia naczyń krwionośnych i zmniejszenia obrzęku błony śluzowej.

W 2000 roku amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zaleciła wycofanie fenylpropanolaminy z rynku, po tym jak badania wykazały zwiększone ryzyko udaru krwotocznego, szczególnie u młodych kobiet stosujących ją jako środek wspomagający odchudzanie. W wielu krajach, w tym w Polsce, substancja ta została wycofana z obrotu lub znacząco ograniczono jej stosowanie.

Działania niepożądane fenylpropanolaminy obejmują: nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca, nerwowość, bezsenność, bóle głowy oraz wspomniane ryzyko udaru mózgu. Ze względu na swój profil bezpieczeństwa została zastąpiona przez inne, bezpieczniejsze substancje o działaniu obkurczającym naczynia krwionośne, takie jak pseudoefedryna czy oksymetazolina.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Coldrex o smaku cytrynowym (750 mg + 10 mg + 60 mg)/5 g

Preparat Coldrex o smaku cytrynowym zawiera paracetamol (750 mg), chlorowodorek fenylefryny (10 mg) oraz kwas askorbinowy (60 mg) i wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Fenylefryna wchodzi w interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), innymi aminami sympatykomimetycznymi, beta-adrenolitykami, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, digoksyną, alkaloidami sporyszu oraz lekami przyspieszającymi poród, co może prowadzić do znacznego wzrostu ciśnienia tętniczego, zaburzeń rytmu serca oraz ryzyka przełomu nadciśnieniowego. Paracetamol natomiast może nasilać działanie przeciwzakrzepowe warfaryny przy regularnym stosowaniu, zwiększać ryzyko uszkodzenia nerek w połączeniu z NLPZ, a także wykazywać zwiększony metabolizm i potencjalną hepatotoksyczność pod wpływem leków indukujących enzymy wątrobowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna). Ponadto, paracetamol może wpływać na wyniki badań laboratoryjnych, zwłaszcza glikemii, co należy uwzględnić w diagnostyce.
alkaloid sporyszu, amina sympatykomimetyczna, amitryptylina, beta-adrenolityk, chlorowodorek fenylefryny, cholestyramina, debryzochina, digoksyna, domperidon, duża luka anionowa, działanie przeciwzakrzepowe, działanie sedatywne, efedryna, fenobarbital, fenylefryna, fenylpropanolamina, fenytoina, flukloksacylina, glikozyd nasercowy, glutation, guanetydyna, hepatotoksyczność, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP2E1, karbamazepina, kofeina, kwas askorbowy, kwasica metaboliczna, lek indukujący enzymy wątrobowe, lek przeciwnadciśnieniowy, lek zobojętniający zawierający glin, metabolit paracetamolu, metoklopramid, metyldopa, nadciśnienie tętnicze, NAPQI, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, paracetamol, pochodna kumaryny, preparat żelaza, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, rezerpina, ryfampicyna, salicylamid, tachykardia, toksyczność glinu, toksyczność wątrobowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, uszkodzenie wątroby, warfaryna, witamina C, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Metajodobenzyloguanidyna 131 I (MIBG- 131 I) do terapii 370-740 MBq/ml

Interakcje lekowe z metajodobenzyloguanidyną znakowaną jodem-131 (MIBG-131I) mają kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii guzów pochodzących z grzebienia nerwowego. Leki takie jak blokery kanałów wapniowych (np. nifedypina, diltiazem, werapamil), leki przeciwnadciśnieniowe (rezerpina, labetalol), sympatykomimetyki (fenylefryna, efedryna), trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (amitryptylina, imipramina) oraz kokaina mogą obniżać wychwyt lub wydłużać retencję MIBG, co wpływa na farmakokinetykę i farmakodynamikę radiofarmaceutyku. Zaleca się przerwanie tych leków na okres odpowiadający czterem biologicznym okresom półtrwania przed podaniem MIBG-131I. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki przeciwwymiotne będące antagonistami receptorów dopaminowych i serotoninowych, które w dawkach klinicznych nie wpływają na wychwyt MIBG. Ponadto, ze względu na obecność alkoholu benzylowego w preparacie (10 mg/ml) oraz potencjalne ryzyko interakcji, zaleca się abstynencję od alkoholu na co najmniej 24 godziny przed i około 7 dni po terapii.
alkohol benzylowy, amfetamina, amiodaron, amitryptylina, amoksapina, analgetyk opioidowy, antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora dopaminowego, antagonista receptora serotoninowego, betanidyna, biologiczny okres półtrwania, bloker kanału wapniowego, bretylium, chlorpromazyna, debryzochina, diltiazem, doksepina, efedryna, fenylefryna, fenylpropanolamina, grzebień nerwowy, guanetydyna, haloperidol, imipramina, jaskra, jobenguanu, klozapina, kokaina, kwetiapina, labetalol, lek adrenolityczny, lek blokujący neurony adrenergiczne, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lek psychostymulujący, lek sympatykomimetyczny, lek udrożniający nos, lek α-adrenolityczny, loksapina, maprotylina, metajodobenzyloguanidyna, metylfenidat, modafinil, neuron adrenergiczny, nifedypina, olanzapina, radiofarmaceutyk, rezerpina, rysperydon, tramadol, trazodon, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, werapamil
Leksykon substancji czynnych
Jobenguan – Interakcje

Jobenguan, będący metajodobenzyloguanidyną znakowaną izotopowo, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami przeciwnadciśnieniowymi, sympatykomimetycznymi, przeciwdepresyjnymi oraz przeciwpsychotycznymi, które mogą wpływać na jego retencję, wychwyt i akumulację w tkankach docelowych. Szczególnie istotne są interakcje z blokatorami kanałów wapniowych (np. nifedypina wydłużająca retencję), trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (amitryptylina, imipramina) oraz lekami sympatykomimetycznymi (fenylefryna, efedryna). Zaleca się odstawienie leków wchodzących w interakcje na okres odpowiadający czterem biologicznym okresom półtrwania, zwykle 24-48 godzin, a w przypadku niektórych preparatów nawet do 15 dni (fenoksybenzamina) lub miesiąca (depoty przeciwpsychotyczne). Leki przeciwwymiotne antagonizujące receptory dopaminowe/serotoninowe nie wpływają na wychwyt jobenguanu w dawkach klinicznych. Spożycie alkoholu powinno być ograniczone na 24-48 godzin przed badaniem ze względu na potencjalny wpływ na układ współczulny i metabolizm leków.
amfetamina, amiodaron, amitryptylina, amlodypina, amoksapina, antagonista receptora dopaminowego, antagonista receptora serotoninowego, atomoksetyna, betanidyna, bloker kanału wapniowego, bretylium, debryzochina, deksamfetamina, diltiazem, dobutamina, doksepina, dopamina, efedryna, felodypina, fenoksybenzamina, fenylefryna, fenylpropanolamina, guanetydyna, homeostaza wapniowa, imipramina, inhibitor wychwytu, isradypina, jobenguan, katecholamina, klomipramina, kofeina, kokaina, labetalol, lacydypina, lek przeciwwymiotny, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwnadciśnieniowe, leki przeciwpsychotyczne, leki sympatykomimetyczne, lerkanidypina, loksapina, maprotylina, metabolizm wątrobowy, metajodobenzyloguanidyna, metaraminol, metylfenidat, mianseryna, modafinil, neuron adrenergiczny, nifedypina, nikardypina, nimodypina, nisoldypina, norepinefryna, nortryptylina, opioid, prometazyna, receptor dopaminowy, receptor noradrenergiczny, rezerpina, tramadol, transport aktywny, trazodon, trimipramina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ współczulny, wenlafaksyna, werapamil, wychwyt zwrotny noradrenaliny, wychwyt zwrotny serotoniny

fenylpropanolamina

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Coldrex o smaku cytrynowym (750 mg + 10 mg + 60 mg)/5 g

Interakcje leku – Metajodobenzyloguanidyna 131 I (MIBG- 131 I) do terapii 370-740 MBq/ml

Jobenguan – Interakcje