konwersja genowa
Konwersja genowa to proces, w którym sekwencja DNA jednego allelu jest zastępowana sekwencją z innego allelu tego samego locus. W przeciwieństwie do klasycznej rekombinacji, konwersja genowa nie jest reciprokalnym (wzajemnym) wymianami materiału genetycznego, a raczej jednokierunkową „kopią i wklejeniem” fragmentu DNA.
Mechanizm konwersji genowej opiera się na naprawie dwuniciowych pęknięć DNA (DSB) poprzez rekombinację homologiczną. Gdy dochodzi do pęknięcia obu nici DNA, komórka wykorzystuje homologiczny fragment DNA jako matrycę do naprawy uszkodzonego regionu. W tym procesie informacja genetyczna z nieuszkodzonej nici zostaje skopiowana do uszkodzonego regionu.
W kontekście klinicznym, konwersja genowa może prowadzić do mutacji i chorób genetycznych, szczególnie gdy zachodzi między genami a pseudogenami. Jest istotnym mechanizmem w ewolucji wielu rodzin genów, w tym genów kodujących globiny czy immunoglobuliny. W diagnostyce molekularnej zrozumienie konwersji genowej jest kluczowe dla prawidłowej interpretacji wyników badań genetycznych, zwłaszcza w przypadku chorób o złożonym podłożu genetycznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wrodzony przerost nadnerczy – Patofizjologia i mechanizm
Wrodzony przerost nadnerczy (CAH) to grupa autosomalnie recesywnych zaburzeń wynikających z mutacji genetycznych, najczęściej w genie CYP21A2, prowadzących do niedoboru enzymu 21-hydroksylazy (21-OH) w około 95% przypadków. Defekt ten upośledza syntezę kortyzolu i aldosteronu, co skutkuje kompensacyjnym wzrostem ACTH, przerostem kory nadnerczy oraz nadprodukcją androgenów. W zależności od stopnia niedoboru enzymatycznego wyróżnia się trzy formy CAH: klasyczną z utratą soli (SW) z aktywnością enzymatyczną <1%, prostą wirylizującą (1-2%) oraz nieklasyczną (20-50%), która jest najłagodniejsza i często ujawnia się w okresie dojrzewania. Mutacje w genie CYP21A2 obejmują delecje, konwersje genowe i zmiany sensu, a ich lokalizacja w regionie RCCX na chromosomie 6p21.3 komplikuje diagnostykę molekularną. Nadmiar androgenów powstaje głównie poprzez szlak Δ4 i alternatywny ("backdoor pathway"), co prowadzi do wirylizacji i zaburzeń rozwoju płciowego, zwłaszcza u dziewcząt z genotypem żeńskim.
17-hydroksyprogesteron, androgeny nadnerczowe, defekt enzymatyczny, gen CYP21A2, glikokortykosteroidy, guzy resztkowe nadnerczy, hormon adrenokortykotropowy, hormon luteinizujący, hormon uwalniający gonadotropinę, hormony steroidowe, konwersja genowa, kora nadnerczy, niedobór 21-hydroksylazy, niedobór aldosteronu, niejednoznaczne narządy płciowe, niewydolność nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-jajniki, przełom nadnerczowy, pseudogen CYP21A1P, receptor androgenowy, steroidogeneza, synteza kortyzolu, utrata soli, wrodzony przerost nadnerczy - Leksykon chorób i schorzeń
Wrodzony przerost nadnerczy – Etiologia i przyczyny
Wrodzony przerost nadnerczy (CAH) to grupa autosomalnie recesywnie dziedziczonych zaburzeń genetycznych, wynikających głównie z mutacji w genie CYP21A2, kodującym enzym 21-hydroksylazę, odpowiedzialną za syntezę kortyzolu i aldosteronu. Niedobór tego enzymu, stanowiący 90-95% przypadków, prowadzi do zmniejszonej produkcji kortyzolu i często aldosteronu, z jednoczesnym wzrostem androgenów nadnerczowych. W efekcie dochodzi do hiperplazji nadnerczy, nadmiernej produkcji androgenów oraz zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, szczególnie w klasycznej postaci CAH z utratą soli. Mutacje w genie CYP21A2 różnią się pod względem wpływu na aktywność enzymatyczną, co determinuje fenotyp kliniczny – od ciężkiej formy z całkowitym brakiem aktywności enzymu, przez prostą formę wirylizującą (1-2% aktywności), po formę nieklasyczną z zachowaną aktywnością na poziomie 20-60%. Rzadziej występują mutacje w innych genach enzymów steroidogenezy, takich jak CYP11B1, HSD3B2, CYP17A1, białko StAR czy oksydoreduktaza cytochromu P450, które odpowiadają za około 5% przypadków CAH i manifestują się odmiennym obrazem klinicznym, w tym nadciśnieniem tętniczym i zaburzeniami rozwoju płciowego.
androgeny nadnerczowe, CAH z utratą soli, delecja genu, diagnostyka prenatalna, dziedziczenie autosomalne recesywne, gen CYP21A2, hiperkaliemia, hiperplazja, hiponatremia, hormon adrenokortykotropowy, klasyczna postać CAH, konwersja genowa, mutacja punktowa, niedobór 11β-hydroksylazy, niedobór 21-hydroksylazy, niedobór oksydoreduktazy cytochromu P450, nieklasyczna postać CAH, pseudogen CYP21A1P, steroidogeneza, synteza kortyzolu, terapia genowa, wrodzony przerost nadnerczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bactroban 20 mg/g
Przedkliniczne badania mupirocyny, substancji czynnej leku Bactroban, nie dostarczyły danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego, gdyż nie przeprowadzono pełnych testów w tym zakresie. Ocena genotoksyczności obejmowała testy in vitro (m.in. test Amesa, test mutacji genowych w komórkach ssaków, testy na limfocytach ludzkich) oraz in vivo (test mikrojądrowy u myszy i test kometowy u szczurów). Wyniki wskazują na brak mutagenności i genotoksyczności w warunkach in vivo, mimo że w niektórych testach in vitro przy stężeniach cytotoksycznych zaobserwowano niewielki wzrost mutacji, co nie ma znaczenia klinicznego.
antybiotyk miejscowy, Bactroban, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, konwersja genowa, maść do nosa, mupirocyna, mutacja genowa, nieplanowana synteza DNA, podrażnienie w miejscu wstrzyknięcia, rozwój embrionalno-płodowy, stężenie cytotoksyczne, test Amesa, test kometowy, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, zrywanie nici DNA