mutacja genu PTEN
Mutacja genu PTEN (Phosphatase and Tensin homolog) stanowi kluczową zmianę genetyczną związaną z rozwojem wielu typów nowotworów. Gen PTEN, zlokalizowany na chromosomie 10q23, koduje fosfatazę lipidową, która jest kluczowym negatywnym regulatorem szlaku sygnałowego PI3K/AKT/mTOR, odgrywającego istotną rolę w procesach proliferacji komórkowej, przeżycia i metabolizmu.
Utrata funkcji PTEN, wywołana mutacjami punktowymi, delecjami lub mechanizmami epigenetycznymi, prowadzi do konstytutywnej aktywacji szlaku PI3K/AKT, co skutkuje niekontrolowanym wzrostem komórkowym i zahamowaniem apoptozy. Mutacje tego genu są często spotykane w raku endometrium (do 50% przypadków), glejakach, raku prostaty, piersi oraz w zespołach nowotworowych o podłożu genetycznym.
Zespół Cowdena, dziedziczony autosomalnie dominująco, jest najlepiej poznanym zespołem związanym z germinalną mutacją PTEN, charakteryzującym się występowaniem mnogich hamartomatów oraz zwiększonym ryzykiem rozwoju nowotworów. Identyfikacja mutacji PTEN ma istotne znaczenie prognostyczne i terapeutyczne, gdyż może wskazywać na potencjalną skuteczność inhibitorów szlaku PI3K/AKT/mTOR w leczeniu pacjentów z nowotworami posiadającymi tę aberrację genetyczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołu naczyniówkowego – Patofizjologia i mechanizm
Rak splotu naczyniówkowego (CPC) to rzadki, złośliwy guz ośrodkowego układu nerwowego, klasyfikowany jako stopień III WHO, charakteryzujący się agresywnym wzrostem, inwazją mózgu i rozprzestrzenianiem przez płyn mózgowo-rdzeniowy. CPC stanowi 0,3-0,6% wszystkich guzów mózgu, a u niemowląt odsetek ten wzrasta do 10-20%. Patogeneza obejmuje mutacje TP53 w około 50% przypadków, które wiążą się z gorszym rokowaniem, a u pacjentów bez mutacji TP53 często występuje wariant TP53 p.R72 i polimorfizm MDM2 SNP309. U dorosłych obserwuje się mutacje promotora TERT, fuzje genów CCDC47-PRKCA oraz mutacje PTEN. Dodatkowo, mutacje punktowe w genie EPHA7 mogą przyczyniać się do progresji CPC. Charakterystyczna jest podwyższona niestabilność genomowa, w tym amplifikacje chromosomu 1 oraz hiperdiploidia chromosomów 7, 8, 9, 12 i 20. Analiza metylacji DNA wyróżnia trzy podgrupy nowotworów splotu naczyniówkowego, z CPC cechującym się hipometylacją elementów transpozonowych i najgorszym rokowaniem. Zaburzenia programu multiciliogenezy GMNC-MCIDAS oraz nadekspresja c-MYC odgrywają kluczową rolę w patogenezie i agresywności CPC, co może stanowić potencjalny cel terapeutyczny.
aktywność mitotyczna, brodawczak splotu naczyniówkowego, chemioterapia dotętnicza, cytokeratyna, guz III stopnia, hipometylacja, martwica tkanki, mutacja genu PTEN, mutacja genu TP53, mutacja promotora TERT, mutacja zarodkowa, nabłonek splotu naczyniówkowego, niestabilność genomowa, nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, obrazowanie perfuzyjne, pleomorfizm jądrowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, przepływ krwi w mózgu, rak splotu naczyniówkowego, siatkówczak, stosunek jądrowo-cytoplazmatyczny, Światowa Organizacja Zdrowia, sygnalizacja NOTCH, szlak Sonic Hedgehog, wodogłowie, wskaźnik Ki-67, zespół Li-Fraumeni - Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwory mózgu u dzieci – Etiologia i przyczyny
Nowotwory mózgu u dzieci stanowią drugi co do częstości nowotwór wieku pediatrycznego, z około 4000 przypadkami rocznie w USA, i charakteryzują się dużą heterogennością histologiczną oraz kliniczną. Etiologia większości z nich pozostaje nieznana, choć dominującą rolę odgrywają mutacje genetyczne zaburzające kontrolę cyklu komórkowego, prowadząc do niekontrolowanego wzrostu i proliferacji komórek nowotworowych. Około 5-10% przypadków wiąże się z zespołami genetycznymi predysponującymi, takimi jak nerwiakowłókniakowatość typu 1 i 2, stwardnienie guzowate, zespół Li-Fraumeni czy zespół Turcota. Promieniowanie jonizujące, zwłaszcza stosowane w terapii onkologicznej, jest jedynym dobrze udokumentowanym czynnikiem środowiskowym zwiększającym ryzyko rozwoju wtórnych nowotworów mózgu. Inne potencjalne czynniki ryzyka, takie jak ekspozycja na pestycydy, infekcje wirusowe czy urazy mechaniczne, wymagają dalszych badań w celu potwierdzenia ich roli.
apoptoza, choroba von Hippel-Lindau, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, cykl komórkowy, cytomegalowirus, czynnik angiogenezy, ependymoma, glejak nerwu wzrokowego, glejak pnia mózgu, guz lity, guz podwyściółkowy olbrzymiokomórkowy, gwiaździak pilocytyczny, medulloblastoma, medycyna precyzyjna, mutacja genu APC, mutacja genu PTCH, mutacja genu PTEN, mutacja genu RB1, mutacja genu TP53, naciekanie tkanki, naczyniak zarodkowy móżdżku, nerwiakowłókniakowatość typu 1, nowotwór mózgu u dzieci, ośrodkowy układ nerwowy, promieniowanie jonizujące, radioterapia, rdzeniak, rearanżacja chromosomowa, retinoblastoma dziedziczny, stwardnienie guzowate, typ histologiczny, wirus JC, wyściółczak, zespół genetyczny predysponujący, zespół Gorlina, zespół Li-Fraumeni, zespół Turcota, związek N-nitrozowy