zapalenie płuc Pneumocystis carinii
Zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis carinii (obecnie nazywane Pneumocystis jirovecii) to poważna infekcja oportunistyczna, występująca głównie u pacjentów z osłabionym układem immunologicznym. Jest jedną z najczęstszych chorób definiujących AIDS, choć dotyka również pacjentów po przeszczepach narządów, osoby poddawane chemioterapii lub leczone długotrwale glikokortykosteroidami.
Klinicznie choroba manifestuje się postępującą dusznością, suchym kaszlem, gorączką i ogólnym osłabieniem. Charakterystyczne w badaniach obrazowych jest obustronne śródmiąższowe zapalenie płuc z obrzękiem pęcherzyków płucnych i obecnością pianowatego wysięku bogatego w grzyby. W diagnostyce kluczowe znaczenie ma wykrycie patogenu w płynie z płukania oskrzelowo-pęcherzykowego (BAL) lub w plwocinie.
Leczeniem z wyboru jest trimetoprim-sulfametoksazol (kotrimoksazol), podawany dożylnie w ciężkich przypadkach przez 21 dni. W przypadku nietolerancji stosuje się pentamidynę, atowakwon lub kombinację klindamycyny z prymachiną. U pacjentów z ciężką hipoksemią korzystne jest dołączenie do terapii glikokortykosteroidów. Profilaktyka pierwotna wskazana jest u osób z liczbą limfocytów CD4+ poniżej 200/μl lub z wywiadem kandydozy jamy ustnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Temozolomide Fair-Med 250 mg
Temozolomid (kod ATC: L01AX03) jest alkilującym lekiem przeciwnowotworowym z grupy triazenów, dostępnym w kapsułkach o dawkach od 5 mg do 250 mg. Po podaniu ulega szybkiej konwersji do aktywnego metabolitu MTIC, który alkiluje DNA w pozycji O6 i N7 guaniny, prowadząc do uszkodzeń komórkowych i cytotoksyczności. W badaniu klinicznym na 573 pacjentach z nowo zdiagnozowanym glejakiem wielopostaciowym, terapia skojarzona temozolomidem (75 mg/m²/dobę podczas radioterapii, następnie 150-200 mg/m² w cyklach 5-dniowych co 28 dni, do 6 cykli) znacząco wydłużyła medianę przeżycia i zwiększyła 2-letnie przeżycie (26% vs 10% w grupie leczonej wyłącznie radioterapią; HR 1,59, 95% CI: 1,33-1,91, p < 0,0001). Profilaktyka przeciw Pneumocystis carinii była wymagana podczas terapii skojarzonej. W podgrupie pacjentów z gorszym stanem ogólnym (WHO PS=2) nie zaobserwowano istotnej korzyści przeżyciowej, jednak leczenie było dobrze tolerowane.
addukt metylowy DNA, alkilacja guaniny, glejak pnia mózgu, glejak wielopostaciowy, glejak złośliwy, gwiaździak anaplastyczny, gwiaździak o wysokim stopniu złośliwości, jądrowy rezonans magnetyczny, lek alkilujący, lek przeciwnowotworowy, mechanizm cytotoksyczny, monometylo-triazenoimidazolo-karboksamid, monoterapia temozolomidem, ogólny czas przeżycia, skala Karnofskiego, terapia skojarzona, uszkodzenie komórkowe, współczynnik ryzyka, zapalenie płuc Pneumocystis carinii - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Temozolomide Fair-Med 20 mg
Temozolomid, lek przeciwnowotworowy z grupy triazenów (ATC: L01AX03), dostępny w kapsułkach o dawkach od 5 mg do 250 mg, wykazuje działanie cytotoksyczne poprzez alkilację DNA, prowadząc do śmierci komórek nowotworowych. W randomizowanym badaniu klinicznym u 573 pacjentów z nowo zdiagnozowanym glejakiem wielopostaciowym, skojarzenie temozolomidu (75 mg/m²/dobę przez 42 dni podczas radioterapii, następnie 150-200 mg/m² w cyklach 5-dniowych co 28 dni do 6 cykli) z radioterapią znacząco wydłużyło całkowity czas przeżycia (HR=1,59; 95% CI: 1,33-1,91; p<0,0001) oraz zwiększyło 2-letnie przeżycie do 26% w porównaniu do 10% przy samej radioterapii. W podgrupie pacjentów z gorszym stanem ogólnym (WHO PS=2) nie zaobserwowano istotnej różnicy w przeżyciu, jednak nie stwierdzono też zwiększonego ryzyka terapii.
alkilacja guaniny, chemioterapia nitrozomocznikiem, glejak pnia mózgu, glejak wielopostaciowy, glejak złośliwy, gwiaździak anaplastyczny, gwiaździak wysokiego stopnia złośliwości, jądrowy rezonans magnetyczny, lek alkilujący, lek przeciwnowotworowy, monometylo-triazenoimidazolo-karboksamid, objawy neurologiczne, odpowiedź całkowita, odpowiedź częściowa, ogólny czas przeżycia, przeżycie wolne od progresji, radioterapia, rezonans magnetyczny, skala Karnofskiego, stabilizacja choroby, zapalenie płuc Pneumocystis carinii - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Methylprednisolone Sopharma 40 mg
Methylprednisolone Sopharma dostępny jest w dawkach 40 mg i 250 mg w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, stosowanym głównie w postaci soli sodowej bursztynianu. Podawanie odbywa się dożylnie (bolus lub wlew), domięśniowo lub dożylnie w zależności od wskazań klinicznych. W stanach zagrożenia życia zalecana dawka to 30 mg/kg m.c. dożylnie przez minimum 30 minut, powtarzana co 4-6 godzin do 48 godzin. W ciężkich zaostrzeniach reumatoidalnego zapalenia stawów stosuje się 1 g/dobę dożylnie przez 1-4 dni lub 1 g/miesiąc przez 6 miesięcy, z koniecznością monitorowania EKG i dostępem do defibrylatora. W toczniu rumieniowatym układowym i stwardnieniu rozsianym dawka wynosi 1 g/dobę przez 3-5 dni podawana w bolusie dożylnym trwającym co najmniej 30 minut, z możliwością powtórzenia po tygodniu w razie braku poprawy. W ostrych urazach rdzenia kręgowego stosuje się początkowo 30 mg/kg m.c. bolusem dożylnym (≥15 min), następnie wlew ciągły 5,4 mg/kg/h przez 23 godziny, rozpoczynając terapię w ciągu 8 godzin od urazu.
astma oskrzelowa, bolus dożylny, bursztynian metyloprednizolonu, butyrofenon, choroba reumatyczna, działanie arytmogenne, kłębuszkowe zapalenie nerek, kortykosteroid, metoklopramid, metyloprednizolon, monitorowanie EKG, nudności i wymioty, ostry uraz rdzenia kręgowego, reakcja pokrzywkowa, reaktywacja gruźlicy, reumatoidalne zapalenie stawów, stan nagły, stwardnienie rozsiane, terapia steroidowa, toczeń rumieniowaty układowy, toczniowe zapalenie nerek, wlew ciągły, wlew dożylny, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie rytmu, zapalenie płuc Pneumocystis carinii, zapaść naczyniowa, zatrzymanie czynności serca - Leksykon substancji czynnych
Metyloprednizolon – Dawkowanie i sposób podawania
Metyloprednizolon jest glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym, immunosupresyjnym i przeciwalergicznym, stosowanym w wielu jednostkach chorobowych. Dawkowanie zależy od postaci farmaceutycznej, drogi podania oraz wskazania terapeutycznego. Tabletki dostępne są w dawkach 4, 8 i 16 mg, z dawką początkową od 4 do 48 mg/dobę, dostosowywaną indywidualnie. W ciężkich stanach, takich jak stwardnienie rozsiane, stosuje się dawki do 500-1000 mg/dobę przez kilka dni, a w przeszczepianiu narządów do 7 mg/kg mc./dobę. Terapia dożylna z solą sodową bursztynianu obejmuje m.in. pulsacyjne podawanie 1 g/dobę przez 1-5 dni w RZS, toczniu rumieniowatym i stwardnieniu rozsianym. W ostrych urazach rdzenia dawka początkowa wynosi 30 mg/kg mc. w bolusie, następnie wlew 5,4 mg/kg mc./godz. przez 23 godziny. Dawkowanie miejscowe i dostawowe octanu metyloprednizolonu jest dostosowane do wielkości stawu i ciężkości schorzenia (np. 20-80 mg w dużych stawach). Preparaty miejscowe (aceponian 0,1%) stosuje się raz dziennie przez maksymalnie 12 tygodni u dorosłych i 4 tygodnie u dzieci.
bursztynian sodu, dawka podtrzymująca, działanie immunosupresyjne, glikokortykosteroid, kłębuszkowe zapalenie nerek, nefropatia toczniowa, objawy odstawienia, obrzęk mózgu, octan metyloprednizolonu, opatrunek okluzyjny, oś przysadkowo-nadnerczowa, podanie domięśniowe, podanie dostawowe, podanie dożylne, podanie okołostawowe, przeszczep narządu, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, terapia pulsacyjna, toczeń rumieniowaty układowy, uraz rdzenia kręgowego, wlew ciągły, wlew doodbytniczy, wyprysk łojotokowy, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie kłębuszków nerkowych, zapalenie płuc Pneumocystis carinii, zapaść naczyniowa, zespół Cushinga, zespół nadnerczowo-płciowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Methylprednisolone Sopharma 250 mg
Methylprednisolone Sopharma w postaci roztworu soli sodowej bursztynianu metyloprednizolonu jest dostępny do podawania dożylnego, domięśniowego oraz wlewu dożylnego, z preferencją iniekcji dożylnej w stanach nagłych. Dawkowanie u dzieci i niemowląt powinno być dostosowane do stanu klinicznego, z minimalną dawką 0,5 mg/kg/dobę. W stanach zagrożenia życia stosuje się dawkę 30 mg/kg dożylnie przez minimum 30 minut, powtarzaną co 4-6 godzin do 48 godzin. W ciężkich zaostrzeniach reumatoidalnego zapalenia stawów oraz tocznia rumieniowatego układowego stosuje się dawkę 1 g/dobę dożylnie przez 1-4 dni, z możliwością powtórzenia po tygodniu. W ostrych urazach rdzenia dawka wynosi 30 mg/kg, następnie 5,4 mg/kg/godz. przez 23 godziny w wlewie ciągłym, z koniecznością monitorowania EKG i dostępnością defibrylatora. Dawkowanie w innych wskazaniach, takich jak zapobieganie nudnościom w chemioterapii czy leczenie chorób z obrzękami, jest dostosowane do specyfiki schorzenia i przebiega pod ścisłą kontrolą kliniczną.
AIDS, bolus dożylny, bursztynian metyloprednizolonu, ciśnienie tętnicze krwi, dolegliwość dyspeptyczna, działanie arytmogenne, kłębuszkowe zapalenie nerek, leczenie przeciwprątkowe, metyloprednizolon, ostry uraz rdzenia kręgowego, reaktywacja gruźlicy, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, terapia przerywana, terapia steroidowa, toczeń rumieniowaty układowy, toczniowe zapalenie nerek, wlew dożylny, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie rytmu serca, zakażenie oportunistyczne, zapalenie płuc Pneumocystis carinii, zapaść naczyniowa, zatrzymanie czynności serca, zespół odstawienia kortykosteroidów - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Temozolomide Fair-Med 180 mg
Temozolomid, należący do grupy leków alkilujących (ATC: L01AX03), jest stosowany w terapii nowotworów złośliwych mózgu, w szczególności glejaków. Jego aktywna forma, MTIC, działa poprzez alkilację pozycji O6 i N7 guaniny w DNA, co prowadzi do uszkodzeń i błędnej naprawy DNA, stanowiąc mechanizm cytotoksyczny. W randomizowanym badaniu klinicznym u 573 pacjentów z nowo zdiagnozowanym glejakiem wielopostaciowym, terapia skojarzona temozolomidem (75 mg/m²/dobę przez 42 dni podczas radioterapii, następnie 150-200 mg/m²/dobę przez 5 dni w 28-dniowych cyklach do 6 cykli) wykazała istotne korzyści w ogólnym czasie przeżycia (HR=1,59; 95% CI: 1,33-1,91; p<0,0001) oraz 2-letnim przeżyciu (26% vs 10% w grupie z samą radioterapią). Profilaktyka zapalenia płuc Pneumocystis carinii była konieczna podczas terapii skojarzonej. W podgrupie pacjentów z gorszym stanem ogólnym (WHO PS=2) nie zaobserwowano istotnej różnicy w przeżyciu.
alkilacja guaniny, czas przeżycia wolny od progresji, glejak, glejak pnia mózgu, glejak wielopostaciowy, glejak złośliwy, gwiaździak anaplastyczny, gwiaździak o wysokim stopniu złośliwości, jądrowy rezonans magnetyczny, lek alkilujący, lek przeciwnowotworowy, monometylo-triazenoimidazolo-karboksamid, nowotwór złośliwy mózgu, objawy neurologiczne, odpowiedź całkowita, odpowiedź częściowa, ogólny czas przeżycia, radioterapia, randomizowane badanie kliniczne, schemat dawkowania, skala Karnofskiego, stabilizacja choroby, terapia skojarzona, triazen, uszkodzenie DNA, współczynnik ryzyka, zapalenie płuc Pneumocystis carinii