zahamowanie wydzielania hormonu wzrostu
Zahamowanie wydzielania hormonu wzrostu (GH) to stan, w którym dochodzi do ograniczenia sekrecji somatotropiny przez komórki somatotropowe przedniego płata przysadki mózgowej. Fizjologicznie wydzielanie GH jest regulowane przez dwa antagonistyczne hormony podwzgórzowe: somatoliberynę (GHRH) stymulującą oraz somatostatynę hamującą sekrecję.
Do zahamowania wydzielania hormonu wzrostu może dojść z przyczyn fizjologicznych (np. podczas snu NREM), patologicznych (np. guzy przysadki, urazy ośrodkowego układu nerwowego, niedoczynność przysadki) oraz farmakologicznych (np. pod wpływem glikokortykosteroidów, analogów somatostatyny jak oktreotyd czy lanreotyd, antagonistów receptora GH jak pegwisomant).
Klinicznie zahamowanie wydzielania GH u dzieci może prowadzić do niskorosłości, natomiast u dorosłych objawia się zmniejszeniem masy mięśniowej, zwiększeniem tkanki tłuszczowej, zmniejszeniem gęstości mineralnej kości, zaburzeniami lipidowymi oraz pogorszeniem jakości życia. Diagnostyka obejmuje testy stymulacyjne (np. test z argininą, test z klonidyną), pomiar stężenia IGF-1 oraz badania obrazowe przysadki.
Leczenie zależy od przyczyny zahamowania wydzielania i może obejmować terapię substytucyjną rekombinowanym ludzkim hormonem wzrostu (rhGH), leczenie operacyjne w przypadku zmian organicznych, a także modyfikację stosowanej farmakoterapii, jeśli ma ona charakter jatrogenny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Okteva 10 mg
Przedkliniczne badania oktreotydu, substancji czynnej leku Okteva, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa w różnych modelach zwierzęcych. Badania toksyczności ostrej oraz po wielokrotnym podaniu dawek do 1 mg/kg masy ciała na dobę nie ujawniły istotnych zagrożeń dla ludzi. Analizy genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały mutagenności ani kancerogenności, co eliminuje ryzyko uszkodzeń genetycznych i rozwoju nowotworów. Ponadto, badania reprodukcyjne nie potwierdziły działania teratogennego ani szkodliwego wpływu na zarodek czy płód, a obserwowane u potomstwa szczurów nieznaczne opóźnienia wzrostu były przejściowe i wynikały z farmakodynamicznego hamowania wydzielania hormonu wzrostu przez oktreotyd, a nie z toksyczności bezpośredniej.
badania przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, funkcja reprodukcyjna, genotoksyczność, model zwierzęcy, okres laktacji, oktreotyd, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie genetyczne, właściwości kancerogenne, właściwości mutagenne, zahamowanie wydzielania hormonu wzrostu, zstąpienie jąder - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Locoid Lipocream
Locoid Lipocream (17-maślan hydrokortyzonu, 1 mg/g) wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko działań niepożądanych miejscowych i ogólnoustrojowych. Preparat nie powinien być aplikowany na powieki, skórę twarzy, owłosioną oraz okolice narządów płciowych ze względu na zwiększoną wrażliwość tych obszarów i ryzyko rozwoju jaskry prostej lub zaćmy podtorebkowej. Należy unikać stosowania pod opatrunkiem okluzyjnym, w fałdach skórnych i zgięciach anatomicznych, gdyż może to prowadzić do nadmiernej absorpcji i zahamowania czynności kory nadnerczy. U dzieci stosowanie wymaga szczególnej ostrożności, ze względu na ryzyko zahamowania wydzielania hormonu wzrostu i rozwoju fizycznego.
alkohol cetostearylowy, centralna chorioretinopatia surowicza, jaskra, jaskra prosta, kontaktowe zapalenie skóry, kora nadnerczy, kortykosteroid, łuszczyca, maślan hydrokortyzonu, opatrunek okluzyjny, parahydroksybenzoesan propylu, reakcja alergiczna, słabo działający kortykosteroid, uogólniona łuszczyca krostkowa, zaburzenie widzenia, zaćma, zaćma podtorebkowa, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zahamowanie wydzielania hormonu wzrostu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sandostatin 50 mcg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne oktreotydu, substancji czynnej Sandostatin, wykazały brak istotnych zagrożeń dla pacjentów. Testy obejmowały toksyczność ostrą, wielokrotnego dawkowania, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy oraz wpływ na reprodukcję. Nie stwierdzono działania teratogennego ani negatywnego wpływu na zarodek i płód przy dawkach do 1 mg/kg/dobę u zwierząt rodzicielskich. U potomstwa szczurów odnotowano jedynie przejściowe opóźnienia wzrostu, związane z farmakodynamicznym hamowaniem wydzielania hormonu wzrostu. W badaniach rozwoju przed- i pourodzeniowego u potomstwa F1 samic szczurów podawano oktreotyd przez ciążę i okres karmienia, co skutkowało spowolnieniem wzrostu i dojrzewania, a u samców opóźnionym zstąpieniem jąder, jednak bez wpływu na płodność.
aktywność farmakodynamiczna, działanie teratogenne, genotoksyczność, hormon wzrostu, oktreotyd, podrażnienie w miejscu wstrzyknięcia, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozrost włóknistej tkanki łącznej, Sandostatin, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, włókniakomięsak, wstrzyknięcie podskórne, zahamowanie wydzielania hormonu wzrostu, zmiana nowotworowa, zstąpienie jąder - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Myrelez 120 mg
Stosowanie lanreotydu u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz w okresie rozrodczym wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Dane kliniczne dotyczące ekspozycji na lanreotyd w ciąży są ograniczone, jednak badania na modelach zwierzęcych nie wykazały działania teratogennego w okresie organogenezy. Obserwacje u kobiet ciężarnych nie wskazują na negatywny wpływ na przebieg ciąży ani zdrowie płodu, choć brak jest szerokich danych epidemiologicznych. Ze względu na brak danych dotyczących przenikania lanreotydu do mleka kobiecego, zaleca się ostrożność podczas terapii u kobiet karmiących piersią, a decyzje terapeutyczne powinny uwzględniać korzyści z karmienia oraz leczenia. Badania na zwierzętach wykazały, że lanreotyd może obniżać płodność poprzez hamowanie wydzielania hormonu wzrostu (GH), co należy uwzględnić w konsultacjach z pacjentkami w wieku rozrodczym.
ampułko-strzykawka, ciąża, działanie teratogenne, hormon wzrostu, karmienie piersią, lanreotyd, octan lanreotydu, organogeneza, płodność, przenikanie leku do mleka, roztwór do wstrzykiwań, wiek rozrodczy, wskazanie medyczne, zahamowanie wydzielania hormonu wzrostu, zdolność rozrodcza, zmniejszenie płodności - Leksykon substancji czynnych
17-maślan hydrokortyzonu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
17-maślan hydrokortyzonu, dostępny w preparatach miejscowych takich jak Locoid i Locoid Lipocream (1 mg/g) oraz w plastrach do testów płatkowych TRUE Test 36 (20 μg/cm², 16 μg/płatek), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu. Preparat jest przeciwwskazany do aplikacji na powieki, skórę twarzy, owłosioną oraz okolice narządów płciowych ze względu na ryzyko jaskry, zaćmy oraz zwiększonego wchłaniania prowadzącego do supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Szczególną uwagę należy zwrócić na dzieci, u których długotrwałe stosowanie może powodować zahamowanie wydzielania hormonu wzrostu i czynności kory nadnerczy. U pacjentów z łuszczycą stosowanie 17-maślanu hydrokortyzonu wiąże się z ryzykiem nawrotów choroby, uogólnionej łuszczycy krostkowej oraz działań toksycznych wynikających z zaburzeń ciągłości skóry.
17-maślan hydrokortyzonu, błona śluzowa, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, centralna chorioretinopatia surowicza, działanie ogólnoustrojowe, jaskra prosta, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, parahydroksybenzoesan butylu, parahydroksybenzoesan propylu, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, test płatkowy, zaburzenie widzenia, zaćma podtorebkowa, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zahamowanie wydzielania hormonu wzrostu, zespół nadwrażliwości skóry pleców - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sandostatin LAR 20 mg
Preparat Sandostatin LAR, zawierający oktreotyd w formie octanu, przeszedł szerokie badania przedkliniczne obejmujące toksyczność ostrą, toksyczność po wielokrotnych dawkach, genotoksyczność oraz rakotwórczość. Wyniki tych badań nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi, potwierdzając bezpieczeństwo stosowania zarówno w terapii krótkotrwałej, jak i długotrwałej. Badania reprodukcyjne na modelach zwierzęcych wykazały brak działania teratogennego oraz niekorzystnego wpływu na zarodek i płód, nawet przy podawaniu wysokich dawek do 1 mg/kg mc./dobę. Ocena genotoksyczności i rakotwórczości była negatywna, co eliminuje ryzyko mutagenne i karcynogenne związane z preparatem.