potransplantacyjna choroba limfoproliferacyjna

Potransplantacyjna choroba limfoproliferacyjna (PTLD – Post-Transplant Lymphoproliferative Disorder) stanowi poważne powikłanie immunosupresji u pacjentów po przeszczepieniach narządów lub komórek krwiotwórczych. Patogeneza PTLD jest ściśle związana z zakażeniem wirusem Epsteina-Barr (EBV), który w warunkach obniżonej odporności może prowadzić do niekontrolowanej proliferacji limfocytów B.

Spektrum kliniczne PTLD jest szerokie – od łagodnych, poliklonalnych proliferacji przypominających mononukleozę zakaźną, po agresywne chłoniaki z komórek B. Według klasyfikacji WHO wyróżnia się cztery główne kategorie: wczesne zmiany, PTLD polimorficzny, PTLD monomorficzny oraz PTLD typu chłoniaka Hodgkina. Czynniki ryzyka obejmują rodzaj transplantacji (najwyższe ryzyko po przeszczepieniu jelita cienkiego i wielonarządowym), seronegatywny status EBV biorcy przy seropozytywnym dawcy oraz intensywność immunosupresji.

Diagnostyka PTLD opiera się na badaniach obrazowych, histopatologicznych oraz molekularnych. Monitorowanie wiremii EBV we krwi umożliwia wczesne wykrycie zagrożenia PTLD. Leczenie jest wielokierunkowe i obejmuje redukcję immunosupresji, terapię przeciwwirusową, immunoterapię (rytuksymab), chemioterapię w zaawansowanych przypadkach oraz leczenie chirurgiczne zmian zlokalizowanych. Pięcioletnie przeżycie waha się od 30% do 80%, zależnie od typu histologicznego i stopnia zaawansowania.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Grafalon 20 mg/ml

Grafalon 20 mg/ml to koncentrat immunoglobuliny króliczej przeciwko ludzkim limfocytom T, stosowany w immunosupresji u biorców przeszczepów nerki oraz pacjentów poddawanych kondycjonowaniu przed przeszczepem komórek macierzystych. Analiza 6 badań klinicznych obejmujących 242 pacjentów wykazała, że 94% z nich doświadczyło co najmniej jednego działania niepożądanego. Najczęstsze objawy to reakcje związane z uwalnianiem cytokin (gorączka, dreszcze, ból głowy, nudności, wymioty, tachykardia), reakcje nadwrażliwości (zaczerwienienie twarzy, wysypka, obrzęk, kaszel, wstrząs anafilaktyczny), oraz zmiany hematologiczne, takie jak niedokrwistość (bardzo często), trombocytopenia i leukopenia. Infekcje, zwłaszcza bakteryjne (zakażenia dróg moczowych, posocznica, zapalenie płuc), wirusowe (CMV, EBV) i grzybicze (kandydoza), występują często w pierwszym roku po przeszczepie. Nowotwory złośliwe i potransplantacyjna choroba limfoproliferacyjna (1,7% u biorców allogenicznych przeszczepów komórek macierzystych) są rzadkie, podobnie jak hemoliza (<0,1%), która w pojedynczych przypadkach zakończyła się zgonem.
anafilaksja, białko C-reaktywne, choroba limfoproliferacyjna, choroba posurowicza, choroba zarostowa żył, hemoliza, hiperbilirubinemia, immunoglobulina królicza, infekcja bakteryjna, kandydoza ogólnoustrojowa, krwiomocz, leczenie immunosupresyjne, leczenie kondycjonujące, leukopenia, martwica kanalików nerkowych, martwica nerek, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, odmiedniczkowe zapalenie nerek, pancytopenia, parestezje, posocznica bakteryjna, potransplantacyjna choroba limfoproliferacyjna, przeszczep allogeniczny, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep nerki, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, trombocytopenia, uwalnianie cytokin, wirus cytomegalii, wirus Epsteina-Barr, właściwości immunosupresyjne, wstrząs anafilaktyczny, zakażenie dróg moczowych, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie płuc, zespół uwalniania cytokin
Leksykon substancji czynnych
Immunoglobulina – Działania niepożądane

Immunoglobuliny, pozyskiwane z osocza ludzkiego, wykazują szerokie zastosowanie terapeutyczne, jednak ich podawanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu. Najczęściej obserwowane objawy to ból głowy, gorączka, dreszcze, nudności, reakcje alergiczne, bóle stawów oraz obniżenie ciśnienia tętniczego. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne, które mogą wystąpić nawet u pacjentów wcześniej dobrze tolerujących terapię. Objawy takie jak nagły spadek ciśnienia, duszność, obrzęk czy wstrząs anafilaktyczny wymagają natychmiastowego przerwania podawania immunoglobulin i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Ponadto, u pacjentów leczonych immunoglobulinami o właściwościach immunosupresyjnych (np. Grafalon) obserwuje się zwiększoną podatność na infekcje bakteryjne, wirusowe (CMV, Herpes, EBV) oraz grzybicze, które mogą być poważne i wymagać intensywnej terapii.
allogeniczny przeszczep komórek macierzystych, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, białko odpornościowe, choroba posurowicza, hemoliza wewnątrznaczyniowa, immunoglobulina, immunoglobulina anty-D, immunoglobulina przeciwko limfocytom T, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza, infekcja wirusowa, kandydoza jamy ustnej, kandydoza ogólnoustrojowa, leczenie immunosupresyjne, nadwrażliwość, niedokrwistość hemolityczna, osocze ludzkie, ostra niewydolność nerek, ostre potransfuzyjne uszkodzenie płuc, pierwotna immunologiczna małopłytkowość, potransplantacyjna choroba limfoproliferacyjna, reakcja anafilaktyczna, reakcja hemolityczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja zakrzepowo-zatorowa, spadek ciśnienia tętniczego, tachykardia, udar, wstrząs anafilaktyczny, zakażenie wirusem cytomegalii, zakażenie wirusem Epsteina-Barr, zakażenie wirusem Herpes, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego

potransplantacyjna choroba limfoproliferacyjna

Powiązane wpisy

Działania niepożądane – Grafalon 20 mg/ml

Immunoglobulina – Działania niepożądane