ko-trymoksazol

Ko-trymoksazol (znany również jako kotrimoksazol lub TMP-SMX) to antybiotyk o szerokim spektrum działania, będący połączeniem dwóch leków: trimetoprimu (TMP) i sulfametoksazolu (SMX) w proporcji 1:5. Mechanizm działania ko-trymoksazolu polega na sekwencyjnym blokowaniu dwóch enzymów szlaku syntezy kwasu foliowego u bakterii, co skutkuje efektem bakteriobójczym.

Wskazania do stosowania ko-trymoksazolu obejmują zakażenia układu moczowego, zakażenia dróg oddechowych, zakażenia przewodu pokarmowego (w tym dur brzuszny), zapalenie ucha środkowego oraz profilaktykę i leczenie zakażeń oportunistycznych u pacjentów z obniżoną odpornością, szczególnie pneumocystozy (PCP) wywołanej przez Pneumocystis jirovecii. Jest skuteczny wobec wielu patogenów, w tym Staphylococcus aureus (również MRSA), Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Escherichia coli i Pneumocystis jirovecii.

Najczęstsze działania niepożądane ko-trymoksazolu to reakcje skórne (w tym zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz hematologiczne (neutropenia, trombocytopenia). Leczenie tym lekiem wymaga ostrożności u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby, u osób w podeszłym wieku oraz u pacjentów przyjmujących leki wpływające na gospodarkę potasową. Przeciwwskazania obejmują ciężką niewydolność wątroby, ciężką niewydolność nerek, niedokrwistość megaloblastyczną z niedoboru kwasu foliowego oraz nadwrażliwość na sulfonamidy.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Retrovir 10 mg/ml

Zydowudyna, składnik aktywny Retroviru, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej skuteczność i profil bezpieczeństwa. Ryfampicyna zmniejsza AUC zydowudyny o około 48% ± 34%, co może prowadzić do utraty efektu terapeutycznego, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Probenecyd zwiększa AUC zydowudyny o 106% (100-170%), co wymaga ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych z powodu ryzyka toksyczności. Leki takie jak kwas walproinowy, flukonazol i metadon również zwiększają AUC zydowudyny i zmniejszają jej klirens, co wskazuje na konieczność uważnej kontroli pacjentów pod kątem działań niepożądanych. Atowakwon podnosi AUC zydowudyny o 33%, jednak krótkotrwałe stosowanie w leczeniu PCP nie wydaje się klinicznie istotne, choć długotrwała terapia wymaga szczególnej obserwacji. Lamiwudyna powoduje wzrost Cmax zydowudyny o 28% bez wpływu na AUC, co nie wymaga modyfikacji terapii.
amfoterycyna B, anemia, atowakwon, AUC, dapson, doksorubicyna, działanie hepatotoksyczne, działanie mielosupresyjne, działanie nefrotoksyczne, fenytoina, flucytozyna, flukonazol, funkcja wątroby, gancyklowir, hamowanie kompetycyjne, interferon, klofibrat, ko-trymoksazol, kwas acetylosalicylowy, kwas walproinowy, lamiwudyna, lek cytostatyczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, metabolizm mikrosomalny wątroby, metadon, napad drgawkowy, neutropenia, parametr hematologiczny, pentamidyna, pirymetamina, probenecyd, ryfampicyna, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stawudyna, trombocytopenia, winblastyna, winkrystyna, zaburzenie hematologiczne, zapalenie płuc Pneumocystis carinii, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Monural 2 g

Fosfomycyna z trometamolem (Monural) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z lekami wpływającymi na motorykę przewodu pokarmowego, takimi jak metoklopramid, który znacząco obniża stężenia fosfomycyny w surowicy i moczu, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności terapeutycznej. Podobny efekt mogą wywoływać inne prokinetyki poprzez skrócenie czasu kontaktu leku z powierzchnią wchłaniania. Spożycie pokarmu przed podaniem leku opóźnia wchłanianie i obniża maksymalne stężenia fosfomycyny w osoczu i moczu, dlatego zaleca się podawanie Monural na czczo lub z zachowaniem 2-3 godzin odstępu po posiłku. W przypadku jednoczesnego stosowania antagonistów witaminy K (np. warfaryny) istnieje umiarkowane ryzyko zmian wartości INR, co wymaga monitorowania, zwłaszcza u pacjentów z ciężkimi zakażeniami, w podeszłym wieku lub ze złym stanem ogólnym.
antagonista witaminy K, biodostępność fosfomycyny, cefalosporyna, działanie diuretyczne, działanie niepożądane, farmakokinetyka fosfomycyny, fluorochinolon, fosfomycyna z trometamolem, hepatocyt, infekcja układu moczowego, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, ko-trymoksazol, lek prokinetyczny, makrolid, metoklopramid, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, Monural, motoryka jelitowa, perystaltyka jelit, stężenie fosfomycyny, tetracyklina, układ krzepnięcia, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Retrovir 250 mg

Zydowudyna, składnik aktywny Retroviru, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Ryfampicyna obniża AUC zydowudyny średnio o 48% ± 34%, co może prowadzić do utraty efektu terapeutycznego, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Probenecyd zwiększa AUC zydowudyny o 106% (100-170%), co wymaga ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych z uwagi na ryzyko mielosupresji. Klarytromycyna zmniejsza wchłanianie zydowudyny, dlatego zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnej przerwy między podaniem tych leków. Atowakwon zwiększa AUC zydowudyny o 33%, a długotrwałe stosowanie wymaga szczególnej obserwacji pacjentów. Leki takie jak kwas walproinowy, flukonazol i metadon również zwiększają AUC i zmniejszają klirens zydowudyny, co wymaga ścisłej kontroli pod kątem toksyczności. Antagonizm farmakodynamiczny z stawudyną wyklucza ich jednoczesne stosowanie ze względu na zmniejszenie skuteczności terapii.
acyklowir, amfoterycyna B, antagonizm lekowy, atowakwon, AUC, dapson, doksorubicyna, efekt addytywny, farmakokinetyka, fenytoina, flucytozyna, flukonazol, gancyklowir, glukuronidacja, hamowanie enzymatyczne, hepatotoksyczność, indukcja enzymatyczna, interakcja lekowa, interferon, klarytromycyna, ko-trymoksazol, kwas acetylosalicylowy, kwas walproinowy, lamiwudyna, lek przeciwnowotworowy, metabolizm leku, metadon, mielosupresja, mikrosomy wątrobowe, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, parametr hematologiczny, pentamidyna, pirymetamina, pneumocystozowe zapalenie płuc, probenecyd, ryfampicyna, stawudyna, szpik kostny, terapia antyretrowirusowa, toksyczność leku, układ krwiotwórczy, winblastyna, winkrystyna, zaburzenie hematologiczne, zakażenie HBV, zakażenie HCV, zakażenie oportunistyczne
Leksykon leków
Interakcje leku – Fosfacin 3 g

Fosfomycyna z trometamolem wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność terapii. Metoklopramid znacząco obniża stężenie fosfomycyny w surowicy i moczu, co sugeruje konieczność unikania jednoczesnego stosowania lub wyboru alternatywnych leków przeciwwymiotnych. Podobny efekt mogą wywoływać inne leki prokinetyczne, dlatego zaleca się ostrożność. Spożycie pokarmu opóźnia wchłanianie i obniża maksymalne stężenie fosfomycyny, co uzasadnia podawanie leku na czczo lub z zachowaniem 2-3 godzinnego odstępu od posiłku. U pacjentów przyjmujących antagonistów witaminy K obserwuje się zmiany wartości INR, co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia, zwłaszcza u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka, mimo że fosfomycyna nie jest klasyfikowana jako lek silnie wpływający na INR.
antagonista witaminy K, antybiotykoterapia, antykoagulant, cefalosporyna, disulfiram, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, farmakokinetyka fosfomycyny, fluorochinolon, fosfomycyna z trometamolem, ko-trymoksazol, lek prokinetyczny, makrolid, metoklopramid, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, parametr krzepnięcia, perystaltyka jelit, stężenie antybiotyku, tetracyklina, warfaryna, wartość INR

ko-trymoksazol

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Retrovir 10 mg/ml

Interakcje leku – Monural 2 g

Interakcje leku – Retrovir 250 mg

Interakcje leku – Fosfacin 3 g