czynnik przeciwzakrzepowy

Czynnik przeciwzakrzepowy to substancja hamująca proces tworzenia skrzepów krwi lub rozpuszczająca już powstałe zakrzepy. W medycynie wyróżnia się kilka grup takich substancji: antykoagulanty (np. heparyna, warfaryna, nowe doustne antykoagulanty), leki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy, klopidogrel) oraz leki trombolityczne (np. streptokinaza, alteplaza).

Mechanizm działania czynników przeciwzakrzepowych polega na ingerencji w różne etapy kaskady krzepnięcia, hamowaniu aktywności płytek krwi lub aktywacji procesu fibrynolizy. Antykoagulanty wpływają głównie na układ krzepnięcia – heparyna wzmacnia działanie antytrombiny III, warfaryna hamuje syntezę czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K, a nowe doustne antykoagulanty bezpośrednio hamują wybrane czynniki krzepnięcia.

Wskazania do stosowania czynników przeciwzakrzepowych obejmują profilaktykę i leczenie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, profilaktykę udarów u pacjentów z migotaniem przedsionków, profilaktykę powikłań zakrzepowych u pacjentów z protezami zastawek serca oraz ostre zespoły wieńcowe. Wybór odpowiedniego leku zależy od sytuacji klinicznej, współistniejących chorób oraz preferencji pacjenta.

Stosowanie czynników przeciwzakrzepowych wiąże się z ryzykiem powikłań krwotocznych, dlatego wymaga starannego monitorowania parametrów układu krzepnięcia oraz indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. W niektórych przypadkach konieczne jest stosowanie czynników odwracających działanie leków przeciwzakrzepowych w sytuacjach nagłych, jak krwawienia zagrażające życiu.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl