Właściwości farmakodynamiczne leku Asmag B6

Asmag B6 to preparat zawierający w jednej tabletce 20 mg jonów magnezu (w postaci 300 mg magnezu wodoroasparaginianu czterowodnego) oraz 0,25 mg pirydoksyny chlorowodorku (witamina B6). Produkt należy do grupy farmakoterapeutycznej obejmującej preparaty magnezu z witaminą B6.¹

Rola magnezu w organizmie człowieka

Zawartość magnezu w organizmie dorosłego człowieka wynosi około 14,5 mmol/kg masy ciała, co przy wadze 70 kg odpowiada około 1000 mmol (24 g). Dystrybucja magnezu w organizmie przedstawia się następująco:²

• 50% – w postaci nierozpuszczalnej w kościach
• 45% – w płynie śródkomórkowym
• 5% – w płynie pozakomórkowym

Około 2% magnezu niezjonizowanego, zawartego w związkach nierozpuszczalnych i w połączeniach z białkami, podlega stałej wymianie z magnezem zjonizowanym w płynach ustrojowych.³

Funkcje metaboliczne magnezu

Magnez pełni kluczową rolę w licznych procesach metabolicznych, uczestnicząc w:⁴

• Syntezie i wykorzystaniu związków wysokoenergetycznych
• Syntezie licznych enzymów
• Stabilizacji błon komórkowych
• Utrzymaniu funkcjonalności mitochondriów, zapewniając wysoką wydajność procesu fosforylacji
• Ochronie lizosomów
• Utrzymaniu stabilności rybosomów
• Umożliwianiu wiązania mRNA z rybosomami

Magnez jest głównym stabilizatorem komórkowym i wewnątrzkomórkowym, biorącym udział we wszystkich podstawowych czynnościach fizjologicznych organizmu. Potwierdza to fakt, że wyraźne kliniczne objawy niedoboru magnezu można usunąć wyłącznie poprzez jego suplementację.⁵

Działanie neurotropowe magnezu

Magnez wykazuje działanie neurotropowe, co przejawia się jego właściwościami uspokajającymi, natomiast niedobór tego pierwiastka prowadzi do nadpobudliwości nerwowo-mięśniowej. Pierwiastek wywiera depresyjne działanie na autonomiczny układ nerwowy, a w nadmiarze może prowadzić do porażenia zwojów nerwowych. Magnez zmniejsza również pobudliwość włókien mięśniowych poprzecznie prążkowanych.⁶

Działanie na układ sercowo-naczyniowy

Magnez wywiera ochronny wpływ na mięsień sercowy poprzez zmniejszenie jego niedotlenienia. Wydłuża czas przewodzenia bodźców w układzie bodźcoprzewodzącym. Przeciwdziała gromadzeniu wapnia i zmianom tkanki łącznej w ścianach naczyń. Działa również jako fizjologiczny czynnik przeciwzakrzepowy poprzez stabilizację płytek krwi.⁷

Inne funkcje fizjologiczne magnezu

Magnez pełni istotną rolę w wielu procesach fizjologicznych:⁸

• Usprawnia fagocytozę i wytwarzanie limfocytów, co prowadzi do złagodzenia procesów zapalnych
• Uczestniczy w rozwoju i mineralizacji kości (jego niedobór przyspiesza starzenie się tkanki kostnej)
• Jest niezbędny do syntezy niektórych hormonów, np. insuliny

Magnez uczestniczy w licznych procesach obronnych organizmu – przeciwdziała stresom, niedotlenieniu, uczuleniom i stanom zapalnym. Ponadto pobudza fagocytozę i aktywuje układ dopełniacza.⁹

Źródła i niedobory magnezu w organizmie

Duże ilości magnezu zawierają warzywa liściaste, ponieważ magnez wchodzi w skład chlorofilu. Dobrym źródłem tego pierwiastka są również mięso i podroby, natomiast mleko i jego przetwory zawierają stosunkowo mało magnezu.¹⁰

W przypadkach niedoboru magnezu obserwuje się następujące objawy:¹¹

• Nadwrażliwość nerwowo-mięśniowa (mogąca objawiać się napadami tężyczki)
• Drżenia mięśniowe
• Uogólnione skurcze toniczno-kloniczne
• Ruchy atetotyczne
• Apatia, osłabienie, zawroty głowy
• Zaburzenia psychiczne (nerwice, stany lękowe, stany splątania)
• Niemiarowość serca
• Zwiększona podatność na stres
• Zmniejszona odporność na zakażenia

Przyczyny niedoboru magnezu

Niedobór magnezu może wynikać z różnych przyczyn:¹²

1. Niedostateczna zawartość w pokarmach
2. Przewlekły alkoholizm
3. Długotrwałe żywienie pozajelitowe płynami niezawierającymi magnezu
4. Zaburzenia wchłaniania:
   • Zespół złego trawienia i wchłaniania
   • Marskość wątroby
5. Nadmierna utrata drogą nerek w stanach takich jak:
   • Przewlekłe zapalenie nerek
   • Faza wielomoczu u chorych z ostrą niewydolnością nerek
   • Nadczynność tarczycy i przytarczyc
   • Zespół pierwotnego i wtórnego hiperaldosteronizmu
   • Szpiczak mnogi i przerzuty nowotworowe do kości
   • Przedawkowanie witaminy D
6. Duża utrata przez przewód pokarmowy w przewlekłych wymiotach

Właściwości pirydoksyny (witamina B6)

Pirydoksyna (witamina B6) jest witaminą rozpuszczalną w wodzie. Ulega przekształceniu w fosforan pirydoksalu i fosforan pirydoksaminy, które pełnią funkcje koenzymów uczestniczących w metabolizmie aminokwasów.¹³

Witamina B6 występuje w takich produktach jak:¹⁴

• Drożdże
• Wątroba
• Nerki
• Ryż
• Ziarna zbóż

Mniejsze ilości witaminy B6 znajdują się w warzywach, owocach i mleku. Dzienne zapotrzebowanie wynosi około 2 mg.¹⁵

Objawy niedoboru pirydoksyny

Niedobór witaminy B6 prowadzi do wystąpienia następujących objawów:¹⁶

• Bóle i zapalenie skóry
• Zapalenie jamy ustnej i języka
• Zmiany zapalne innych błon śluzowych
• Niedokrwistość
• Osłabienie
• Bezsenność
• Objawy polineuropatii
• Objawy depresji

Niedobór pirydoksyny powstaje w wyniku:¹⁷

• Nieodpowiedniego odżywiania
• Alkoholizmu
• Leczniczego stosowania:
  • Hydrazydu kwasu izonikotynowego
  • Hydralazyny
  • Penicylaminy

Toksyczność pirydoksyny

Pirydoksyna wykazuje niewielką toksyczność po podaniu doustnym lub dożylnym. Jednakże po dłuższym okresie stosowania dużych dawek mogą wystąpić objawy neurotoksyczności i uzależnienia.¹⁸

Funkcje metaboliczne pirydoksyny

Koenzym fosforan pirydoksalu uczestniczy w licznych przemianach aminokwasów, w tym w:¹⁹

• Dekarboksylacji
• Transaminacji
• Racemizacji

Witamina B6 związana jest z metabolizmem tryptofanu i jego przemianą do 5-hydroksytryptaminy. W niedoborze witaminy B6 wydalane są znaczne ilości metabolitów tryptofanu, co wykorzystuje się diagnostycznie – oznaczenie ich w moczu służy do oceny stopnia niedoboru tej witaminy.²⁰

Także konwersja metioniny do cysteiny jest związana z witaminą B6.²¹

Synergistyczne działanie magnezu i pirydoksyny

Jednoczesne podawanie magnezu i pirydoksyny zapewnia następujące korzyści:²²

• Zwiększenie wchłaniania magnezu
• Ułatwienie wychwytywania magnezu przez komórki
• Tworzenie złożonych związków magnezu z witaminą B6, co umożliwia czynny transport pierwiastka
• Przedłużenie czasu przebywania magnezu w organizmie
• Zwiększenie stężenia magnezu w osoczu i erytrocytach
• Zmniejszenie wydalania magnezu z moczem

W organizmie istnieją ścisłe powiązania między witaminą B6 a magnezem, co uzasadnia ich łączne stosowanie w preparacie Asmag B6.²³