omamy węchowe
Omamy węchowe (halucynacje olfaktoryczne) to zaburzenia percepcji polegające na doświadczaniu nieistniejących zapachów przy braku rzeczywistego bodźca zapachowego. Pacjent wyczuwa zapachy, które obiektywnie nie występują w jego otoczeniu. W odróżnieniu od iluzji węchowych, które są zniekształceniem istniejących bodźców, omamy powstają bez jakiegokolwiek zewnętrznego źródła zapachu.
Omamy węchowe najczęściej mają charakter nieprzyjemny – pacjenci zgłaszają wyczuwanie zapachów gnilnych, fekaliów, spalenizny czy chemikaliów. Rzadziej występują omamy o charakterze przyjemnym. Mogą być objawem schorzeń neurologicznych (szczególnie padaczki skroniowej, udarów, guzów mózgu), zaburzeń psychicznych (schizofrenii, depresji psychotycznej), chorób układu węchowego lub efektem ubocznym niektórych leków.
Diagnostyka omamów węchowych wymaga kompleksowego podejścia, obejmującego badanie neurologiczne, psychiatryczne, obrazowanie mózgu (MRI, CT) oraz ocenę funkcji węchowej. Szczególnie istotne jest różnicowanie z dysfunkcjami węchu typu parosmia czy phantosmia o podłożu obwodowym. Leczenie omamów węchowych zależy od ich etiologii i koncentruje się na terapii choroby podstawowej – może obejmować farmakoterapię (leki przeciwpadaczkowe, przeciwpsychotyczne), interwencje neurochirurgiczne lub psychoterapię.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Rymantadyna – Działania niepożądane
Chlorowodorek rymantadyny, stosowany w dawce 50 mg na tabletkę (produkt Rimantin), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującym wpływem na ośrodkowy układ nerwowy. Najczęściej obserwuje się zawroty głowy, bóle głowy oraz zmęczenie, które mogą ograniczać codzienne funkcjonowanie pacjenta. Niezbyt często występują hiperkineza, zaburzenia koncentracji, ataksja i senność, a rzadko poważniejsze objawy neurologiczne, takie jak drgawki, zaburzenia chodu czy zmiany smaku. W zakresie zaburzeń psychicznych często pojawiają się bezsenność i nerwowość, a rzadziej depresja, euforia oraz omamy (w tym węchowe) i dezorientacja, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Działania niepożądane dotyczą także układu sercowo-naczyniowego (kołatanie serca, niewydolność serca, blok serca, częstoskurcz, nadciśnienie, zaburzenia naczyń mózgowych), układu pokarmowego (nudności, wymioty, brak łaknienia, bóle brzucha, suchość w ustach, biegunka, niestrawność) oraz innych układów, w tym ucha i błędnika, układu oddechowego, skóry i układu rozrodczego.
ataksja, bezsenność, biegunka, blok serca, chlorowodorek rymantadyny, częstoskurcz, depresja, drgawki, duszność, hiperkineza, kołatanie serca, łzawienie, mlekotok, nadciśnienie, niestrawność, niewydolność serca, nudności, odwodnienie, omamy, omamy węchowe, ośrodkowy układ nerwowy, przeczulica, skurcz oskrzeli, suchość w ustach, szumy uszne, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia koncentracji, zaburzenia naczyń mózgowych, zaburzenia percepcji, zaburzenia psychiczne, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Morfeo 10 mg
Morfeo (zaleplon) w dawce 10 mg, stosowany w postaci kapsułek twardych, może wywoływać liczne działania niepożądane, z których najczęściej obserwuje się amnezję, parestezje, senność oraz bolesne miesiączkowanie. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), a także tych o częstości nieznanej. Wśród poważnych reakcji odnotowano anafilaksję, hepatotoksyczność oraz reakcje nadwrażliwości na światło i obrzęk naczynioruchowy. Zaburzenia psychiczne obejmują depersonalizację, omamy, depresję, splątanie, apatię i somnambulizm. Neurologiczne działania niepożądane to m.in. amnezja, parestezje, zawroty głowy, zaburzenia mowy i koordynacji, a także omamy węchowe. Występują również zaburzenia widzenia i przeczulica słuchowa, a ze strony układu pokarmowego – nudności. W obrębie układu rozrodczego najczęściej zgłaszane jest bolesne miesiączkowanie.
amnezja, astenia, ataksja, benzodiazepiny, bolesne miesiączkowanie, chromaturia, depersonalizacja, depresja oddechowa, diplopia, dyzartria, flumazenil, fotowrażliwość, hemodializa, hepatotoksyczność, hipotonia, jadłowstręt, kapsułka twarda, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, obrzęk naczynioruchowy, omamy, omamy węchowe, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, przeczulica słuchowa, reakcja anafilaktyczna, równowaga hemodynamiczna, somnambulizm, śpiączka, węgiel aktywowany, zaleplon - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gadovist 1,0 604,72 mg/ml
Gadovist 1,0 (1,0 mmol/ml, roztwór do wstrzykiwań) zawiera gadobutrol w stężeniu 604,72 mg/ml i jest stosowany jako środek kontrastowy w diagnostyce obrazowej. Profil bezpieczeństwa oparty na danych od 6300 pacjentów wskazuje, że najczęstsze działania niepożądane (≥ 0,5%) to ból głowy, nudności i zawroty głowy, zwykle o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Najcięższe reakcje obejmują zatrzymanie akcji serca oraz ciężkie reakcje rzekomoanafilaktyczne, takie jak zatrzymanie oddechu i wstrząs anafilaktyczny. Rzadko obserwuje się opóźnione reakcje alergiczne, które mogą wystąpić nawet kilka dni po podaniu preparatu, co wymaga szczególnej uwagi, zwłaszcza u pacjentów z wywiadem alergicznym. U pacjentów z ciężkim upośledzeniem czynności nerek istnieje ryzyko nerkopochodnego zwłóknienia układowego (NSF) oraz wahań parametrów nerkowych, w tym wzrostu stężenia kreatyniny w surowicy.
ból głowy, ból w klatce piersiowej, drgawki, duszność, gadobutrol, kołatanie serca, kreatynina w surowicy, krwiak, nerkopochodne zwłóknienie układowe, nudności, obrzęk jamy ustnej, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, omamy węchowe, opóźniona reakcja alergiczna, parestezje, pokrzywka, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień, sinica, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy, suchość w jamie ustnej, świąd, tachykardia, utrata świadomości, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs rzekomoanafilaktyczny, wymioty, wynaczynienie, zaburzenia ciśnienia krwi, zaburzenia smaku, zapalenie spojówek, zapaść naczyniowa, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddechu, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rimantin 50 mg
Lek Rimantin, zawierający 50 mg chlorowodorku rymantadyny w tabletkach, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według systemu MedDRA z uwzględnieniem częstości ich występowania. Najczęściej obserwowane działania dotyczą układu nerwowego i pokarmowego, w tym zawroty głowy, bóle głowy, nudności, wymioty oraz brak łaknienia. Częstość występowania działań niepożądanych takich jak bezsenność, nerwowość, osłabienie czy bóle brzucha jest określona jako często (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują poważniejsze objawy, takie jak omamy, drgawki, kołatanie serca, nadciśnienie czy mlekotok. W przypadku stosowania dawek przekraczających zalecane, ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony układu nerwowego i pokarmowego, znacząco wzrasta, pojawiają się także dodatkowe objawy, m.in. zwiększone łzawienie, gorączka, obfite pocenie się i przeczulica.
ataksja, bezsenność, biegunka, blok serca, ból brzucha, chlorowodorek rymantadyny, częstoskurcz, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, drgawki, drżenie, duszność, hiperkineza, kołatanie serca, mlekotok, nadciśnienie, niestrawność, niewydolność serca, nudności, omamy węchowe, omdlenie, przeczulica, skurcz oskrzeli, suchość w ustach, system MedDRA, szumy uszne, układ pokarmowy i nerwowy, wysypka, zaburzenia naczyń mózgowych, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ranozek 750 mg
Ranolazyna, dostępna w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Ranozek), wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych III fazy obejmujących 1030 pacjentów z przewlekłą dławicą piersiową. Działania niepożądane są najczęściej łagodne do umiarkowanych i pojawiają się głównie w pierwszych dwóch tygodniach terapii. Najczęściej zgłaszane objawy to zaparcia, nudności, wymioty, zawroty głowy oraz niedociśnienie tętnicze, z częstością występowania sięgającą do ≥1/10 (bardzo często) w niektórych grupach pacjentów, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku (≥75 lat), z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 30-80 ml/min) oraz u pacjentów z niską masą ciała (≤60 kg). W badaniach długoterminowych, takich jak MERLIN-TIMI 36 i RIVER-PCI, potwierdzono ogólną dobrą tolerancję leku, choć odnotowano zwiększoną częstość zastoinowej niewydolności serca (2,2% vs 1,0% placebo) oraz przemijających napadów niedokrwiennych (TIA 1,0% vs 0,2% placebo) przy dawce 1000 mg dwa razy na dobę.
alergiczne zapalenie skóry, drgawki kloniczne, filtracja kłębuszkowa, hiponatremia, klirens kreatyniny, krwiomocz, niedociśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, nudność, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba płuc, omamy węchowe, ostra niewydolność nerek, parestezja, pokrzywka, przemijający napad niedokrwienny, przewlekła dławica piersiowa, przezskórna interwencja wieńcowa, ranolazyna, stan splątania, udar, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zapalenie dwunastnicy, zapalenie trzustki, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Gadobutrol – Działania niepożądane
Gadobutrol, zawarty m.in. w preparacie Gadovist 1,0 (1,0 mmol/ml), jest środkiem kontrastowym stosowanym w diagnostyce rezonansu magnetycznego. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych od 6300 pacjentów oraz monitoringu po wprowadzeniu do obrotu. Najczęstsze działania niepożądane (≥0,5%) to ból głowy, nudności i zawroty głowy, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu. Do najcięższych powikłań należą zatrzymanie akcji serca oraz ciężkie reakcje rzekomoanafilaktyczne, takie jak wstrząs anafilaktyczny, zatrzymanie oddechu i obrzęk krtani, które stanowią zagrożenie życia. Osoby z alergią w wywiadzie są bardziej narażone na reakcje nadwrażliwości. Rzadko obserwuje się opóźnione reakcje alergiczne oraz pojedyncze przypadki nerkopochodnego zwłóknienia układowego (NSF), szczególnie u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest porównywalny z dorosłymi, potwierdzony badaniami klinicznymi i monitoringiem po wprowadzeniu do obrotu.
ból głowy, drgawki, duszność, gadobutrol, gadolin, kołatanie serca, kreatynina w surowicy, nerkopochodne zwłóknienie układowe, niedociśnienie, niewydolność nerek, nudności, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk twarzy, omamy węchowe, parestezje, pokrzywka, reakcja alergiczna opóźniona, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rezonans magnetyczny, rumień, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy, świąd, tachykardia, utrata świadomości, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs rzekomoanafilaktyczny, wymioty, wynaczynienie, wysypka, zapalenie spojówek, zapaść naczyniowa, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddechu, zawroty głowy