Działania niepożądane
Ranozek 750 mg
Ranolazyna, dostępna w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Ranozek), wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych III fazy obejmujących 1030 pacjentów z przewlekłą dławicą piersiową. Działania niepożądane są najczęściej łagodne do umiarkowanych i pojawiają się głównie w pierwszych dwóch tygodniach terapii. Najczęściej zgłaszane objawy to zaparcia, nudności, wymioty, zawroty głowy oraz niedociśnienie tętnicze, z częstością występowania sięgającą do ≥1/10 (bardzo często) w niektórych grupach pacjentów, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku (≥75 lat), z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 30-80 ml/min) oraz u pacjentów z niską masą ciała (≤60 kg). W badaniach długoterminowych, takich jak MERLIN-TIMI 36 i RIVER-PCI, potwierdzono ogólną dobrą tolerancję leku, choć odnotowano zwiększoną częstość zastoinowej niewydolności serca (2,2% vs 1,0% placebo) oraz przemijających napadów niedokrwiennych (TIA 1,0% vs 0,2% placebo) przy dawce 1000 mg dwa razy na dobę.
- Działania niepożądane leku Ranozek
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Grupy pacjentów ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych
- Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych
- Wyniki z dodatkowych badań klinicznych
- Szczegółowy wykaz działań niepożądanych
- Bezpieczeństwo w specjalnych populacjach pacjentów
Działania niepożądane leku Ranozek
Preparat Ranozek (ranolazyna) w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu może powodować szereg działań niepożądanych, które w większości przypadków mają nasilenie łagodne do umiarkowanego. Znaczna część z nich pojawia się w początkowym okresie farmakoterapii – w ciągu pierwszych dwóch tygodni leczenia. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat profilu bezpieczeństwa tego leku na podstawie danych klinicznych obejmujących 1030 pacjentów z przewlekłą dławicą piersiową, którzy otrzymywali Ranozek w badaniach klinicznych III fazy.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
W ocenie bezpieczeństwa stosowania leku Ranozek wykorzystano następującą klasyfikację częstości występowania działań niepożądanych:<sup data-drug="Ranozek" data-section="Działania niepożądane" title="Poniżej przedstawiono listę działań niepożądanych według klasyfikacji układów i narządów i bezwzględnej częstości, których prawdopodobieństwo wystąpienia w związku z lekiem uważa się przynajmniej za możliwe. Częstość określono jako: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000) i bardzo rzadko (2
- Bardzo często: występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
- Często: występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często: występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
- Rzadko: występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
- Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
- Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Grupy pacjentów ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych
Na podstawie badań klinicznych zidentyfikowano grupy pacjentów, u których działania niepożądane ranolazyny występują częściej. Należą do nich:3
- Pacjenci w podeszłym wieku (≥75 lat) – w porównaniu z młodszymi pacjentami częściej występowały: zaparcia (8% vs 5%), nudności (6% vs 3%), niedociśnienie tętnicze (5% vs 1%) oraz wymioty (4% vs 1%)<sup data-drug="Ranozek" data-section="Działania niepożądane" title="Spośród najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych następujące działania występowały częściej u pacjentów stosujących produkt Ranozek (częstości po odjęciu częstości w grupie placebo) u pacjentów w podeszłym wieku (≥ 75 lat) niż u młodszych pacjentów (4
- Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 30-80 ml/min) – w porównaniu z pacjentami z prawidłową funkcją nerek częściej obserwowano: zaparcia (8% vs 4%), zawroty głowy (7% vs 5%) i nudności (4% vs 2%) 80 ml/min), do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych i częstości po odjęciu placebo należały: zaparcie (8% w porównaniu do 4%), zawroty głowy (7% w porównaniu do 5%) i nudności (4% w porównaniu do 2%).”>5
- Pacjenci z niską masą ciała (≤60 kg) – w porównaniu z pacjentami o wyższej masie ciała częściej występowały: nudności (14% vs 2%), wymioty (6% vs 1%) i niedociśnienie tętnicze (4% vs 2%) 60 kg); jednak częstości po odjęciu placebo następujących wspólnych działań niepożądanych były wyższe u pacjentów z mniejszą masą ciała niż u pacjentów z większą masą ciała: nudności (14% w porównaniu do 2%), wymioty (6% w porównaniu do 1%) i niedociśnienie (4% w porównaniu do 2%).”>6
Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych
Podczas terapii produktem Ranozek zaobserwowano pewne odchylenia w wynikach badań laboratoryjnych. Najważniejsze z nich to niewielkie, klinicznie nieistotne, odwracalne zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy, które nie wiązało się z toksycznym wpływem na nerki. Mechanizm tego zjawiska został wyjaśniony w badaniach u zdrowych ochotników – ranolazyna powoduje zmniejszenie klirensu kreatyniny bez wpływu na szybkość filtracji kłębuszkowej, co wynika z hamowania wydzielania kreatyniny przez kanaliki nerkowe.7
Wyniki z dodatkowych badań klinicznych
Długoterminowe badanie MERLIN-TIMI 36 potwierdziło ogólny profil bezpieczeństwa ranolazyny. W tym badaniu raportowano również ostrą niewydolność nerek, jednak z częstością mniejszą niż 1%, podobną w grupie otrzymującej lek i placebo.8
Badanie RIVER-PCI przeprowadzone u pacjentów z niepełną rewaskularyzacją po przezskórnej interwencji wieńcowej, otrzymujących dawki do 1000 mg ranolazyny dwa razy na dobę przez około 70 tygodni, dostarczyło dodatkowych danych dotyczących bezpieczeństwa. W badaniu tym zaobserwowano:9
- Zwiększoną częstość zastoinowej niewydolności serca w grupie pacjentów otrzymujących ranolazynę (2,2%) w porównaniu z placebo (1,0%)10
- Częstsze występowanie przemijających napadów niedokrwiennych u pacjentów przyjmujących ranolazynę w dawce 1000 mg dwa razy na dobę (1,0%) w porównaniu z grupą placebo (0,2%)11
- Podobną częstość występowania udaru w obu grupach (1,7% w grupie ranolazyny vs 1,5% w grupie placebo)12
Szczegółowy wykaz działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia kompletne zestawienie wszystkich działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania produktu Ranozek, uporządkowanych według układów i narządów oraz częstości występowania.13
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Brak łaknienia | Niezbyt często |
| Zmniejszenie apetytu | Niezbyt często | |
| Odwodnienie | Niezbyt często | |
| Hiponatremia | Rzadko | |
| Zaburzenia psychiczne | Lęk | Niezbyt często |
| Bezsenność | Niezbyt często | |
| Stan splątania | Niezbyt często | |
| Omamy | Niezbyt często | |
| Dezorientacja | Rzadko | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy | Często |
| Ból głowy | Często | |
| Letarg | Niezbyt często | |
| Omdlenia | Niezbyt często | |
| Niedoczulica | Niezbyt często | |
| Senność | Niezbyt często | |
| Drżenie | Niezbyt często | |
| Ortostatyczne zawroty głowy | Niezbyt często | |
| Parestezje | Niezbyt często | |
| Amnezja | Rzadko | |
| Obniżony poziom świadomości | Rzadko | |
| Utrata świadomości | Rzadko | |
| Nieprawidłowa koordynacja ruchowa | Rzadko | |
| Zaburzenia chodu | Rzadko | |
| Omamy węchowe | Rzadko | |
| Drgawki kloniczne mięśni | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia oka | Niewyraźne widzenie | Niezbyt często |
| Zaburzenia widzenia | Niezbyt często | |
| Podwójne widzenie | Niezbyt często | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zawroty głowy | Niezbyt często |
| Szumy uszne | Niezbyt często | |
| Upośledzenie słuchu | Rzadko | |
| Zaburzenia naczyniowe | Nagłe zaczerwienienie twarzy | Niezbyt często |
| Niedociśnienie tętnicze | Niezbyt często | |
| Obwodowe uczucie zimna | Rzadko | |
| Niedociśnienie ortostatyczne | Rzadko | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Duszność | Niezbyt często |
| Kaszel | Niezbyt często | |
| Krwawienie z nosa | Niezbyt często | |
| Uczucie ucisku w gardle | Rzadko | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcie | Często |
| Wymioty | Często | |
| Nudności | Często | |
| Ból brzucha | Niezbyt często | |
| Suchość w jamie ustnej | Niezbyt często | |
| Niestrawność | Niezbyt często | |
| Wzdęcia | Niezbyt często | |
| Dyskomfort w żołądku | Niezbyt często | |
| Zapalenie trzustki | Rzadko | |
| Zapalenie dwunastnicy z nadżerkami | Rzadko | |
| Niedoczulica jamy ustnej | Rzadko | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd | Niezbyt często |
| Nadmierne pocenie się | Niezbyt często | |
| Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko | |
| Alergiczne zapalenie skóry | Rzadko | |
| Pokrzywka | Rzadko | |
| Zimne poty | Rzadko | |
| Wysypka | Rzadko | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból w kończynach | Niezbyt często |
| Skurcz mięśni | Niezbyt często | |
| Obrzęk stawów | Niezbyt często | |
| Osłabienie siły mięśniowej | Niezbyt często | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Bolesne lub utrudnione oddawanie moczu | Niezbyt często |
| Krwiomocz | Niezbyt często | |
| Nieprawidłowa barwa moczu | Niezbyt często | |
| Ostra niewydolność nerek | Rzadko | |
| Zatrzymanie moczu | Rzadko | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Zaburzenia erekcji | Rzadko |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Astenia | Często |
| Zmęczenie | Niezbyt często | |
| Obrzęk obwodowy | Niezbyt często | |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi | Niezbyt często |
| Zwiększenie stężenia mocznika we krwi | Niezbyt często | |
| Wydłużony skorygowany odstęp QT | Niezbyt często | |
| Zwiększenie liczby płytek krwi lub leukocytów | Niezbyt często | |
| Zmniejszenie masy ciała | Niezbyt często | |
| Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych | Rzadko |
Bezpieczeństwo w specjalnych populacjach pacjentów
Oceny przeprowadzone w populacjach specjalnych (pacjenci z cukrzycą, niewydolnością krążenia klasy I lub II oraz obturacyjną chorobą płuc) wykazały, że te schorzenia współistniejące nie wiązały się ze zwiększeniem częstości działań niepożądanych o znaczeniu klinicznym podczas leczenia ranolazyną.14
Potencjalnie niebezpieczne powikłania
Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia następujących potencjalnie poważnych działań niepożądanych podczas stosowania ranolazyny:
- Zastoinowa niewydolność serca – w badaniu RIVER-PCI zaobserwowano zwiększoną częstość występowania zastoinowej niewydolności serca u pacjentów leczonych ranolazyną (2,2%) w porównaniu z placebo (1,0%)15
- Przemijające napady niedokrwienne – częstość występowania TIA była wyższa u pacjentów otrzymujących ranolazynę w dawce 1000 mg dwa razy na dobę (1,0%) niż u pacjentów otrzymujących placebo (0,2%)16
- Ostra niewydolność nerek – raportowana z częstością poniżej 1% zarówno w grupie ranolazyny, jak i placebo w badaniu MERLIN-TIMI 3617
- Zaburzenia przewodzenia serca – możliwe wydłużenie odstępu QT, co zostało zaobserwowane w badaniach laboratoryjnych18
Podczas stosowania ranolazyny należy monitorować stan pacjenta pod kątem wystąpienia tych poważnych działań niepożądanych, szczególnie w grupach zwiększonego ryzyka.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania