Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania ranolazyny

Podczas terapii produktem Ranozek konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności u pacjentów z określonymi czynnikami ryzyka, które mogą wpływać na zwiększenie ekspozycji na substancję czynną. Poniżej przedstawiono szczegółowe wytyczne dotyczące bezpiecznego stosowania leku w różnych grupach pacjentów oraz potencjalne zagrożenia wymagające monitorowania.¹

Grupy pacjentów wymagające szczególnej uwagi

Szczególną ostrożność należy zachować podczas przepisywania lub zwiększania dawki ranolazyny u następujących grup pacjentów:²

• Pacjenci przyjmujący jednocześnie umiarkowane inhibitory CYP3A4 – może nastąpić wzrost stężenia ranolazyny w osoczu³
• Pacjenci przyjmujący jednocześnie inhibitory P-glikoproteiny (P-gp) – może dojść do zaburzenia eliminacji leku⁴
• Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby – zmieniony metabolizm leku⁵
• Pacjenci z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 30–80 ml/min) – wolniejsza eliminacja metabolitów⁶
• Pacjenci w podeszłym wieku – zmieniona farmakokinetyka leku⁷
• Pacjenci z małą masą ciała (≤ 60 kg) – wyższe stężenia leku w przeliczeniu na masę ciała⁸
• Pacjenci z umiarkowaną lub ciężką zastoinową niewydolnością krążenia (klasa III–IV wg klasyfikacji NYHA) – zmieniona dystrybucja leku⁹

Kumulacja czynników ryzyka

Szczególnie istotne jest, że u pacjentów, u których występuje kilka z wymienionych czynników ryzyka jednocześnie, spodziewane jest dodatkowe, kumulatywne zwiększenie ekspozycji na ranolazinę. W takich przypadkach prawdopodobieństwo wystąpienia działań niepożądanych zależnych od dawki znacząco wzrasta.¹⁰

Jeśli produkt Ranozek jest stosowany u pacjentów z wieloma czynnikami ryzyka, należy:¹¹

1. Prowadzić częstą i dokładną obserwację pod kątem wystąpienia działań niepożądanych
2. W razie potrzeby rozważyć zmniejszenie dawki
3. W przypadku nasilonych lub nieakceptowalnych działań niepożądanych – odstawić lek

Polimorfizm genetyczny CYP2D6

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów bez aktywności enzymu CYP2D6 (tzw. pacjenci z wolnym metabolizmem). U tych osób ryzyko zwiększonej ekspozycji na ranolazinę i związanych z tym działań niepożądanych jest istotnie wyższe w porównaniu z pacjentami z prawidłową aktywnością enzymu (pacjenci z szybkim metabolizmem).¹²

Powyższe środki ostrożności są szczególnie istotne u pacjentów z wolnym metabolizmem CYP2D6 lub gdy status metaboliczny pacjenta nie jest znany. Jeśli określono status CYP2D6 pacjenta (np. za pomocą genotypowania) lub był on wcześniej znany jako znaczny metabolizm, u takich pacjentów z kilkoma czynnikami ryzyka można stosować produkt Ranozek z zachowaniem standardowej ostrożności.¹³

Wpływ na odstęp QT

Ranolazyna blokuje wewnętrzny korygujący prąd potasowy (IKr) i wydłuża odstęp QTc w sposób zależny od dawki. Analiza danych populacyjnych wykazała, że nachylenie wykresu zależności stężenie w osoczu-QTc oszacowano na 2,4 ms na 1000 ng/ml, co odpowiada w przybliżeniu wzrostowi od 2 do 7 ms w zakresie stężenia w osoczu dla ranolazyny podawanej w dawce 500 lub 1000 mg dwa razy na dobę.¹⁴

Ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT, szczególną ostrożność należy zachować podczas leczenia następujących grup pacjentów:¹⁵

• Pacjenci z wrodzonym zespołem wydłużonego QT w wywiadzie
• Pacjenci z przypadkami zespołu wydłużonego QT w rodzinie
• Pacjenci ze znanym nabytym wydłużeniem odstępu QT
• Pacjenci jednocześnie przyjmujący inne leki wpływające na odstęp QTc

Interakcje z induktorami CYP3A4

Jednoczesne podawanie ranolazyny z induktorami enzymu CYP3A4 prowadzi do znacznego obniżenia stężenia leku w osoczu, co skutkuje brakiem efektu terapeutycznego. Z tego powodu produkt Ranozek nie powinien być stosowany u pacjentów przyjmujących induktory CYP3A4, takie jak:¹⁶

• Ryfampicyna
• Fenytoina
• Fenobarbital
• Karbamazepina
• Ziele dziurawca

Monitorowanie czynności nerek

Biorąc pod uwagę fakt, że czynność nerek ulega fizjologicznemu zmniejszeniu wraz z wiekiem, podczas leczenia ranolazyną konieczne jest regularne kontrolowanie parametrów nerkowych. Jest to szczególnie istotne u pacjentów w podeszłym wieku oraz z wyjściowymi zaburzeniami czynności nerek.¹⁷

Zawartość sodu

Produkt leczniczy Ranozek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na jedną tabletkę o przedłużonym uwalnianiu, co oznacza, że lek uznaje się za „wolny od sodu”. Ta informacja może być istotna dla pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie.¹⁸