sieć zewnątrzkomórkowa neutrofilów
Sieć zewnątrzkomórkowa neutrofilów (neutrophil extracellular traps, NETs) to unikalna struktura uwalniana przez aktywowane neutrofile w procesie nazywanym NETozą. Składa się z sieci chromatyny (DNA i histonów) pokrytej białkami cytoplazmatycznymi i ziarnistości neutrofilowych, takimi jak mieloperoksydaza, elastaza neutrofilowa czy katepsyna G.
NETs stanowią ważny mechanizm odporności wrodzonej, pełniąc funkcję pułapki dla patogenów (bakterii, wirusów, grzybów). Proces ten zapobiega rozprzestrzenianiu się mikroorganizmów, jednocześnie eksponując je na działanie wysokiego stężenia substancji przeciwdrobnoustrojowych. Uwolnienie NETs może być wywoływane przez różne bodźce, w tym patogeny, cytokiny prozapalne, kompleksy immunologiczne czy reaktywne formy tlenu.
Choć NETs pełnią istotną funkcję obronną, ich nadmierna produkcja lub zaburzenia w usuwaniu mogą przyczyniać się do patogenezy chorób autoimmunologicznych (np. toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów), zakrzepicy, uszkodzeń tkanek w przebiegu sepsy, czy ARDS. W ostatnich latach wykazano również udział NETs w procesach nowotworowych, gdzie mogą promować przerzutowanie poprzez interakcje z komórkami nowotworowymi.
Zrozumienie mechanizmów regulujących tworzenie i degradację NETs otwiera nowe możliwości terapeutyczne w chorobach zapalnych i autoimmunologicznych. Badania kliniczne koncentrują się na strategiach modulujących NETozę, w tym inhibitorach elastazy neutrofilowej, DNazy czy przeciwciałach neutralizujących składniki NETs.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Nefryt lupusowy – Patofizjologia i mechanizm
Nefryt lupusowy, występujący u 60-70% pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym (SLE), jest główną przyczyną chorobowości i śmiertelności w tej populacji. Patogeneza nefrytów lupusowych jest wieloczynnikowa i obejmuje predyspozycję genetyczną z ponad 100 loci podatności, w tym silną asocjację z regionem MHC (HLA-DR2, HLA-DR15). Kluczową rolę odgrywa autoimmunizacja z produkcją autoprzeciwciał przeciwko dwuniciowemu DNA (anty-dsDNA) i nukleosomom, które tworzą kompleksy immunologiczne odkładające się w mezangium oraz przestrzeniach podśródbłonkowych i podnabłonkowych kłębuszków nerkowych. Aktywacja dopełniacza, zwłaszcza alternatywnej ścieżki, oraz udział neutrofili i ich NETów (neutrophil extracellular traps) nasilają stan zapalny i uszkodzenie nerek. System interferonu typu I, szczególnie sygnalizacja przez receptor IFNαRII, jest istotnym elementem patogenezy, co potwierdzają efekty terapeutyczne anifrolumabu – antagonisty tego receptora.
aktywacja dopełniacza, autoprzeciwciało, błona podstawna kłębuszków, chorobowość i śmiertelność, główny kompleks zgodności tkankowej, kompleks immunologiczny, krańcowa niewydolność nerek, mechanizmy patogenetyczne, nefryt lupusowy, NEToza, podocyt, przeciwciało anty-dsDNA, reakcja nadwrażliwości typu III, rozprzestrzenianie epitopów, sieć zewnątrzkomórkowa neutrofilów, toczeń rumieniowaty układowy, trzeciorzędowy narząd limfoidalny, uszkodzenie śródbłonka, wskaźnik aktywności, zaburzenie autoimmunologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Febris mediterranea familiaris – Patofizjologia i mechanizm
Rodzinna gorączka śródziemnomorska (FMF) jest monogenową chorobą autozapalną spowodowaną mutacjami gain-of-function w genie MEFV, kodującym białko pirynę, kluczowe w regulacji inflammasomu pirynowego. Mutacje, zwłaszcza w domenie B30.2 kodowanej przez ekson 10 (np. M694V, M680I, V726A), prowadzą do konstytutywnej aktywacji inflammasomu, nadprodukcji IL-1β oraz nadmiernego stanu zapalnego manifestującego się nawracającymi epizodami gorączki i zapalenia błon surowiczych. Mechanizmy patogenetyczne obejmują zaburzenia fosforylacji piryny, interakcje z białkami regulatorowymi 14-3-3, mikrotubulami oraz wpływ toksyn bakteryjnych na aktywację inflammasomu. Epigenetyczne modyfikacje, takie jak metylacja DNA i zmiany w ekspresji miRNA (miRNA-155, miRNA-204), również modulują fenotyp choroby i jej przebieg kliniczny. W trakcie ataków obserwuje się podwyższone stężenia cytokin prozapalnych (IL-1, IL-6, IL-8, TNF-α, IL-22) oraz uwalnianie neutrofilowych sieci zewnątrzkomórkowych (NET), które mogą ograniczać nasilenie zapalenia.
amyloidoza, anakinra, białko amyloidu A, choroba autozapalna, cytokina prozapalna, febris mediterranea familiaris, fosforylacja, gen MEFV, IL-1β, inhibitor IL-1, kanakinumab, kaspaza-1, komórki mieloidalne, kryteria Tel Hashomer, modyfikacja histonów, mutacja gain-of-function, niekodujące RNA, penetracja genu, receptor rozpoznający wzorce, rilonacept, rodzinna gorączka śródziemnomorska, sieć zewnątrzkomórkowa neutrofilów, surowiczy amyloid A, wrodzona odpowiedź immunologiczna, zapalenie błon surowiczych