szlak sygnalizacyjny VEGF
Szlak sygnalizacyjny VEGF (Vascular Endothelial Growth Factor) stanowi kluczowy mechanizm regulujący angiogenezę, czyli proces powstawania nowych naczyń krwionośnych. Składa się z rodziny czynników wzrostu VEGF (VEGF-A, VEGF-B, VEGF-C, VEGF-D i PLGF) oraz receptorów VEGFR (VEGFR-1, VEGFR-2, VEGFR-3), które są receptorami kinazy tyrozynowej.
Aktywacja szlaku VEGF rozpoczyna się od związania ligandu VEGF z odpowiednim receptorem na powierzchni komórek śródbłonka naczyniowego, co prowadzi do dimeryzacji receptora i autofosforylacji jego domen wewnątrzkomórkowych. Ta kaskada biochemiczna uruchamia szereg ścieżek sygnałowych, w tym PI3K/Akt, MAPK/ERK i szlak fosfolipazy C-γ, które wspólnie regulują proliferację, migrację i przeżycie komórek śródbłonka.
W warunkach fizjologicznych szlak VEGF jest kluczowy dla rozwoju embrionalnego układu krwionośnego, gojenia ran oraz cyklicznej angiogenezy w układzie rozrodczym kobiet. Jednak nadmierna aktywacja tego szlaku odgrywa istotną rolę w patogenezie wielu chorób, w tym nowotworów (gdzie sprzyja unaczynieniu guza), retinopatii cukrzycowej, zwyrodnienia plamki żółtej oraz chorób zapalnych.
Terapeutyczne blokowanie szlaku VEGF stanowi skuteczną strategię w leczeniu wielu schorzeń. Inhibitory VEGF, takie jak przeciwciała monoklonalne (np. bewacyzumab), białka fuzyjne (np. aflibercept) czy małocząsteczkowe inhibitory kinaz tyrozynowych (np. sunitynib, sorafenib), są stosowane w onkologii oraz okulistyce do hamowania patologicznej angiogenezy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Zentiva 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pazopanibu, przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, króliki, małpy), wykazały wieloukładową toksyczność obejmującą kości, zęby, narządy rozrodcze, tkanki hematologiczne, nerki i trzustkę, związane z mechanizmem hamowania VEGFR. Działania niepożądane pojawiały się przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. U młodych szczurów obserwowano zwiększoną wrażliwość, z efektami takimi jak zahamowanie wzrostu, łamliwość kości i przebudowa zębów już przy dawkach odpowiadających 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji (AUC). Embriotoksyczność i teratogenność stwierdzono u szczurów i królików przy ekspozycji ponad 300-krotnie mniejszej niż u ludzi, obejmując wady rozwojowe układu krążenia, resorpcje i zmniejszoną płodność. U samców szczurów odnotowano zmniejszenie masy jąder i najądrzy oraz zaburzenia parametrów nasienia przy 0,3-krotnej ekspozycji klinicznej (AUC).
aberracja chromosomalna, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, ciałko żółte, embriotoksyczność, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, inhibitor kinazy tyrozynowej, łamliwość kości, narząd rozrodczy, nieprawidłowy rozwój nerek, obumieranie zarodka, ognisko eozynofilii, pazopanib, płodność samca, potencjał genotoksyczny, przebudowa zębów, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, ruchomość plemników, stężenie plemników, strata przedimplantacyjna, szlak sygnalizacyjny VEGF, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, torbiel jajnika, wada rozwojowa układu krążenia, wczesna resorpcja, wpływ na rozrodczość, wytwarzanie plemników, zanik jajnika, zmniejszenie masy jąder, zmniejszenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Viatris 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pazopanibu przeprowadzone na myszach, szczurach, królikach i małpach wykazały wielonarządowe działania toksyczne, związane z hamowaniem VEGFR i zakłóceniem szlaków VEGF. Obserwowano zmiany w kościach, zębach, narządach rozrodczych, hematologicznych, nerkach i trzustce, często przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. U młodych szczurów dawki ≥ 10 mg/kg mc./dobę (około 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji AUC u dorosłych) powodowały zahamowanie wzrostu, zwiększoną łamliwość kości i nieprawidłową przebudowę zębów. Dodatkowo, u szczurów karmionych mlekiem matki w okresie 9-14 dni po narodzinach, dawki odpowiadające 0,1 klinicznej ekspozycji AUC wywoływały zgony oraz zaburzenia rozwojowe nerek, płuc, wątroby i serca. U samic myszy przy dawkach 2,5-krotnie wyższych niż kliniczne stwierdzono proliferacyjne zmiany w wątrobie, w tym gruczolaki.
aberracja chromosomalna, biegunka, ciałko żółte, dane przedkliniczne, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, embriotoksyczność, eozynofilia, genotoksyczność, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, łamliwość kości, mutagenność, rakotwórczość, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, resorpcja zarodka, ruchomość plemników, stężenie plemników, strata poimplantacyjna, szlak sygnalizacyjny VEGF, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, toksyczność ogólna, toksyczność u młodych osobników, torbiel jajnika, wada rozwojowa układu krążenia, zanik jajnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Accord 400 mg
Pazopanib wykazuje szeroki profil toksyczności w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, królikach i małpach. Działania niepożądane związane są głównie z farmakologicznym hamowaniem VEGFR i szlaków zależnych od VEGF, obejmując zmiany w tkankach kostnych (kości i zęby), łożyskach pazurów, narządach rozrodczych, tkankach hematologicznych, nerkach oraz trzustce. Objawy ze strony przewodu pokarmowego oraz zmniejszenie masy ciała były obserwowane zarówno u gryzoni, jak i małp. U myszy przy ekspozycji 2,5-krotnie wyższej niż u ludzi stwierdzono proliferacyjne zmiany w wątrobie, a w dwuletnich badaniach rakotwórczości zaobserwowano zwiększenie liczby gruczolaków wątroby i gruczolakoraków dwunastnicy u szczurów, jednak ze względu na specyficzną patogenezę tych zmian u gryzoni, nie uznano ich za istotne ryzyko dla pacjentów.
aberracja chromosomalna, badanie przedkliniczne, biegunka, ciałko żółte, embriotoksyczność, eozynofilia, genotoksyczność, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, hepatotoksyczność, najądrze, pazopanib, potencjał rakotwórczy, receptor VEGFR, ruchomość plemników, stężenie plemników, straty przedimplantacyjne, szlak sygnalizacyjny VEGF, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, tkanka kostna, torbiel jajnikowa, zanik jajników - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib STADA 400 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pazopanibu wykazały wielonarządową toksyczność, szczególnie u młodych osobników, z działaniami niepożądanymi dotyczącymi kości, zębów, nerek, płuc, wątroby i serca. Efekty te pojawiały się przy ekspozycjach już od 0,1 do 0,2 wartości AUC klinicznej u dorosłych ludzi. U samic myszy stwierdzono proliferacyjne zmiany w wątrobie przy dawkach powodujących 2,5-krotnie wyższą ekspozycję niż u ludzi. Pazopanib wykazuje działanie embriotoksyczne i teratogenne u szczurów i królików przy dawkach ponad 300 razy niższych niż kliniczna ekspozycja, powodując m.in. zmniejszenie płodności, wady rozwojowe układu krążenia oraz obumieranie zarodków. U samców szczurów obserwowano zmniejszenie masy jąder i najądrzy oraz obniżenie parametrów nasienia przy dawkach odpowiadających 0,3 klinicznej ekspozycji (AUC).
aberracja chromosomalna, ciałko żółte, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, obumarcie zarodka, ognisko eozynofilii, potencjał rakotwórczy, proliferacja wątroby, przebudowa zębów, receptor VEGFR, resorpcja zarodka, strata przedimplantacyjna, szlak sygnalizacyjny VEGF, test Amesa, test mikrojądrowy, wada układu krążenia, wytwarzanie plemników, zanik jajnika