tętnica wątrobowa
Tętnica wątrobowa (arteria hepatica) stanowi kluczowe naczynie krwionośne, dostarczające utlenowaną krew do wątroby. Najczęściej występuje jako tętnica wątrobowa właściwa (arteria hepatica propria), będąca odgałęzieniem pnia trzewnego (truncus coeliacus), choć występują liczne warianty anatomiczne tego naczynia.
W klasycznym przebiegu tętnica wątrobowa właściwa dzieli się na gałąź prawą i lewą, zaopatrujące odpowiednie płaty wątroby. Tętnica wątrobowa dostarcza około 25-30% krwi docierającej do wątroby, pozostała część pochodzi z żyły wrotnej. Mimo relatywnie mniejszego udziału w całkowitym przepływie krwi przez wątrobę, tętnica wątrobowa dostarcza około 50% tlenu zużywanego przez ten narząd.
Znajomość anatomii tętnicy wątrobowej i jej wariantów ma istotne znaczenie w chirurgii wątroby, transplantologii, radiologii interwencyjnej oraz przy embolizacji guzów wątroby. Jatrogennie uszkodzenie tętnicy wątrobowej może prowadzić do poważnych powikłań, w tym martwicy dróg żółciowych i niewydolności wątroby. W obrazowaniu tętnicy wątrobowej wykorzystuje się angiografię, tomografię komputerową z kontrastem oraz rezonans magnetyczny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – HEVASCOL 480 mg I/ml
Preparat HEVASCOL (480 mg jodu/ml, etiodowany olej 1280 mg/ml) wykazuje specyficzną farmakokinetykę zależną od drogi podania. Po wstrzyknięciu do naczynia chłonnego, środek gromadzi się głównie w komórkach siateczkowatych węzłów chłonnych, gdzie jest fagocytowany przez olbrzymie komórki wielojądrzaste, wywołując odpowiedź immunologiczną. Część preparatu przemieszcza się do przewodu piersiowego i dalej do krwiobiegu, gdzie zatrzymuje się w kapilarach płucnych, tworząc mikrozatory tłuszczowe, co stanowi istotny aspekt bezpieczeństwa. Przy selektywnym podaniu dotętniczym, zwłaszcza w terapii przeztętniczej chemoembolizacji raka wątrobowokomórkowego, HEVASCOL kumuluje się w guzie wątrobowym w wyższych stężeniach niż w zdrowej tkance, co umożliwia celowane dostarczanie substancji leczniczej.
chemoembolizacja przeztętnicza, esteraza, etiodowany olej, fagocytoza, jodek sodu, komórka gwiaździsta, komórki Kupffera, mikrozator tłuszczowy, naczynie chłonne, odpowiedź immunologiczna, podanie dotętnicze, przewód piersiowy, rak wątrobowokomórkowy, środek kontrastowy, tętnica wątrobowa, układ chłonny, węzły chłonne, wstrzyknięcie dotętnicze - Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych w okolicy wątrobowo-dwunastniczej (cholangiocarcinoma okolicy wątrobowo-dwunastniczej) – Objawy
Rak dróg żółciowych w okolicy wątrobowo-dwunastniczej (guz Klatskina) stanowi 50-60% wszystkich cholangiocarcinoma i rozwija się w miejscu połączenia prawego i lewego przewodu wątrobowego. Nowotwór cechuje się powolnym wzrostem we wczesnych stadiach, z tendencją do miejscowej inwazji, naciekania sąsiednich struktur (żyła wrotna, tętnice wątrobowe) oraz rozprzestrzeniania się do regionalnych węzłów chłonnych (30-50% przypadków) i przerzutów odległych (płuca, kości, nadnercza, mózg, jama otrzewnej). Objawy początkowe są niespecyficzne (ból w prawym górnym kwadrancie, utrata masy ciała, świąd), natomiast zaawansowane stadium manifestuje się żółtaczką, intensywnym świądem, acholicznymi stolcami, wodobrzuszem i kacheksją. Klasyfikacja Bismuth-Corlette pozwala na ocenę anatomicznego zasięgu guza, od typu I (ograniczony do wspólnego przewodu wątrobowego) do typu IV (obejmujący oba przewody wątrobowe lub wieloogniskowy).
cholangiocarcinoma, cholangitis, guz Klatskina, hepatomegalia, kacheksja, klasyfikacja Bismuth-Corlette, margines resekcji, nawrót choroby, niewydolność wątroby, pruritus, przewód wątrobowy, przewód żółciowy, rak dróg żółciowych, resekcja chirurgiczna, ropień wątroby, sepsa, stolec acholiczny, świąd skóry, tętnica wątrobowa, węzeł chłonny, wodobrzusze, zapalenie dróg żółciowych, żółć, żółtaczka, żyła wrotna - Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych w okolicy wątrobowo-dwunastniczej (cholangiocarcinoma okolicy wątrobowo-dwunastniczej) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rak dróg żółciowych w okolicy wątrobowo-dwunastniczej (cholangiocarcinoma) to rzadki, ale wysoce agresywny nowotwór o złym rokowaniu, z 5-letnim przeżyciem na poziomie 7-20%. Mediana całkowitego przeżycia (OS) wynosi około 5,2 miesiąca (95% CI 4,7-5,7), a bez leczenia około 3 miesiące. Czynniki prognostyczne obejmują poziom bilirubiny (wyższy poziom koreluje z krótszym przeżyciem), wiek, płeć, poziom AFP, inwazję naczyniową, rozmiar i liczbę guzów (mediana rozmiaru 6 cm), obecność przerzutów do węzłów chłonnych oraz stadium T. Pięcioletnie przeżycie po resekcji chirurgicznej waha się od 10% do 40%, jednak nawroty po resekcji R0 sięgają 50-70%. Wczesne wykrycie i całkowita resekcja z ujemnymi marginesami (R0) pozostają kluczowe, a ortotopowy przeszczep wątroby (OLT) z terapią neoadjuwantową w przypadku cholangiocarcinoma związanego z PSC może przekraczać 70% 5-letniego przeżycia.
badanie obrazowe, bilirubina, ból brzucha, całkowite przeżycie, cholangiocarcinoma, drenaż dróg żółciowych, hemihepatektomia, inwazja naczyń limfatycznych, inwazja naczyniowa, kamica dróg żółciowych, klasyfikacja Bismuth-Corlette, limfadenektomia, marker prognostyczny, mediana całkowitego przeżycia, niewydolność wątroby, ortotopowy przeszczep wątroby, pasożytnicza choroba wątroby, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, przerzut do węzłów chłonnych, rak dróg żółciowych, resekcja R0, stadium guza, stadium T, terapia neoadjuwantowa, tętnica wątrobowa, żyła wrotna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – HEVASCOL 480 mg I/ml
HEVASCOL to oleisty roztwór do wstrzykiwań zawierający 480 mg jodu na mililitr (1280 mg etiodowanego oleju/ml), klasyfikowany jako nierozpuszczalny w wodzie środek kontrastowy do badań RTG (kod ATC: V08AD01). Mechanizm działania opiera się na obecności atomów jodu związanych z estrami etylowymi kwasów tłuszczowych, które pochłaniają promieniowanie rentgenowskie, umożliwiając wizualizację naczyń i tkanek podczas procedury. HEVASCOL jest stosowany w konwencjonalnej chemoembolizacji przeztętniczej (cTACE) w leczeniu raka wątrobowokomórkowego, gdzie pełni funkcje radiocieniujące, nośnika leków przeciwnowotworowych oraz przejściowego środka embolizującego, co pozwala na selektywne dostarczenie cytostatyków i indukcję martwicy niedokrwiennej guza.
- Leksykon substancji czynnych
Jod – Dawkowanie i sposób podawania
Jod (I) jest kluczowym pierwiastkiem śladowym stosowanym w różnych preparatach farmaceutycznych, w tym do żywienia pozajelitowego, diagnostyki radiologicznej oraz dermatologii. Dawkowanie jodu jest ściśle uzależnione od wieku, masy ciała oraz stanu klinicznego pacjenta. W żywieniu pozajelitowym stosuje się potasu jodek, np. w preparacie Addamel N dawka u dorosłych wynosi 0,1 μmol (13 μg) jodu na dobę, u dzieci ≥15 kg 0,1 ml/kg mc./dobę. W przypadku wcześniaków i niemowląt preparat Peditrace Novum dostarcza odpowiednio 1,96 μg/kg mc./dobę i 0,98 μg/kg mc./dobę jodu. Preparaty takie jak Nutryelt Pediatric, Pediaven NN2 i Pediaven G20 również dostarczają jod w dawkach dostosowanych do wieku i masy ciała. U dorosłych preparaty Supliven i Tracutil zawierają odpowiednio 13 μg i 127 μg jodu na ampułkę, z możliwością zwiększenia dawki Tracutil do 20 ml przy monitorowaniu stężenia pierwiastków śladowych.
Addamel N, cisplatyna, cykl menstruacyjny, długotrwałe żywienie pozajelitowe, doksorubicyna, drożność jajowodów, epirubicyna, faza pęcherzykowa, fistulografia, HEVASCOL, histerosalpingografia, łagodna cholestaza, lek przeciwnowotworowy, limfografia, mikrozator tłuszczowy, mitomycyna, naczynie chłonne, niewydolność układu krążenia, Nutryelt Pediatric, Pediaven G20, Pediaven NN2, Peditrace Novum, pierwiastek śladowy, płyn lugola, potas jodek, preparat dermatologiczny, preparat do żywienia pozajelitowego, przeztętnicza chemoembolizacja, radiologia interwencyjna, rak wątrobowokomórkowy, Solutio Iodi cum Glycerini Coel, Supliven, tętnica wątrobowa, Tracutil, układ chłonny, wcześniak, węzeł chłonny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności tarczycy, zatorowość płucna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – HEVASCOL 480 mg I/ml
HEVASCOL to roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 480 mg jodu/ml, zawierający 1280 mg etiodowanego oleju na mililitr, bez substancji pomocniczych. Preparat jest przeznaczony do bezpośredniego podania do naczyń chłonnych lub przetok w diagnostyce radiologicznej oraz do chemoembolizacji przeztętniczej po zmieszaniu z lekami przeciwnowotworowymi. Podanie odbywa się przez cewnik wprowadzony do tętnicy wątrobowej, a pacjent powinien leżeć na plecach podczas zabiegu. Ze względu na właściwości fizyczne, HEVASCOL nie może być podawany za pomocą strzykawek z polistyrenu, które ulegają rozpuszczeniu; zaleca się stosowanie szklanych strzykawek lub innych kompatybilnych wyrobów medycznych zgodnie z instrukcjami użytkowania.