wchłanianie składników odżywczych

Wchłanianie składników odżywczych to kluczowy proces fizjologiczny, podczas którego organizm przyswaja substancje odżywcze pochodzące z pożywienia poprzez nabłonek przewodu pokarmowego do krwioobiegu i układu limfatycznego. Głównym miejscem absorpcji jest jelito cienkie, którego błona śluzowa jest wyspecjalizowana do tego celu dzięki obecności kosmków i mikrokosmków zwiększających powierzchnię wchłaniania.

Makroskładniki odżywcze – białka, tłuszcze i węglowodany – przed wchłonięciem muszą ulec hydrolizie do mniejszych cząsteczek. Aminokwasy są transportowane przez enterocyty za pomocą specyficznych nośników białkowych, mono- i disacharydy przechodzą przez transport aktywny i ułatwioną dyfuzję, natomiast produkty trawienia tłuszczów są wchłaniane w postaci miceli i chylomikronów przez układ limfatyczny.

Mikroskładniki odżywcze, takie jak witaminy i minerały, wykorzystują różne mechanizmy transportu. Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K) wchłaniane są wraz z lipidami, podczas gdy witaminy rozpuszczalne w wodzie (grupa B, C) zwykle wymagają transporterów specyficznych. Minerały wchłaniane są przez mechanizmy transportu aktywnego i biernego, często konkurując ze sobą o te same nośniki.

Zaburzenia wchłaniania składników odżywczych mogą prowadzić do niedożywienia i niedoborów pokarmowych. Występują one w chorobach przewodu pokarmowego (np. celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna), po resekcji jelita, w niewydolności enzymatycznej (np. niewydolność trzustki) oraz mogą być wywoływane przez interakcje lekowe lub nieprawidłową mikroflorę jelitową.

Powiązane wpisy

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl