zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki

Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki (PEI – Pancreatic Exocrine Insufficiency) to stan kliniczny charakteryzujący się niedoborem enzymów trzustkowych, prowadzący do zaburzeń trawienia i wchłaniania składników odżywczych. Rozwija się, gdy wydolność wydzielnicza trzustki spada poniżej 10% wartości prawidłowych.

Najczęstszymi przyczynami PEI są przewlekłe zapalenie trzustki, mukowiscydoza, stan po resekcji trzustki, rak trzustki oraz cukrzyca typu 1 i 2. Do objawów klinicznych należą: biegunka tłuszczowa (stolce obfite, tłuste, cuchnące), utrata masy ciała, wzdęcia, bóle brzucha oraz niedobory witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K).

Diagnostyka PEI obejmuje oznaczenie elastazy-1 w kale (wartość <200 μg/g sugeruje niewydolność), test oddechowy z użyciem znakowanych substratów oraz rzadziej stosowane próby sekretynowo-cholecystokininowe. Niekiedy pomocne mogą być także badania obrazowe trzustki (USG, TK, MRI).

Podstawę leczenia stanowi suplementacja enzymów trzustkowych (PERT – Pancreatic Enzyme Replacement Therapy) w postaci doustnych preparatów zawierających lipazę, amylazę i proteazy. Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, zwykle wynosi 25-40 tys. jednostek lipazy na główny posiłek. Ważne jest także leczenie choroby podstawowej oraz stosowanie diety bogatotłuszczowej, aby zwiększyć wartość kaloryczną posiłków.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl