przyswajanie składników odżywczych

Przyswajanie składników odżywczych (absorpcja) to proces fizjologiczny, w którym substancje pokarmowe przedostają się ze światła przewodu pokarmowego do krwi lub limfy. Odbywa się głównie w jelicie cienkim, gdzie specjalna budowa nabłonka (mikrokosmki) znacząco zwiększa powierzchnię absorpcyjną.

Mechanizmy absorpcji różnią się w zależności od rodzaju składnika odżywczego. Węglowodany są wchłaniane głównie jako monosacharydy (glukoza, fruktoza, galaktoza) poprzez transport aktywny lub ułatwioną dyfuzję. Białka, po rozłożeniu do aminokwasów i di- lub tripeptydów, są transportowane przez różne systemy nośnikowe. Tłuszcze, po emulsyfikacji przez żółć i hydrolizie przez lipazę trzustkową, formują micele, które umożliwiają wchłanianie produktów trawienia lipidów.

Zaburzenia przyswajania składników odżywczych mogą prowadzić do niedożywienia i deficytów pokarmowych pomimo prawidłowej diety. Przykładami są: celiakia (upośledzenie wchłaniania wielu składników), mukowiscydoza (zaburzenia wchłaniania tłuszczów) czy niedobór laktazy (upośledzenie trawienia laktozy). Diagnostyka obejmuje testy czynnościowe, badania obrazowe oraz analizę biochemiczną krwi i kału.

W praktyce klinicznej optymalizacja przyswajania składników odżywczych stanowi istotny element terapii wielu chorób przewlekłych. Leczenie może obejmować modyfikacje dietetyczne, suplementację enzymatyczną, probiotyki oraz leczenie choroby podstawowej. W ciężkich przypadkach konieczne może być żywienie pozajelitowe lub dojelitowe.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl