TNFα

TNFα (czynnik martwicy nowotworu alfa) to kluczowa cytokina prozapalna odgrywająca centralną rolę w odpowiedzi immunologicznej organizmu. Jest produkowana głównie przez aktywowane makrofagi, ale również przez limfocyty T, komórki NK oraz inne komórki układu odpornościowego.

Fizjologicznie TNFα uczestniczy w regulacji procesów zapalnych, stymulacji odpowiedzi immunologicznej oraz apoptozy. W niskich stężeniach działa lokalnie jako mediator zapalenia, aktywuje śródbłonek naczyniowy i zwiększa przepuszczalność naczyń. W wyższych stężeniach może wywoływać efekty ogólnoustrojowe, w tym gorączkę, aktywację układu krzepnięcia czy indukcję białek ostrej fazy.

W patologii nadmierna produkcja TNFα jest związana z wieloma chorobami autoimmunologicznymi i zapalnymi, takimi jak reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca, nieswoiste zapalenia jelit czy zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa. Zrozumienie roli TNFα doprowadziło do opracowania leków biologicznych – inhibitorów TNF (np. infliksymab, adalimumab, etanercept), które zrewolucjonizowały leczenie wielu chorób przewlekłych.

Oznaczenie stężenia TNFα we krwi może mieć znaczenie diagnostyczne i prognostyczne w monitorowaniu aktywności chorób zapalnych, szczególnie przy ocenie skuteczności terapii biologicznych. Warto jednak pamiętać, że w praktyce klinicznej rzadko wykorzystuje się bezpośredni pomiar stężenia TNFα ze względu na jego krótki okres półtrwania i dużą zmienność poziomów.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl