samoistna plamica małopłytkowa
Samoistna plamica małopłytkowa (ITP, immune thrombocytopenia) to nabyta choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się izolowaną małopłytkowością (poniżej 100 x 10^9/L) przy braku innych przyczyn lub chorób mogących powodować trombocytopenię. W patogenezie kluczową rolę odgrywa obecność autoprzeciwciał skierowanych przeciwko glikoproteinom błonowym płytek krwi, co prowadzi do ich przyspieszonego niszczenia przez komórki układu siateczkowo-śródbłonkowego, głównie w śledzionie.
Obraz kliniczny ITP jest zróżnicowany – od bezobjawowego przebiegu do ciężkiej skazy krwotocznej z krwawieniami śluzówkowymi, wybroczynami i wylewami podskórnymi. Ryzyko krwawień wzrasta przy spadku liczby płytek poniżej 20-30 x 10^9/L. Choroba może mieć charakter ostry (do 3 miesięcy), przetrwały (3-12 miesięcy) lub przewlekły (powyżej 12 miesięcy). U dorosłych dominuje postać przewlekła, natomiast u dzieci częściej występuje postać ostra z tendencją do samoistnych remisji.
Diagnostyka ITP opiera się na wykluczeniu innych przyczyn małopłytkowości. Podstawą rozpoznania jest badanie morfologii krwi obwodowej z rozmazem, badania biochemiczne oraz ocena szpiku kostnego (wskazana u pacjentów powyżej 60 roku życia oraz przy nietypowym obrazie klinicznym). Leczenie pierwszego rzutu obejmuje kortykosteroidy, dożylne immunoglobuliny lub immunoglobulinę anty-D. W leczeniu drugiej linii stosuje się agonistów receptora trombopoetyny, rytuksymab lub splenektomię.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medrol 16 mg
Medrol, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg lub 16 mg, jest glikokortykosteroidem stosowanym głównie w leczeniu objawowym wielu schorzeń zapalnych i autoimmunologicznych. W reumatologii znajduje zastosowanie w leczeniu zaostrzeń łuszczycowego i reumatoidalnego zapalenia stawów, zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, ostrych zapaleń kaletki maziowej, pochewki ścięgna oraz dny moczanowej. W chorobach układowych tkanki łącznej, takich jak toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie wielomięśniowe, polimialgia reumatyczna czy olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, Medrol może być stosowany zarówno w okresach zaostrzeń, jak i jako leczenie podtrzymujące. Ponadto lek jest wskazany w ciężkich chorobach dermatologicznych (np. pęcherzyca, rumień wielopostaciowy, łuszczyca), alergicznych (astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry) oraz w ostrych i przewlekłych procesach zapalnych oka (np. zapalenie błony naczyniowej, zapalenie rogówki). Dawkowanie i podawanie powinny uwzględniać specyfikę choroby oraz indywidualną odpowiedź pacjenta, z uwzględnieniem, że tabletki posiadają linię podziału nieprzeznaczoną do przełamywania.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczne zapalenie spojówek, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, białkomocz, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, hiperkalcemia, kontaktowe zapalenie skóry, lek immunosupresyjny, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, metyloprednizolon, nadwrażliwość na leki, niedobór erytroblastów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, nieropne zapalenie tarczycy, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostra białaczka, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, pourazowa choroba zwyrodnieniowa stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, samoistna plamica małopłytkowa, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, wrodzony przerost nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, współczulne zapalenie błony naczyniowej, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie naczyniówki, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, zapalenie wielomięśniowe, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Naltex 50 mg
Naltex (chlorowodorek naltreksonu) w dawce 50 mg w postaci tabletek powlekanych charakteryzuje się szerokim profilem działań niepożądanych, które występują z różną częstością. Najczęściej (>10% pacjentów) obserwuje się zaburzenia psychiczne (nerwowość, lęk, bezsenność), zaburzenia układu nerwowego (ból głowy, trudności z zasypianiem, niepokój), dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (ból i skurcze brzucha, nudności, wymioty), bóle mięśniowo-szkieletowe (bóle stawów i mięśni) oraz objawy ogólne takie jak osłabienie i astenia. Często występują także tachykardia, kołatanie serca i zmiany w zapisie EKG, a także zmniejszony apetyt, zatrzymanie moczu, wysypka i wzmożone łzawienie. Warto podkreślić, że każda tabletka zawiera 192,85 mg laktozy, co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją laktozy, zwiększając ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.
aminotransferaza, anhedonia, astenia, bezsenność, biegunka, bilirubina, chlorowodorek naltreksonu, dezorientacja, dyzuria, grzybica stóp, hemoroid, kołatanie serca, łojotok, myśl samobójcza, nietolerancja laktozy, nudność, omam, opryszczka wargowa, paranoja, powiększenie węzłów chłonnych, próba samobójcza, rabdomioliza, samoistna plamica małopłytkowa, stan splątania, światłowstręt, tachykardia, wymioty, wyprysk, wzrost stężenia bilirubiny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie erekcji, zapalenie wątroby, zaparcie, zapis EKG, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Metypred 16 mg
Metypred (metyloprednizolon) w dawkach 4 mg i 16 mg jest glikokortykosteroidem stosowanym w terapii objawowej wielu schorzeń zapalnych i autoimmunologicznych, a także jako leczenie substytucyjne w zaburzeniach endokrynologicznych, takich jak pierwotna i wtórna niedoczynność kory nadnerczy. Lek znajduje zastosowanie w chorobach reumatycznych (np. reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa), układowych chorobach tkanki łącznej (np. toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie wielomięśniowe), schorzeniach dermatologicznych (np. pęcherzyca, ciężka postać łuszczycy), alergicznych i zapalnych chorobach oczu oraz w ciężkich chorobach alergicznych i zapalnych układu oddechowego (np. astma oskrzelowa, sarkoidoza). Metypred jest także stosowany w hematologii (np. samoistna plamica małopłytkowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna) oraz w leczeniu zespołu nerczycowego i zaostrzeń chorób zapalnych jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna).
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka i chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, hiperkalcemia, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczycowe zapalenie stawów, metyloprednizolon, niedobór erytroblastów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostra białaczka, owrzodzenie rogówki, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, przeszczep narządu, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, samoistna plamica małopłytkowa, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, wrodzony przerost nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie naczyniówki, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zapalenie wielomięśniowe, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Octagam 10% 100 mg/ml
Octagam 10% to immunoglobulina G (IgG) do podawania dożylnego, zawierająca podklasy IgG w naturalnych proporcjach (IgG1 ~60%, IgG2 ~32%, IgG3 ~7%, IgG4 ~1%) oraz maksymalnie 400 µg/ml IgA, pozyskiwana z osocza ponad 1000 dawców. W badaniu III fazy u 116 pacjentów z samoistną plamicą małopłytkową (ITP) podawano dawkę 1 g/kg mc./dzień przez 2 dni, uzyskując 80% odsetek odpowiedzi klinicznej (95% CI: 73-87%), z medianą czasu do odpowiedzi 2 dni. Szybkość infuzji do 0,12 ml/kg mc./min była dobrze tolerowana, a zdarzenia niepożądane (55% pacjentów) miały łagodny lub umiarkowany przebieg, najczęściej ból głowy, tachykardię i gorączkę. Nie odnotowano hemolizy. W retrospektywnym badaniu u pacjentów z przewlekłą zapalną polineuropatią demielinizacyjną (CIDP) leczenie Octagam 5% skutkowało istotną poprawą w skali ONLS u 41,7% pacjentów nieleczonych wcześniej IVIg, z niższą skutecznością u osób powyżej 65. roku życia.
aktywność choroby, enzymy mięśniowe, hemoliza wewnątrznaczyniowa, immunoglobulina G, immunoglobulina normalna ludzka, infuzja dożylna, kwestionariusz oceny zdrowia, leczenie substytucyjne, niedobór immunoglobulin, pierwotny niedobór odporności, podklasa immunoglobuliny G, przewlekła zapalna polineuropatia demielinizacyjna, pulowane osocze, samoistna plamica małopłytkowa, szybkość infuzji, zapalenie skórno-mięśniowe, zdarzenie niepożądane, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medrol 4 mg
Medrol, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg i 16 mg, jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum działania przeciwzapalnego i immunosupresyjnego, stosowanym w leczeniu wielu schorzeń o podłożu zapalnym, autoimmunologicznym i alergicznym. W reumatologii znajduje zastosowanie w łuszczycowym i reumatoidalnym zapaleniu stawów, zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa oraz ostrych stanach zapalnych kaletek i pochewek ścięgnistych. W chorobach tkanki łącznej, takich jak toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie wielomięśniowe czy olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, Medrol stosuje się zarówno w zaostrzeniach, jak i jako leczenie podtrzymujące. W dermatologii lek jest wskazany w ciężkich postaciach pęcherzycy, rumienia wielopostaciowego, łuszczycy oraz innych ciężkich dermatozach. Ponadto, w alergologii, okulistyce, pulmonologii, hematologii, onkologii, gastroenterologii, neurologii, transplantologii i endokrynologii Medrol pełni rolę leku wspomagającego lub podstawowego, dostosowanego do specyfiki i nasilenia choroby.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczne zapalenie spojówek, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, hiperkalcemia, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, metyloprednizolon, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedobór erytroblastów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, nieropne zapalenie tarczycy, nietolerancja laktozy, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostra białaczka, owrzodzenie rogówki, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, samoistna plamica małopłytkowa, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, wrodzony przerost nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, współczulne zapalenie błony naczyniowej, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie naczyniówki, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, zapalenie wielomięśniowe, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Octagam 5% 50 mg/ml
Octagam 5% to dożylna immunoglobulina ludzka (IVIg) o stężeniu 50 mg/ml, zawierająca co najmniej 95% IgG z naturalnym rozkładem podklas (IgG1 60%, IgG2 32%, IgG3 7%, IgG4 1%) oraz maksymalną zawartością IgA do 200 µg/ml. Produkt jest pozyskiwany z osocza ponad 1000 dawców, co zapewnia szerokie spektrum przeciwciał. W badaniu III fazy u pacjentów z samoistną plamicą małopłytkową (ITP) podawano Octagam 10% w dawce 1 g/kg mc./dzień przez 2 dni, osiągając 80% odsetek odpowiedzi klinicznej (95% CI: 73-87%), z medianą czasu do reakcji 2 dni. Maksymalna szybkość infuzji wynosiła 0,12 ml/kg mc./min, a zdarzenia niepożądane, takie jak ból głowy, tachykardia i gorączka, miały łagodne lub umiarkowane nasilenie i ustępowały. Nie odnotowano hemolizy, a premedykacja była rzadko stosowana.
ból głowy, czynnik zakaźny, gorączka, hemoliza, immunoglobulina G, immunoglobulina normalna ludzka, Octagam, parametr hematologiczny, pierwotny niedobór odporności, płytki krwi, podklasa IgG, przewlekła zapalna polineuropatia demielinizacyjna, pulowane osocze, samoistna plamica małopłytkowa, skala ONLS, stężenie IgG, surowica odpornościowa, terapia substytucyjna, zakażenie, zdarzenie niepożądane