Właściwości farmakodynamiczne leku – charakterystyka ogólna

Octagam 5% to produkt leczniczy należący do grupy farmakoterapeutycznej: surowice odpornościowe i immunoglobuliny, w szczególności immunoglobuliny normalne ludzkie przeznaczone do podawania donaczyniowego. Produkt został sklasyfikowany według kodu ATC jako J06BA02. ¹

Skład i pochodzenie preparatu

Preparat zawiera 50 mg/ml immunoglobuliny ludzkiej normalnej (IVIg) o czystości co najmniej 95% IgG. Produkt charakteryzuje się ściśle określonym rozkładem podklas IgG, który jest proporcjonalny do naturalnego rozkładu w ludzkim osoczu: IgG1 stanowi około 60%, IgG2 – około 32%, IgG3 – około 7%, a IgG4 – około 1%. Maksymalna zawartość IgA wynosi 200 mikrogramów/ml. ²

Preparat jest wytwarzany z pulowanego osocza pochodzącego od ponad 1000 dawców, co zapewnia szeroki zakres działania przeciwciał przeciwko różnym czynnikom zakaźnym. ³

Mechanizm działania

Normalna ludzka immunoglobulina zawiera głównie immunoglobulinę G (IgG) o szerokim spektrum działania przeciwko różnym czynnikom zakaźnym. Produkt zawiera przeciwciała klasy IgG występujące w zdrowej populacji, przy czym podklasy immunoglobuliny G zachowują proporcje ściśle odpowiadające tym występującym w naturalnym ludzkim osoczu. ⁴

W terapii substytucyjnej odpowiednie dawki produktu mogą przywrócić nieprawidłowo niskie stężenia immunoglobulin G do wartości prawidłowych. Mechanizm działania w przypadku wskazań innych niż leczenie substytucyjne nie jest w pełni wyjaśniony. ⁵

Wyniki badań klinicznych

Skuteczność w samoistnej (immunologicznej) plamicy małopłytkowej (ITP)

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania produktu oceniano w prospektywnym, otwartym, wieloośrodkowym badaniu III fazy z udziałem pacjentów cierpiących na samoistną (immunologiczną) plamicę małopłytkową (ITP). W badaniu stosowano Octagam 10% (100 mg/ml), podawany w infuzji przez dwa kolejne dni w dawce 1 g/kg mc./dzień. Pacjenci byli obserwowani przez okres 21 dni oraz podczas wizyty kontrolnej w 63 dniu po infuzji, z oceną parametrów hematologicznych w dniach 2, 7, 14 i 21. ⁶

W analizie uwzględniono 116 pacjentów, w tym 66 pacjentów z przewlekłym ITP i 49 nowo zdiagnozowanych pacjentów (1 pacjent został błędnie zakwalifikowany i wykluczony z analizy skuteczności). Ogólny odsetek odpowiedzi w całej populacji objętej analizą wynosił 80% (95% przedział ufności: 73% do 87%), przy czym odsetki odpowiedzi klinicznej były zbliżone w obu kohortach: 82% w grupie pacjentów z przewlekłym ITP i 78% w grupie nowo zdiagnozowanych pacjentów. U pacjentów, którzy zareagowali na leczenie, mediana czasu do wystąpienia reakcji płytek krwi wynosiła 2 dni (zakres od 1 do 6 dni). ⁷

Profil bezpieczeństwa w badaniu ITP

Ogólna maksymalna szybkość infuzji wynosiła 0,12 ml/kg mc./min. W grupie pacjentów z maksymalną dopuszczalną szybkością infuzji 0,12 ml/kg mc./min (n=90) osiągnięto medianę maksymalnej szybkości infuzji wynoszącą 0,12 ml/kg mc./min (średnia 0,10 ml/kg mc./min). ⁸

U 55% pacjentów wystąpiło zdarzenie niepożądane (AE) związane z produktem leczniczym, przy czym częstość występowania zdarzeń niepożądanych była podobna zarówno w grupie pacjentów z przewlekłym ITP, jak i nowo zdiagnozowanych. Wszystkie zdarzenia niepożądane związane z produktem miały nasilenie łagodne lub umiarkowane i wszystkie ustąpiły. Najczęściej zgłaszanymi zdarzeniami niepożądanymi były: ból głowy, zwiększenie częstości akcji serca (nawet przy niewielkich zmianach >10 uderzeń/min) oraz gorączka. ^{10 uderzeń/min) i gorączka.”>9}

U 32 z 116 pacjentów (28%) wystąpiły zdarzenia niepożądane związane z infuzją produktu podczas lub w ciągu 1 godziny od infuzji podawanych z szybkością ≤ 0,08 ml/kg mc./min, natomiast jedynie u 6 z 54 pacjentów (11%) wystąpiły tego typu zdarzenia przy szybkości 0,12 ml/kg mc./min. Nie odnotowano przypadków hemolizy związanej z badanym produktem, a z wyjątkiem jednego pacjenta, nie stosowano premedykacji mającej na celu złagodzenie nietolerancji związanej z infuzją. ¹⁰

Skuteczność w przewlekłej zapalnej polineuropatii demielinizacyjnej (CIDP)

Przeprowadzono badanie retrospektywne obejmujące dane od 46 pacjentów z przewlekłą zapalną polineuropatią demielinizacyjną (CIDP) leczonych produktem Octagam 5%. Analiza skuteczności obejmowała 24 pacjentów podzielonych na dwie grupy: 11 pacjentów nieleczonych wcześniej (grupa 1) oraz 13 pacjentów, którzy nie otrzymywali immunoglobulin przez co najmniej 12 tygodni przed rozpoczęciem terapii produktem Octagam 5% (grupa 2). Dodatkowo wyodrębniono grupę 3, składającą się z 13 pacjentów, którzy byli wstępnie leczeni immunoglobulinami w ciągu 12 tygodni przed rozpoczęciem terapii Octagam 5%. ¹¹

Leczenie uznawano za skuteczne, jeżeli skala ONLS (Overall Neuropathy Limitations Scale – ogólna skala zaawansowania neuropatii) uległa zmniejszeniu o przynajmniej jeden punkt w ciągu 4 miesięcy od rozpoczęcia leczenia. W grupach 1 i 2 punktacja została znacząco zmniejszona u 41,7% pacjentów (p=0,02). Tylko 3 z 13 pacjentów (23,08%) w grupie 3 (wstępnie leczeni IVIg) wykazało poprawę w skali ONLS, natomiast stan 10 pacjentów pozostał stabilny. Należy zaznaczyć, że u pacjentów wstępnie leczonych IVIg nie spodziewano się obserwować wyraźnej poprawy według skali ONLS. ¹²

Średnia wieku badanych pacjentów wynosiła 65 lat, co stanowiło wartość wyższą niż w innych badaniach CIDP. Zaobserwowano, że u pacjentów starszych niż 65 lat wskaźnik odpowiedzi był niższy w porównaniu z pacjentami młodszymi. Obserwacja ta jest zgodna z opublikowanymi wcześniej danymi. ¹³

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Przeprowadzono prospektywne, otwarte badanie fazy III produktu Octagam 5% u 17 pacjentów w wieku od 10,5 do 16,8 lat (mediana wieku 14,0 lat) cierpiących na pierwotne niedobory odporności. Schemat dawkowania był zróżnicowany w zależności od wcześniejszego leczenia: ¹⁴

• Pacjenci leczeni wcześniej otrzymywali 0,2 g/kg co 3 tygodnie przez cały 6-miesięczny okres badania
• Pacjenci wcześniej nieleczeni otrzymywali 0,4 g/kg co 3 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie 0,2 g/kg przez pozostały okres badania

Dawkowanie dostosowywano w celu utrzymania minimalnego stężenia IgG na poziomie co najmniej 4 g/l. ¹⁵

Wyniki badania w populacji pediatrycznej

W badaniu z udziałem dzieci i młodzieży z pierwotnym niedoborem odporności oceniano kilka istotnych klinicznych parametrów zdrowotnych. Wyniki przedstawiono w poniższej tabeli: ¹⁶

Ciężkość obserwowanych zakażeń oceniono jako łagodną. Co istotne, nie zaobserwowano żadnych ciężkich zakażeń, które wymagałyby hospitalizacji pacjenta. ¹⁷