Shigella flexneri
Shigella flexneri to Gram-ujemna bakteria należąca do rodzaju Shigella, będąca jednym z głównych czynników etiologicznych czerwonki bakteryjnej (szigelozy). Jest to drugi najczęściej występujący gatunek z rodzaju Shigella, odpowiedzialny za około 10% zakażeń szigelozą w krajach rozwiniętych i nawet do 60% przypadków w krajach rozwijających się.
Bakteria przenosi się drogą fekalno-oralną, głównie poprzez skażoną wodę i żywność lub bezpośredni kontakt z osobą zakażoną. Charakteryzuje się niską dawką zakaźną (10-100 komórek), co znacząco ułatwia szerzenie się infekcji. Po wniknięciu do organizmu, S. flexneri infekuje komórki nabłonka jelita grubego, prowadząc do zapalenia, owrzodzeń i krwawych biegunek.
Zakażenie objawia się ostrą biegunką (często z domieszką krwi i śluzu), bólami brzucha, gorączką i nudnościami. W ciężkich przypadkach może prowadzić do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, a nawet zespołu hemolityczno-mocznicowego. Diagnostyka opiera się na badaniach mikrobiologicznych kału, a leczenie obejmuje nawodnienie oraz antybiotykoterapię, najczęściej z zastosowaniem fluorochinolonów, cefalosporyn III generacji lub azytromycyny.
Szczególnie niepokojący jest rosnący problem antybiotykooporności szczepów S. flexneri, co komplikuje skuteczne leczenie. Profilaktyka obejmuje poprawę warunków sanitarnych, higieny osobistej oraz bezpieczeństwa żywności i wody pitnej, zwłaszcza w regionach endemicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Epidemiologia
Infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella, zwana szigellozą, stanowi istotny problem zdrowia publicznego na całym świecie, szczególnie w krajach o niskim i średnim dochodzie, gdzie roczna liczba przypadków sięga około 188 milionów, a zgony około 164 000. Najczęściej choroba dotyka dzieci poniżej 5 roku życia, u których występuje około 80% zgonów związanych z tą infekcją. Dominującymi gatunkami są S. flexneri i S. sonnei, z których pierwszy przeważa w regionach o ograniczonych zasobach, a drugi zyskuje na znaczeniu w krajach przechodzących transformację ekonomiczną. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych kału, w tym testach molekularnych, a nadzór epidemiologiczny prowadzony jest na poziomie krajowym i międzynarodowym, m.in. przez CDC w USA, gdzie roczna zapadalność wynosi około 4,82/100 000 osób, a w Kanadzie i Australii choroba podlega obowiązkowemu zgłaszaniu. Ogniska szigellozy często występują w placówkach opieki nad dziećmi, wśród mężczyzn uprawiających seks z mężczyznami (MSM) oraz w więzieniach, a transmisja odbywa się głównie drogą fekalno-oralną lub przez bezpośredni kontakt.
bakteria Shigella, bakteryjne zapalenie żołądka i jelit, cefalosporyna trzeciej generacji, ciprofloksacyna, czerwonka bakteryjna, infekcja Shigella, krwawa biegunka, mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami, mobilny element genetyczny, model predykcyjny, próbka kału, sekwencjonowanie całego genomu, Shigella boydii, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, Shigella sonnei, szigelloza, trimetoprim-sulfametoksazol, warunki sanitarne, zakażenie Shigella, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Objawy
Infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella charakteryzuje się krótkim okresem inkubacji wynoszącym 1-4 dni (zwykle 1-2 dni) i przebiega fazowo: początkowo wodnista biegunka, gorączka do 40°C, nudności i wymioty, następnie u 30-50% pacjentów rozwija się dyzenteria z krwistą biegunką zawierającą śluz i ropę, nasilonymi bólami brzucha oraz tenesmem. Przebieg kliniczny może trwać od 5-7 dni do 3-6 tygodni w cięższych przypadkach, a pełny powrót do prawidłowej funkcji jelitowej może zająć kilka miesięcy. Szczególnie narażone na ciężki przebieg są dzieci poniżej 5 roku życia, osoby starsze oraz pacjenci z niedoborami odporności, u których mogą wystąpić powikłania takie jak odwodnienie, bakteriemia (śmiertelność do 20%), zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS), toksyczne rozdęcie okrężnicy, powikłania neurologiczne oraz zespół Reitera. Nosicielstwo bezobjawowe może trwać do kilku tygodni, co ma istotne znaczenie epidemiologiczne.
anemia hemolityczna, bakterie shigella, bakteriemia, biegunka krwista, dyzenteria, encefalopatia, enterotoksyna, leczenie immunosupresyjne, małopłytkowość, niedrożność jelit, nosiciel bezobjawowy, odwodnienie, okres inkubacji, ostre uszkodzenie nerek, powikłania neurologiczne, reaktywne zapalenie stawów, shigella, Shigella boydii, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, Shigella sonnei, szigellosis, tenesmus, toksyna shiga, toxic megacolon, zapalenie błony śluzowej jelita, zapalenie jelita grubego, zapalenie okrężnicy, zapalenie otrzewnej, zapalenie spojówek, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Reitera - Leksykon chorób i schorzeń
Reaktywne zapalenie stawów – Etiologia i przyczyny
Reaktywne zapalenie stawów (ReA) to zapalne zapalenie stawów rozwijające się po infekcji w innych narządach, najczęściej układu pokarmowego, moczowo-płciowego lub dróg moczowych, przy czym stawy nie są bezpośrednio zakażone. Etiologia ReA obejmuje bakterie takie jak Chlamydia trachomatis (najczęstszy patogen w infekcjach moczowo-płciowych), Neisseria gonorrhoeae, Salmonella enteritidis, Shigella flexneri, Yersinia enterocolitica, Campylobacter jejuni oraz inne. W około 40% przypadków nie udaje się zidentyfikować konkretnego patogenu. Patogeneza ReA opiera się na mechanizmach autoimmunologicznych, w tym reakcji krzyżowej przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom bakteryjnym i tkankom własnym, zwłaszcza u nosicieli HLA-B27, u których ryzyko rozwoju choroby wzrasta nawet 50-krotnie. Fragmenty bakterii mogą być wykrywane w błonie maziowej stawów, co sugeruje immunologiczny charakter zapalenia, a nie bezpośrednie zakażenie stawów.
antygen HLA-B27, błona maziowa stawu, Campylobacter jejuni, Chlamydia pneumoniae, Chlamydia trachomatis, Clostridioides difficile, COVID-19, drogi moczowe, dysfagia, Escherichia coli, infekcja dróg oddechowych, infekcja jelitowa, mimikra molekularna, Mycobacterium tuberculosis, Mycoplasma hominis, narządy płciowe, Neisseria gonorrhoeae, paciorkowiec beta-hemolizujący, rak pęcherza moczowego, reakcja autoimmunologiczna, reaktywne zapalenie stawów, Salmonella enteritidis, SARS-CoV-2, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, układ pokarmowy, Ureaplasma urealyticum, Yersinia enterocolitica, zaburzenie autoimmunologiczne, zakażenie HIV, zakażenie przewodu pokarmowego, zakażenie układu moczowo-płciowego, zapalne zapalenie stawów - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Etiologia i przyczyny
Infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella (szigelloza) jest ostrym zakażeniem jelitowym charakteryzującym się inwazją błony śluzowej przewodu pokarmowego i zapaleniem jelit. Do wywołania choroby wystarcza bardzo niska dawka zakaźna – 10-100 organizmów. Wyróżnia się cztery główne gatunki Shigella (S. dysenteriae, S. flexneri, S. boydii, S. sonnei), różniące się epidemiologią i ciężkością przebiegu, z toksyną Shiga produkowaną przez S. dysenteriae typu 1 jako najgroźniejszym czynnikiem wirulencji, odpowiedzialnym za krwawą biegunkę i ryzyko zespołu hemolityczno-mocznicowego (HUS). Transmisja bakterii odbywa się głównie drogą fekalno-oralną, poprzez kontakt bezpośredni z zakażonym kałem, skażoną żywność lub wodę, a także kontakty seksualne, zwłaszcza oralno-analne. Epidemiologia infekcji jest ściśle powiązana z warunkami sanitarnymi i socjoekonomicznymi, a zakażenia najczęściej dotyczą dzieci poniżej 5 roku życia, osób z obniżoną odpornością oraz populacji zamieszkujących obszary o ograniczonym dostępie do czystej wody i higieny.
ampicylina, azytromycyna, bakteriemia, biegunka, błona śluzowa przewodu pokarmowego, ceftriakson, ciprofloksacyna, czynnik wirulencji, droga fekalno-oralna, enterotoksyna, gram-ujemna bakteria, infekcja Shigella, karbapenem, kontakt seksualny, naciek leukocytarny, odpowiedź immunologiczna, owrzodzenie błony śluzowej, plazmid wirulencji, Shigella boydii, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, Shigella sonnei, system sekrecji typu III, szigellosis, toksyna shiga, trimetoprim-sulfametoksazol, wielolekooporność, zespół hemolityczno-mocznicowy - Leksykon chorób i schorzeń
Proktitis – Epidemiologia
Proktitis, czyli zapalenie błony śluzowej odbytnicy, ma zróżnicowaną etiologię, obejmującą choroby zapalne jelit (IBD), infekcje przenoszone drogą płciową (STI), popromienne uszkodzenia oraz wyłączenie kałowe. Wśród pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (WZJG) proktitis występuje u 31-50%, a u dzieci z WZJG 25% ma izolowane wrzodziejące zapalenie odbytnicy (UP), z dwukrotnie wyższym ryzykiem u dziewczynek. W populacji MSM częstość rzeżączkowego i chlamydiowego zapalenia odbytnicy wynosi odpowiednio do 8,5% i 9%, z wyższą zapadalnością u osób poniżej 25 roku życia. Ostre popromienne zapalenie odbytnicy dotyczy do 20% pacjentów poddawanych radioterapii miednicy, a przewlekłe formy występują u 2-20% pacjentów, szczególnie przy dawkach promieniowania powyżej 45 Gy. Proktitis z powodu wyłączenia kałowego pojawia się 3-36 miesięcy po zabiegu, jednak mniej niż 50% pacjentów jest objawowych.
brachyterapia, Chlamydia trachomatis, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, infekcyjne zapalenie odbytnicy, kolonoskopia nadzorcza, lymphogranuloma venereum, Mycoplasma genitalium, Neisseria gonorrhoeae, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, popromienne zapalenie odbytnicy, radioterapia kierowana obrazem, radioterapia z modulacją intensywności, rak jajnika, rak jelita grubego, rak odbytnicy, rak prostaty, rzeżączkowe zapalenie odbytnicy, Shigella flexneri, Shigella sonnei, Treponema pallidum, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy małpiej, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wrzodziejące zapalenie odbytnicy, zakażenie przenoszone drogą płciową, zapalenie błony śluzowej odbytnicy - Leksykon chorób i schorzeń
Reaktywne zapalenie stawów – Epidemiologia
Reaktywne zapalenie stawów (ReA) jest rzadką spondyloartropatią seronegatywną o zróżnicowanej epidemiologii, z zapadalnością od 0,6 do 27 przypadków na 100 000 osób, zależnie od regionu i populacji. Najczęściej dotyka dorosłych w wieku 15-40 lat, z przewagą mężczyzn (stosunek 4:1), szczególnie po zakażeniach układu moczowo-płciowego (np. Chlamydia trachomatis) oraz przewodu pokarmowego (Salmonella, Shigella, Yersinia). Antygen HLA-B27 występuje u 50-80% pacjentów z ReA i wiąże się z cięższym przebiegiem choroby, częstszymi objawami pozastawowymi oraz dłuższym czasem trwania. Ryzyko rozwoju ReA po zakażeniu bakteryjnym wynosi 2-4% po infekcjach układu moczowo-płciowego i do 15% po zakażeniach przewodu pokarmowego, z wyższym ryzykiem u pacjentów HIV-dodatnich i nosicieli HLA-B27.
antygen HLA-B27, biegunka zakaźna, Campylobacter jejuni, Chlamydia trachomatis, Clostridium difficile, Giardia lamblia, mikrobiom, Mycoplasma hominis, Neisseria gonorrhoeae, nierzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, objawy pozastawowe, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, Salmonella enteritidis, Shigella flexneri, spondyloartropatia seronegatywna, Ureaplasma urealyticum, Yersinia enterocolitica, zakażenie chlamydią, zakażenie HIV, zakażenie przewodu pokarmowego, zakażenie układu moczowo-płciowego, zapalenie cewki moczowej, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalna choroba stawów - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Infekcja Shigella (szigellosis) jest istotnym problemem zdrowotnym, szczególnie u niemowląt i małych dzieci, charakteryzującym się samoograniczającym przebiegiem trwającym zwykle 5-7 dni. Rokowanie jest korzystne przy wczesnej diagnostyce i terapii, jednak czynniki takie jak opóźnienie leczenia, immunosupresja, wiek skrajny, bakteriemia (z 20% śmiertelnością) oraz przedłużający się przebieg choroby powyżej 7 dni znacząco pogarszają prognozę. Powikłania, w tym zespół hemolityczno-mocznicowy z 50% śmiertelnością, stanowią poważne zagrożenie. Epidemiologicznie, ryzyko ciężkiego przebiegu wzrasta z wiekiem (RR 1,75 na każde 6 miesięcy), przy nieodpowiednich warunkach sanitarnych (RR 1,15), niskim wykształceniu matki (RR 1,14), wczesnym wprowadzeniu pokarmów uzupełniających (RR 1,10) oraz niedożywieniu (RR 0,91 na jednostkę z-score masy ciała do wieku). Do 2. roku życia 82% dzieci ulega zakażeniu, a 29,6% doświadcza biegunki wywołanej Shigellą.
algorytm uczenia maszynowego, badanie epidemiologiczne, bakteriemia, choroba bakteryjna, czerwonka, hodowla bakteryjna, immunosupresja, infekcja Shigella, niedokrwistość hemolityczna, niedożywienie, odwodnienie, ostre uszkodzenie nerek, pokarm uzupełniający, Shigella flexneri, szigellosis, trombocytopenia, wskaźnik śmiertelności, współczynnik ryzyka, zapalenie jelit, zespół hemolityczno-mocznicowy - Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka krwotoczna – Etiologia i przyczyny
Biegunka krwotoczna (dysenteria) to infekcyjne zapalenie jelit, głównie okrężnicy, charakteryzujące się biegunką z krwią, śluzem lub ropą. Etiologia obejmuje głównie bakterie z rodzaju Shigella (szczególnie S. dysenteriae, S. flexneri, S. sonnei, S. boydii), enterokrwotoczne szczepy Escherichia coli (EHEC), Salmonella enterica serowar Typhimurium oraz Campylobacter spp., a także pierwotniaki, przede wszystkim Entamoeba histolytica i rzadziej Balantidium coli. Shigella wnika do błony śluzowej jelita, powodując owrzodzenia i zapalenie, a toksyna Shiga może wywołać zespół hemolityczno-mocznicowy. Entamoeba histolytica może prowadzić do inwazyjnego zapalenia jelita grubego i ropni wątroby. Epidemiologicznie choroba dotyka około 165 milionów osób rocznie, z 1,1 miliona zgonów, a zakażenia E. histolytica dotyczą ponad 500 milionów ludzi, z 40 000–100 000 zgonów rocznie. Ryzyko zwiększają niskie standardy sanitarne, niedostateczna higiena, wiek poniżej 5 lat, immunosupresja oraz podróże do krajów rozwijających się.
biegunka amebowa, biegunka bakteryjna, biegunka krwista, biegunka krwotoczna, Cryptosporidium parvum, czynnik wirulencji, Entamoeba histolytica, enterokrwotoczne E. coli, enterotoksyna, Giardia lamblia, kampylobakterioza, krwotoczne zapalenie okrężnicy, obniżona odporność, pierwotniaki pasożytnicze, piorunujące zapalenie okrężnicy, ropień wątroby, Salmonella enterica, shigella, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, shigelloza, szczepy wielolekooporne, toksyna shiga, zakażenie układowe, zakażenie układu pokarmowego, zapalenie jelit, zapalenie okrężnicy, zatrucie pokarmowe, zespół hemolityczno-mocznicowy