Shigella sonnei
Shigella sonnei to Gram-ujemna bakteria należąca do rodzaju Shigella, odpowiedzialna za wywoływanie szigelozy (czerwonki bakteryjnej). Jest jednym z czterech gatunków Shigella, obok S. dysenteriae, S. flexneri i S. boydii, przy czym S. sonnei najczęściej występuje w krajach rozwiniętych.
Zakażenie Shigella sonnei przenosi się drogą fekalno-oralną, głównie poprzez spożycie skażonej żywności lub wody. Bakteria charakteryzuje się niską dawką zakaźną (10-100 komórek), co ułatwia szerzenie się infekcji. Po przedostaniu się do przewodu pokarmowego, S. sonnei kolonizuje nabłonek jelita grubego, powodując stan zapalny i uszkodzenie tkanek.
Objawy kliniczne zakażenia S. sonnei obejmują biegunkę (często z domieszką śluzu), bóle brzucha, gorączkę i nudności. Przebieg choroby wywołanej przez S. sonnei jest zwykle łagodniejszy niż w przypadku innych gatunków Shigella, a infekcja często ustępuje samoistnie po 5-7 dniach. W ciężkich przypadkach lub u pacjentów z grup ryzyka stosuje się antybiotykoterapię, choć obserwuje się rosnącą oporność tych bakterii na wiele antybiotyków.
Diagnostyka opiera się na izolacji i identyfikacji patogenu z próbek kału oraz na testach serologicznych. Profilaktyka obejmuje przestrzeganie zasad higieny, właściwe przygotowywanie posiłków oraz zapewnienie dostępu do czystej wody pitnej, szczególnie w regionach o niskim standardzie sanitarnym.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Epidemiologia
Infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella, zwana szigellozą, stanowi istotny problem zdrowia publicznego na całym świecie, szczególnie w krajach o niskim i średnim dochodzie, gdzie roczna liczba przypadków sięga około 188 milionów, a zgony około 164 000. Najczęściej choroba dotyka dzieci poniżej 5 roku życia, u których występuje około 80% zgonów związanych z tą infekcją. Dominującymi gatunkami są S. flexneri i S. sonnei, z których pierwszy przeważa w regionach o ograniczonych zasobach, a drugi zyskuje na znaczeniu w krajach przechodzących transformację ekonomiczną. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych kału, w tym testach molekularnych, a nadzór epidemiologiczny prowadzony jest na poziomie krajowym i międzynarodowym, m.in. przez CDC w USA, gdzie roczna zapadalność wynosi około 4,82/100 000 osób, a w Kanadzie i Australii choroba podlega obowiązkowemu zgłaszaniu. Ogniska szigellozy często występują w placówkach opieki nad dziećmi, wśród mężczyzn uprawiających seks z mężczyznami (MSM) oraz w więzieniach, a transmisja odbywa się głównie drogą fekalno-oralną lub przez bezpośredni kontakt.
bakteria Shigella, bakteryjne zapalenie żołądka i jelit, cefalosporyna trzeciej generacji, ciprofloksacyna, czerwonka bakteryjna, infekcja Shigella, krwawa biegunka, mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami, mobilny element genetyczny, model predykcyjny, próbka kału, sekwencjonowanie całego genomu, Shigella boydii, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, Shigella sonnei, szigelloza, trimetoprim-sulfametoksazol, warunki sanitarne, zakażenie Shigella, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka infekcji Shigella opiera się na badaniu fizykalnym oraz badaniach laboratoryjnych, z posiewem kału jako złotym standardem. Charakterystycznym objawem klinicznym jest krwawa biegunka z domieszką śluzu, jednak etap wodnistej biegunki jest niespecyficzny i wymaga różnicowania z innymi patogenami. Próbki kału powinny być dostarczone do laboratorium w ciągu 2 godzin lub zabezpieczone podłożem transportowym. Izolacja bakterii odbywa się na selektywnych podłożach agarowych (MacConkey, Hektoen, SS, DCA, XLD) z inkubacją w 37°C, a identyfikacja gatunkowa potwierdzana jest testami biochemicznymi (np. Kligler Iron Agar, Triple Sugar Iron Agar) oraz aglutynacją z antysurowicami. Nowoczesne metody diagnostyczne obejmują PCR wykrywający geny ipaH, virF, virA oraz testy immunoenzymatyczne ELISA na toksynę Shiga, a także testy niezależne od hodowli (CIDT), które wykazują wyższą czułość niż tradycyjne posiewy (czułość posiewu wynosi 6,6%, wzrastając do 27,8% w dyzenterii). Testy wrażliwości na antybiotyki są niezbędne ze względu na narastającą lekooporność, a w ciężkich przypadkach lub u pacjentów immunokompromitowanych zaleca się empiryczne leczenie karbapenemem do czasu uzyskania wyników.
badanie fizykalne, bakteriemia, diagnostyka różnicowa, enteroinwazyjne E. coli, infekcja Shigella, krwawa biegunka, lekooporność, ognisko epidemiczne, posiew kału, reakcja łańcuchowa polimerazy, serogrupa, Shigella sonnei, shigelloza, szigellosis, test immunoenzymatyczny, test molekularny, toksyna shiga, wymaz z odbytu, zakażenie Clostridioides difficile, zapalenie jelita grubego - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Objawy
Infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella charakteryzuje się krótkim okresem inkubacji wynoszącym 1-4 dni (zwykle 1-2 dni) i przebiega fazowo: początkowo wodnista biegunka, gorączka do 40°C, nudności i wymioty, następnie u 30-50% pacjentów rozwija się dyzenteria z krwistą biegunką zawierającą śluz i ropę, nasilonymi bólami brzucha oraz tenesmem. Przebieg kliniczny może trwać od 5-7 dni do 3-6 tygodni w cięższych przypadkach, a pełny powrót do prawidłowej funkcji jelitowej może zająć kilka miesięcy. Szczególnie narażone na ciężki przebieg są dzieci poniżej 5 roku życia, osoby starsze oraz pacjenci z niedoborami odporności, u których mogą wystąpić powikłania takie jak odwodnienie, bakteriemia (śmiertelność do 20%), zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS), toksyczne rozdęcie okrężnicy, powikłania neurologiczne oraz zespół Reitera. Nosicielstwo bezobjawowe może trwać do kilku tygodni, co ma istotne znaczenie epidemiologiczne.
anemia hemolityczna, bakterie shigella, bakteriemia, biegunka krwista, dyzenteria, encefalopatia, enterotoksyna, leczenie immunosupresyjne, małopłytkowość, niedrożność jelit, nosiciel bezobjawowy, odwodnienie, okres inkubacji, ostre uszkodzenie nerek, powikłania neurologiczne, reaktywne zapalenie stawów, shigella, Shigella boydii, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, Shigella sonnei, szigellosis, tenesmus, toksyna shiga, toxic megacolon, zapalenie błony śluzowej jelita, zapalenie jelita grubego, zapalenie okrężnicy, zapalenie otrzewnej, zapalenie spojówek, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Reitera - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Etiologia i przyczyny
Infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella (szigelloza) jest ostrym zakażeniem jelitowym charakteryzującym się inwazją błony śluzowej przewodu pokarmowego i zapaleniem jelit. Do wywołania choroby wystarcza bardzo niska dawka zakaźna – 10-100 organizmów. Wyróżnia się cztery główne gatunki Shigella (S. dysenteriae, S. flexneri, S. boydii, S. sonnei), różniące się epidemiologią i ciężkością przebiegu, z toksyną Shiga produkowaną przez S. dysenteriae typu 1 jako najgroźniejszym czynnikiem wirulencji, odpowiedzialnym za krwawą biegunkę i ryzyko zespołu hemolityczno-mocznicowego (HUS). Transmisja bakterii odbywa się głównie drogą fekalno-oralną, poprzez kontakt bezpośredni z zakażonym kałem, skażoną żywność lub wodę, a także kontakty seksualne, zwłaszcza oralno-analne. Epidemiologia infekcji jest ściśle powiązana z warunkami sanitarnymi i socjoekonomicznymi, a zakażenia najczęściej dotyczą dzieci poniżej 5 roku życia, osób z obniżoną odpornością oraz populacji zamieszkujących obszary o ograniczonym dostępie do czystej wody i higieny.
ampicylina, azytromycyna, bakteriemia, biegunka, błona śluzowa przewodu pokarmowego, ceftriakson, ciprofloksacyna, czynnik wirulencji, droga fekalno-oralna, enterotoksyna, gram-ujemna bakteria, infekcja Shigella, karbapenem, kontakt seksualny, naciek leukocytarny, odpowiedź immunologiczna, owrzodzenie błony śluzowej, plazmid wirulencji, Shigella boydii, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, Shigella sonnei, system sekrecji typu III, szigellosis, toksyna shiga, trimetoprim-sulfametoksazol, wielolekooporność, zespół hemolityczno-mocznicowy - Leksykon chorób i schorzeń
Proktitis – Epidemiologia
Proktitis, czyli zapalenie błony śluzowej odbytnicy, ma zróżnicowaną etiologię, obejmującą choroby zapalne jelit (IBD), infekcje przenoszone drogą płciową (STI), popromienne uszkodzenia oraz wyłączenie kałowe. Wśród pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (WZJG) proktitis występuje u 31-50%, a u dzieci z WZJG 25% ma izolowane wrzodziejące zapalenie odbytnicy (UP), z dwukrotnie wyższym ryzykiem u dziewczynek. W populacji MSM częstość rzeżączkowego i chlamydiowego zapalenia odbytnicy wynosi odpowiednio do 8,5% i 9%, z wyższą zapadalnością u osób poniżej 25 roku życia. Ostre popromienne zapalenie odbytnicy dotyczy do 20% pacjentów poddawanych radioterapii miednicy, a przewlekłe formy występują u 2-20% pacjentów, szczególnie przy dawkach promieniowania powyżej 45 Gy. Proktitis z powodu wyłączenia kałowego pojawia się 3-36 miesięcy po zabiegu, jednak mniej niż 50% pacjentów jest objawowych.
brachyterapia, Chlamydia trachomatis, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, infekcyjne zapalenie odbytnicy, kolonoskopia nadzorcza, lymphogranuloma venereum, Mycoplasma genitalium, Neisseria gonorrhoeae, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, popromienne zapalenie odbytnicy, radioterapia kierowana obrazem, radioterapia z modulacją intensywności, rak jajnika, rak jelita grubego, rak odbytnicy, rak prostaty, rzeżączkowe zapalenie odbytnicy, Shigella flexneri, Shigella sonnei, Treponema pallidum, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy małpiej, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wrzodziejące zapalenie odbytnicy, zakażenie przenoszone drogą płciową, zapalenie błony śluzowej odbytnicy