Shigella dysenteriae
Shigella dysenteriae to gatunek bakterii Gram-ujemnych należący do rodzaju Shigella, odpowiedzialny za wywoływanie czerwonki bakteryjnej (szigelozy). Jest to najbardziej zjadliwy serotyp spośród wszystkich gatunków Shigella, głównie ze względu na produkcję toksyny Shiga, która uszkadza komórki nabłonka jelitowego i może prowadzić do systemowych powikłań.
Zakażenie Shigella dysenteriae następuje drogą fekalno-oralną, najczęściej poprzez spożycie skażonej wody lub żywności. Bakteria charakteryzuje się niezwykle niską dawką zakaźną – już 10-100 organizmów wystarczy do wywołania choroby. Po wniknięciu do organizmu, patogen kolonizuje jelito grube, gdzie wnika do komórek nabłonkowych i wywołuje stan zapalny z martwicą.
Objawy kliniczne szigelozy wywołanej przez S. dysenteriae obejmują ostrą biegunkę (często z domieszką krwi i śluzu), gorączkę, bóle brzucha, toksemię oraz bolesne parcie na stolec (tenesmus). W ciężkich przypadkach może dojść do powikłań ogólnoustrojowych, takich jak zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS), szczególnie u dzieci, osób starszych i pacjentów z obniżoną odpornością.
Leczenie zakażeń Shigella dysenteriae opiera się na antybiotykoterapii, przy czym wybór leku zależy od lokalnych wzorców oporności. Najczęściej stosowane są fluorochinolony, azytromycyna, ceftriakson lub ampicylina. Istotna jest również odpowiednia nawodnienie pacjenta i wyrównanie zaburzeń elektrolitowych. Zapobieganie zakażeniom polega na zachowaniu higieny, dostępie do czystej wody oraz prawidłowym przygotowywaniu posiłków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Proxacin 250 250 mg
Dawkowanie cyprofloksacyny (Proxacin) wymaga indywidualizacji w zależności od rodzaju, lokalizacji i ciężkości zakażenia oraz wrażliwości patogenów. U dorosłych dawki wahają się od 250 mg do 750 mg podawanych 2 razy na dobę, a czas terapii od 1 do 90 dni, w zależności od wskazania klinicznego (np. 500 mg 2x/d przez 7-14 dni w zakażeniach dolnych dróg oddechowych, 750 mg 2x/d przez 28 dni do 3 miesięcy w złośliwym zapaleniu ucha zewnętrznego, czy 500 mg 2x/d przez 60 dni w profilaktyce i leczeniu płucnej postaci wąglika). U dzieci dawkowanie jest dostosowane do masy ciała (10-20 mg/kg 2x/d, max 750 mg/dawka) i rodzaju zakażenia, z czasem leczenia od 10 dni do 60 dni. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkę należy modyfikować w zależności od klirensu kreatyniny, np. 250-500 mg co 12 h przy klirensie 30-60 ml/min/1,73 m² oraz co 24 h przy klirensie <30 ml/min/1,73 m². U pacjentów dializowanych dawkę podaje się po dializie co 24 h. Nie jest konieczna modyfikacja dawki u pacjentów z niewydolnością wątroby.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, biegunka podróżnych, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, hemodializa, klirens kreatyniny, mukowiscydoza, Neisseria meningitidis, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, Pseudomonas aeruginosa, ropne zapalenie ucha środkowego, rzeżączka, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, terapia skojarzona, Vibrio cholerae, wąglik płucny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie kości i stawów, zakażenie tkanek miękkich, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie jądra i najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Proxacin 500 500 mg
Proxacin 500 zawiera 500 mg cyprofloksacyny (chlorowodorek) w tabletkach powlekanych, a dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do rodzaju i ciężkości zakażenia, wrażliwości patogenów, funkcji nerek oraz masy ciała pacjenta. U dorosłych dawki wahają się od 250 mg do 750 mg podawanych 2 razy na dobę, a czas terapii jest zróżnicowany w zależności od wskazania, np. 7-14 dni w zakażeniach dróg oddechowych, 3 dni w niepowikłanych zakażeniach układu moczowego, do nawet 3 miesięcy w zakażeniach kości i stawów. W przypadku zakażeń wywołanych przez Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter lub Staphylococcus spp. oraz w zakażeniach wymagających terapii skojarzonej (np. zapalenie narządów miednicy mniejszej, zakażenia jamy brzusznej, neutropenia) może być konieczne zwiększenie dawki i zastosowanie leków dodatkowych. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest oparte na masie ciała, z maksymalną dawką 750 mg na podanie, a terapia trwa od 10 do 60 dni w zależności od wskazania, np. mukowiscydoza, zakażenia układu moczowego czy profilaktyka wąglika.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, bakteria Gram-ujemna, bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego, chlorowodorek, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, drobnoustrój chorobotwórczy, dur brzuszny, hemodializa, klirens kreatyniny, lek przeciwbakteryjny, mukowiscydoza, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, płucna postać wąglika, powikłane zapalenie pęcherza moczowego, przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego, Pseudomonas aeruginosa, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, terapia skojarzona, Vibrio cholerae, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie płucno-oskrzelowe, zakażenie układu moczowego, zapalenie jądra i najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ciprinol 500 mg
Ciprinol, zawierający cyprofloksacynę chlorowodorek, wymaga indywidualizacji dawkowania w zależności od wskazania klinicznego, ciężkości i lokalizacji zakażenia, wrażliwości patogenów oraz czynności nerek pacjenta. U dorosłych dawki wahają się od 250 mg do 750 mg podawanych doustnie 2 razy na dobę, a czas terapii od 1 dnia (np. rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej) do nawet 3 miesięcy (zakażenia kości i stawów). W przypadku zakażeń wywołanych przez Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter czy Staphylococcus spp. zalecane jest stosowanie wyższych dawek oraz terapii skojarzonej. U dzieci i młodzieży dawkowanie opiera się na masie ciała (10-20 mg/kg 2 razy na dobę, maksymalnie 750 mg/dawkę), a u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę modyfikuje się zgodnie z klirensem kreatyniny (np. przy klirensie <30 ml/min/1,73 m² dawka 250-500 mg co 24 h). Nie wymaga się modyfikacji dawki u pacjentów z niewydolnością wątroby.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, biegunka bakteryjna, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, hemodializa, klirens kreatyniny, kreatynina w surowicy, mukowiscydoza, Neisseria meningitidis, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, przewlekłe zapalenie zatok, Pseudomonas aeruginosa, ropne zapalenie ucha środkowego, rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, Vibrio cholerae, wąglik płucny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie kości i stawów, zakażenie tkanek miękkich, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie miednicy mniejszej, zapalenie najądrza, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Epidemiologia
Infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella, zwana szigellozą, stanowi istotny problem zdrowia publicznego na całym świecie, szczególnie w krajach o niskim i średnim dochodzie, gdzie roczna liczba przypadków sięga około 188 milionów, a zgony około 164 000. Najczęściej choroba dotyka dzieci poniżej 5 roku życia, u których występuje około 80% zgonów związanych z tą infekcją. Dominującymi gatunkami są S. flexneri i S. sonnei, z których pierwszy przeważa w regionach o ograniczonych zasobach, a drugi zyskuje na znaczeniu w krajach przechodzących transformację ekonomiczną. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych kału, w tym testach molekularnych, a nadzór epidemiologiczny prowadzony jest na poziomie krajowym i międzynarodowym, m.in. przez CDC w USA, gdzie roczna zapadalność wynosi około 4,82/100 000 osób, a w Kanadzie i Australii choroba podlega obowiązkowemu zgłaszaniu. Ogniska szigellozy często występują w placówkach opieki nad dziećmi, wśród mężczyzn uprawiających seks z mężczyznami (MSM) oraz w więzieniach, a transmisja odbywa się głównie drogą fekalno-oralną lub przez bezpośredni kontakt.
bakteria Shigella, bakteryjne zapalenie żołądka i jelit, cefalosporyna trzeciej generacji, ciprofloksacyna, czerwonka bakteryjna, infekcja Shigella, krwawa biegunka, mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami, mobilny element genetyczny, model predykcyjny, próbka kału, sekwencjonowanie całego genomu, Shigella boydii, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, Shigella sonnei, szigelloza, trimetoprim-sulfametoksazol, warunki sanitarne, zakażenie Shigella, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ciprofloxacin Kabi 200 mg/100 ml roztwór do infuzji 200 mg/100 ml
Lek Ciprofloxacin Kabi dostępny jest w postaci roztworu do infuzji o stężeniach 100 mg/50 ml, 200 mg/100 ml oraz 400 mg/200 ml, zawierającym 2 mg cyprofloksacyny wodorosiarczanu na 1 ml. Dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od wskazania, ciężkości zakażenia, wrażliwości patogenów, funkcji nerek oraz masy ciała u dzieci i młodzieży. Terapia powinna rozpoczynać się dożylnie, zwłaszcza w ciężkich zakażeniach lub gdy podanie doustne jest niemożliwe, z szybkim przejściem na formę doustną. W przypadku zakażeń wywołanych przez Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter czy Staphylococcus spp. oraz w określonych zakażeniach (np. narządów miednicy mniejszej, jamy brzusznej, neutropenii, kości i stawów) zalecane jest stosowanie wyższych dawek i terapii skojarzonej z innymi antybiotykami. Dawkowanie u dorosłych waha się od 400 mg 2 razy na dobę do 400 mg 3 razy na dobę, a czas leczenia od 1 dnia (biegunka bakteryjna) do 3 miesięcy (zakażenia kości i stawów). U dzieci dawki są obliczane na podstawie masy ciała, np. 10 mg/kg 3 razy na dobę (maksymalnie 400 mg/dawka) w mukowiscydozie i innych ciężkich zakażeniach.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, bakterie Gram-ujemne, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, gorączka neutropeniczna, hemodializa, klirens kreatyniny, kreatynina w surowicy, mukowiscydoza, Neisseria gonorrhoeae, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, podrażnienie żył, przewlekłe zapalenie zatok, Pseudomonas aeruginosa, roztwór do infuzji, shigella, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, terapia skojarzona, Vibrio cholerae, wąglik płucny, wrażliwość patogenów, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie kości i stawów, zakażenie płucno-oskrzelowe, zakażenie tkanek miękkich, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie jądra i najądrza, zapalenie narządów miednicy, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie ucha środkowego, zapalenie ucha zewnętrznego, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ciprofloxacin Kabi 400 mg/200 ml roztwór do infuzji 400 mg/200 ml
Ciprofloxacin Kabi, dostępny jako roztwór do infuzji o stężeniu 2 mg/ml w objętościach 50 ml (100 mg), 100 ml (200 mg) i 200 ml (400 mg), wymaga indywidualnego dostosowania dawki w zależności od wskazania, ciężkości zakażenia, wrażliwości patogenu, funkcji nerek oraz masy ciała u dzieci i młodzieży. U dorosłych dawki wahają się od 400 mg 2 razy na dobę do 400 mg 3 razy na dobę, a czas terapii jest zróżnicowany, np. od 1 dnia (biegunka bakteryjna) do 3 miesięcy (zakażenia kości i stawów). U dzieci dawkowanie opiera się na masie ciała, np. 10 mg/kg 3 razy na dobę przy zakażeniach płucno-oskrzelowych wywołanych przez Pseudomonas aeruginosa, z maksymalną dawką 400 mg na dawkę. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkę modyfikuje się zgodnie z klirensem kreatyniny, np. 200-400 mg co 12 godzin przy klirensie 30-60 ml/min/1,73 m² oraz co 24 godziny przy klirensie <30 ml/min/1,73 m². U pacjentów dializowanych dawkę podaje się po dializie co 24 godziny. Nie wymaga się modyfikacji dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, bakterie Gram-ujemne, cyprofloksacyna, czynność nerek, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, hemodializa, klirens kreatyniny, kreatynina w surowicy, mukowiscydoza, Neisseria gonorrhoeae, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, przewlekłe zapalenie zatok, Pseudomonas aeruginosa, ropne zapalenie ucha środkowego, roztwór do infuzji, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, umiejscowienie zakażenia, Vibrio cholerae, wąglik, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie kości i stawów, zakażenie tkanek miękkich, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół hemolityczno-uremicznego – Etiologia i przyczyny
Zespół hemolityczno-uremiczny (HUS) to złożona choroba mikroangiopatyczna charakteryzująca się triadą: mikroangiopatyczną niedokrwistością hemolityczną, małopłytkowością oraz ostrym uszkodzeniem nerek. Typowy HUS (STEC-HUS), stanowiący około 90% przypadków, jest najczęściej wywołany infekcją bakteriami produkującymi toksynę Shiga, głównie Escherichia coli O157:H7 i O26:H11. Toksyna Shiga (Stx1, Stx2) uszkadza śródbłonek naczyń nerkowych, prowadząc do aktywacji układu dopełniacza, mikrozakrzepów i hemolizy. HUS rozwija się u 5-15% zakażonych STEC, z wyższym ryzykiem u dzieci (10-15%). Atypowy HUS (aHUS), stanowiący 5-10% przypadków, jest związany z mutacjami genów regulujących alternatywną drogę dopełniacza (np. CFH, CFI, MCP), co prowadzi do niekontrolowanej aktywacji dopełniacza i uszkodzenia naczyń. Wtórny HUS może być powikłaniem infekcji (np. Streptococcus pneumoniae), chorób autoimmunologicznych, nowotworów, stosowania leków immunosupresyjnych lub przeciwnowotworowych oraz powikłaniem po przeszczepach. Śmiertelność w HUS wynosi około 5-7%, a poważne powikłania nerkowe dotyczą podobnego odsetka pacjentów.
alternatywna droga dopełniacza, atypowy zespół hemolityczno-uremiczny, autoprzeciwciała, białko C-reaktywne, Campylobacter jejuni, czynnik H dopełniacza, E. coli O157:H7, Escherichia coli, inhibitory VEGF, krwotok, Legionella pneumophila, leki immunosupresyjne, małopłytkowość, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, mutacje genetyczne, Neisseria meningitidis, niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, posocznica, przeszczepienie narządów, przewlekła choroba nerek, Shigella dysenteriae, śródbłonek naczyniowy, Streptococcus pneumoniae, toczeń rumieniowaty układowy, toksyna shiga, twardzina układowa, układ dopełniacza, układ immunologiczny, Yersinia pseudotuberculosis, zakrzepy, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zespół antyfosfolipidowy, zespół HELLP, zespół hemolityczno-uremiczny, zoonoza - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cipronex 500 mg
Dawkowanie cyprofloksacyny powinno być dostosowane do rodzaju i ciężkości zakażenia, lokalizacji infekcji, wrażliwości patogenów oraz funkcji nerek pacjenta, a u dzieci także do masy ciała. Standardowe dawki dla dorosłych wahają się od 250 mg do 750 mg podawanych 2 razy na dobę, z czasem leczenia od 1 dnia (np. zakażenia narządów płciowych) do nawet 3 miesięcy (np. złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego, zakażenia kości i stawów). W przypadku zakażeń wywołanych przez Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter lub Staphylococcus spp. zaleca się stosowanie wyższych dawek oraz terapię skojarzoną. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę należy modyfikować zgodnie z klirensem kreatyniny: przy klirensie <30 ml/min/1,73 m² dawka wynosi 250-500 mg co 24 h, a u pacjentów dializowanych podaje się lek po dializie w dawce 250-500 mg co 24 h. Nie jest konieczna modyfikacja dawkowania u pacjentów z niewydolnością wątroby.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, biegunka podróżnych, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, hemodializa, klirens kreatyniny, mukowiscydoza, Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, Pseudomonas aeruginosa, ropne zapalenie ucha środkowego, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, Vibrio cholerae, wąglik płucny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie kości i stawów, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie jądra i najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Objawy
Infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella charakteryzuje się krótkim okresem inkubacji wynoszącym 1-4 dni (zwykle 1-2 dni) i przebiega fazowo: początkowo wodnista biegunka, gorączka do 40°C, nudności i wymioty, następnie u 30-50% pacjentów rozwija się dyzenteria z krwistą biegunką zawierającą śluz i ropę, nasilonymi bólami brzucha oraz tenesmem. Przebieg kliniczny może trwać od 5-7 dni do 3-6 tygodni w cięższych przypadkach, a pełny powrót do prawidłowej funkcji jelitowej może zająć kilka miesięcy. Szczególnie narażone na ciężki przebieg są dzieci poniżej 5 roku życia, osoby starsze oraz pacjenci z niedoborami odporności, u których mogą wystąpić powikłania takie jak odwodnienie, bakteriemia (śmiertelność do 20%), zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS), toksyczne rozdęcie okrężnicy, powikłania neurologiczne oraz zespół Reitera. Nosicielstwo bezobjawowe może trwać do kilku tygodni, co ma istotne znaczenie epidemiologiczne.
anemia hemolityczna, bakterie shigella, bakteriemia, biegunka krwista, dyzenteria, encefalopatia, enterotoksyna, leczenie immunosupresyjne, małopłytkowość, niedrożność jelit, nosiciel bezobjawowy, odwodnienie, okres inkubacji, ostre uszkodzenie nerek, powikłania neurologiczne, reaktywne zapalenie stawów, shigella, Shigella boydii, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, Shigella sonnei, szigellosis, tenesmus, toksyna shiga, toxic megacolon, zapalenie błony śluzowej jelita, zapalenie jelita grubego, zapalenie okrężnicy, zapalenie otrzewnej, zapalenie spojówek, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Reitera - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ciprinol 250 mg
Dawkowanie cyprofloksacyny (Ciprinol) powinno być indywidualnie dostosowane do wskazania terapeutycznego, ciężkości i lokalizacji zakażenia, wrażliwości patogenów oraz funkcji nerek pacjenta. U dorosłych dawki wahają się od 250 mg do 750 mg podawanych doustnie 2 razy na dobę, a czas terapii zależy od rodzaju infekcji – od 1 dnia (np. rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej) do nawet 3 miesięcy (np. zakażenia kości i stawów). W przypadku zakażeń wywołanych przez Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter czy Staphylococcus spp. zaleca się wyższe dawki oraz terapię skojarzoną. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę należy modyfikować zgodnie z klirensem kreatyniny: przy klirensie <30 ml/min/1,73 m² dawka wynosi 250-500 mg co 24 h, a u pacjentów dializowanych podaje się lek po dializie. U dzieci dawkowanie jest uzależnione od masy ciała, np. 20 mg/kg 2 razy na dobę, maksymalnie 750 mg na dawkę, z czasem leczenia dostosowanym do rodzaju zakażenia.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, bakterie Gram-ujemne, biegunka podróżnych, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, hemodializa, klirens kreatyniny, mukowiscydoza, Neisseria meningitidis, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, Pseudomonas aeruginosa, ropne zapalenie ucha środkowego, rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, substancja czynna, Vibrio cholerae, wąglik płucny, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie kości i stawów, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie jądra i najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie ucha zewnętrznego, zapalenie zatok - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ciprofloxacin Kabi 100 mg/50 ml roztwór do infuzji 100 mg/50 ml
Cyprofloksacyna w formie roztworu do infuzji (Ciprofloxacin Kabi) wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania w zależności od wskazania terapeutycznego, ciężkości i lokalizacji zakażenia, wrażliwości patogenów oraz czynności nerek pacjenta. Standardowe dawki u dorosłych wahają się od 400 mg 2-3 razy na dobę, z czasem leczenia od 1 dnia (np. biegunka bakteryjna) do nawet 3 miesięcy (np. zakażenia kości i stawów). W przypadku zakażeń wywołanych przez Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter czy Staphylococcus spp. zalecane jest stosowanie wyższych dawek lub terapii skojarzonej. U dzieci dawkowanie jest oparte na masie ciała, z maksymalną dawką pojedynczą 400 mg. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek dawkę należy modyfikować zgodnie z klirensem kreatyniny: >60 ml/min – dawkowanie standardowe, 30-60 ml/min – 200-400 mg co 12 godzin, <30 ml/min – 200-400 mg co 24 godziny, z uwzględnieniem dializoterapii.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, bakterie Gram-ujemne, biegunka podróżnych, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, gorączka neutropeniczna, hemodializa, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, lek przeciwbakteryjny, mukowiscydoza, Neisseria gonorrhoeae, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, podrażnienie żył, przewlekłe zapalenie zatok, Pseudomonas aeruginosa, roztwór do infuzji, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, terapia dożylna, terapia skojarzona, Vibrio cholerae, wąglik płucny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie bakteryjne, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie kości, zakażenie płucno-oskrzelowe, zakażenie tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie najądrza, zapalenie narządów miednicy, zapalenie ucha środkowego, zapalenie ucha zewnętrznego, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Reaktywne zapalenie stawów – Etiologia i przyczyny
Reaktywne zapalenie stawów (ReA) to zapalne zapalenie stawów rozwijające się po infekcji w innych narządach, najczęściej układu pokarmowego, moczowo-płciowego lub dróg moczowych, przy czym stawy nie są bezpośrednio zakażone. Etiologia ReA obejmuje bakterie takie jak Chlamydia trachomatis (najczęstszy patogen w infekcjach moczowo-płciowych), Neisseria gonorrhoeae, Salmonella enteritidis, Shigella flexneri, Yersinia enterocolitica, Campylobacter jejuni oraz inne. W około 40% przypadków nie udaje się zidentyfikować konkretnego patogenu. Patogeneza ReA opiera się na mechanizmach autoimmunologicznych, w tym reakcji krzyżowej przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom bakteryjnym i tkankom własnym, zwłaszcza u nosicieli HLA-B27, u których ryzyko rozwoju choroby wzrasta nawet 50-krotnie. Fragmenty bakterii mogą być wykrywane w błonie maziowej stawów, co sugeruje immunologiczny charakter zapalenia, a nie bezpośrednie zakażenie stawów.
antygen HLA-B27, błona maziowa stawu, Campylobacter jejuni, Chlamydia pneumoniae, Chlamydia trachomatis, Clostridioides difficile, COVID-19, drogi moczowe, dysfagia, Escherichia coli, infekcja dróg oddechowych, infekcja jelitowa, mimikra molekularna, Mycobacterium tuberculosis, Mycoplasma hominis, narządy płciowe, Neisseria gonorrhoeae, paciorkowiec beta-hemolizujący, rak pęcherza moczowego, reakcja autoimmunologiczna, reaktywne zapalenie stawów, Salmonella enteritidis, SARS-CoV-2, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, układ pokarmowy, Ureaplasma urealyticum, Yersinia enterocolitica, zaburzenie autoimmunologiczne, zakażenie HIV, zakażenie przewodu pokarmowego, zakażenie układu moczowo-płciowego, zapalne zapalenie stawów - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Etiologia i przyczyny
Infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella (szigelloza) jest ostrym zakażeniem jelitowym charakteryzującym się inwazją błony śluzowej przewodu pokarmowego i zapaleniem jelit. Do wywołania choroby wystarcza bardzo niska dawka zakaźna – 10-100 organizmów. Wyróżnia się cztery główne gatunki Shigella (S. dysenteriae, S. flexneri, S. boydii, S. sonnei), różniące się epidemiologią i ciężkością przebiegu, z toksyną Shiga produkowaną przez S. dysenteriae typu 1 jako najgroźniejszym czynnikiem wirulencji, odpowiedzialnym za krwawą biegunkę i ryzyko zespołu hemolityczno-mocznicowego (HUS). Transmisja bakterii odbywa się głównie drogą fekalno-oralną, poprzez kontakt bezpośredni z zakażonym kałem, skażoną żywność lub wodę, a także kontakty seksualne, zwłaszcza oralno-analne. Epidemiologia infekcji jest ściśle powiązana z warunkami sanitarnymi i socjoekonomicznymi, a zakażenia najczęściej dotyczą dzieci poniżej 5 roku życia, osób z obniżoną odpornością oraz populacji zamieszkujących obszary o ograniczonym dostępie do czystej wody i higieny.
ampicylina, azytromycyna, bakteriemia, biegunka, błona śluzowa przewodu pokarmowego, ceftriakson, ciprofloksacyna, czynnik wirulencji, droga fekalno-oralna, enterotoksyna, gram-ujemna bakteria, infekcja Shigella, karbapenem, kontakt seksualny, naciek leukocytarny, odpowiedź immunologiczna, owrzodzenie błony śluzowej, plazmid wirulencji, Shigella boydii, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, Shigella sonnei, system sekrecji typu III, szigellosis, toksyna shiga, trimetoprim-sulfametoksazol, wielolekooporność, zespół hemolityczno-mocznicowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cipropol 500 mg
Dawkowanie cyprofloksacyny (Cipropol 500 mg) wymaga indywidualnego dostosowania w zależności od wskazania klinicznego, ciężkości i lokalizacji zakażenia, wrażliwości patogenów oraz funkcji nerek pacjenta. U dorosłych dawki wahają się od 250 mg do 750 mg podawanych 2 razy na dobę, a czas leczenia od 1 dnia (np. rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej) do nawet 3 miesięcy (np. zakażenia kości i stawów). W przypadku zakażeń wywołanych przez trudne do eradykacji bakterie, takie jak Pseudomonas aeruginosa czy Acinetobacter, zalecane jest zwiększenie dawki oraz terapia skojarzona z innymi antybiotykami. U dzieci dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, np. mukowiscydoza – 20 mg/kg 2 razy na dobę (maksymalnie 750 mg/dawkę), a czas leczenia wynosi 10-14 dni. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę należy modyfikować zgodnie z klirensem kreatyniny, np. przy klirensie <30 mL/min/1,73 m² dawka 250-500 mg co 24 h, a u pacjentów dializowanych po dializie.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, biegunka bakteryjna, choroba zapalna miednicy, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, hemodializa, klirens kreatyniny, mukowiscydoza, Neisseria meningitidis, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odmiedniczkowe zapalenie nerek, Pseudomonas aeruginosa, ropne zapalenie ucha środkowego, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, terapia skojarzona, Vibrio cholerae, wąglik płucny, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie kości i stawów, zakażenie tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zakażenie układu płciowego, zapalenie cewki moczowej, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Proxacin 1% 10 mg/ml
Proxacin 1% to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający 10 mg cyprofloksacyny w 1 ml. Dawkowanie leku jest uzależnione od rodzaju i ciężkości zakażenia, lokalizacji infekcji, wrażliwości patogenu, funkcji nerek oraz masy ciała pacjenta. U dorosłych dawki wahają się od 400 mg 2-3 razy na dobę, a czas terapii od 1 do 90 dni, w zależności od wskazania klinicznego (np. zakażenia dolnych dróg oddechowych 400 mg 2-3x/d przez 7-14 dni, złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego 400 mg 3x/d przez 28 dni do 3 miesięcy). U dzieci dawkowanie jest obliczane na podstawie masy ciała (np. 10 mg/kg 3x/d, max 400 mg/dawka), a terapia powinna być ograniczona do ściśle określonych wskazań. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkę dostosowuje się według klirensu kreatyniny, np. 200-400 mg co 12 h przy klirensie 30-60 ml/min/1,73 m², a u dializowanych podaje się dawkę po dializie co 24 h.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego, biegunka podróżnych, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, hemodializa, klirens kreatyniny, mukowiscydoza, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, płucna postać wąglika, Proxacin, przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego, Pseudomonas aeruginosa, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, Vibrio cholerae, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie kości i stawów, zakażenie narządów płciowych, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zakażenie układu pokarmowego, zapalenie narządów miednicy mniejszej, złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon substancji czynnych
Cyprofloksacyna – Dawkowanie i sposób podawania
Cyprofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk o szerokim spektrum działania, jest dostępna w formach doustnych, dożylnych oraz miejscowych (krople i maści do oczu, krople do uszu). Dawkowanie jest ściśle uzależnione od rodzaju i lokalizacji zakażenia, wieku pacjenta, masy ciała, stanu klinicznego oraz czynności nerek. W preparatach miejscowych do uszu (Cetraxal, Cetraxal Plus, Ciprotic) stosuje się 2-krotne dzienne zakraplanie po 6-8 kropli przez 7 dni, z uwzględnieniem wieku (od 6 miesiąca życia). Krople do oczu (Ciloxan, Cipronex 0,3%) w owrzodzeniach rogówki wymagają intensywnego dawkowania: co 15 minut przez pierwsze 6 godzin pierwszej doby, następnie stopniowo rzadziej (do 2 kropli co 4 godziny do 14 dni). Maść do oczu stosuje się w dawkach 1,25 cm wałeczka co 1-2 godziny przez 2 dni, potem co 4 godziny przez kolejne 12 dni. Doustne dawkowanie u dorosłych waha się od 250 mg do 750 mg 2 razy na dobę, w zależności od wskazania (np. 500-750 mg 2x/d przez 7-14 dni w zakażeniach dróg oddechowych, 750 mg 2x/d przez 28 dni do 3 miesięcy w złośliwym zapaleniu ucha zewnętrznego). U dzieci dawkowanie jest obliczane na podstawie masy ciała, np. 20 mg/kg 2x/d w mukowiscydozie, maksymalnie 750 mg/dawkę. W postaci dożylnej dawki u dorosłych wynoszą 400 mg 2-3 razy na dobę, u dzieci 6-10 mg/kg 3 razy na dobę, z maksymalną dawką 400 mg.
acetonid fluocynolonu, dializa otrzewnowa, drenaż wentylacyjny ucha, dur brzuszny, fluorochinolon, hemodializa, klirens kreatyniny, mukowiscydoza, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, owrzodzenie rogówki, płucna postać wąglika, Pseudomonas aeruginosa, rurka tympanostomijna, rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, Shigella dysenteriae, Vibrio cholerae, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie jądra i najądrza, zapalenie narządów miednicy, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie ucha środkowego, zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cipronex 250 mg
Lek Cipronex zawiera cyprofloksacynę w dawkach 250 mg lub 500 mg (chlorowodorek) w formie tabletek powlekanych. Dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od rodzaju i ciężkości zakażenia, wrażliwości patogenów, lokalizacji infekcji oraz czynności nerek pacjenta, a u dzieci i młodzieży także masy ciała. Terapia trwa od 1 dnia (np. rzeżączka, profilaktyka Neisseria meningitidis) do nawet 3 miesięcy (zakażenia kości i stawów, złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego). Dawkowanie u dorosłych waha się od 250 mg do 750 mg podawanych 2 razy na dobę, z czasem leczenia dostosowanym do wskazań klinicznych, np. zakażenia dolnych dróg oddechowych 500-750 mg 2x/d przez 7-14 dni, powikłane odmiedniczkowe zapalenie nerek co najmniej 10 dni, a w szczególnych przypadkach powyżej 21 dni. U dzieci dawka jest obliczana na podstawie masy ciała (10-20 mg/kg 2x/d, max 750 mg/dawka), z czasem leczenia zależnym od rodzaju zakażenia. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie modyfikuje się zgodnie z klirensem kreatyniny, np. przy klirensie <30 ml/min/1,73 m² dawka 250-500 mg co 24 h, a u dializowanych po dializie.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, biegunka podróżnych, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, hemodializa, klirens kreatyniny, mukowiscydoza, Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odmiedniczkowe zapalenie nerek, Pseudomonas aeruginosa, ropne zapalenie ucha środkowego, rzeżączka, shigella, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, Vibrio cholerae, wąglik płucny, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie kości i stawów, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie jądra i najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka krwotoczna – Etiologia i przyczyny
Biegunka krwotoczna (dysenteria) to infekcyjne zapalenie jelit, głównie okrężnicy, charakteryzujące się biegunką z krwią, śluzem lub ropą. Etiologia obejmuje głównie bakterie z rodzaju Shigella (szczególnie S. dysenteriae, S. flexneri, S. sonnei, S. boydii), enterokrwotoczne szczepy Escherichia coli (EHEC), Salmonella enterica serowar Typhimurium oraz Campylobacter spp., a także pierwotniaki, przede wszystkim Entamoeba histolytica i rzadziej Balantidium coli. Shigella wnika do błony śluzowej jelita, powodując owrzodzenia i zapalenie, a toksyna Shiga może wywołać zespół hemolityczno-mocznicowy. Entamoeba histolytica może prowadzić do inwazyjnego zapalenia jelita grubego i ropni wątroby. Epidemiologicznie choroba dotyka około 165 milionów osób rocznie, z 1,1 miliona zgonów, a zakażenia E. histolytica dotyczą ponad 500 milionów ludzi, z 40 000–100 000 zgonów rocznie. Ryzyko zwiększają niskie standardy sanitarne, niedostateczna higiena, wiek poniżej 5 lat, immunosupresja oraz podróże do krajów rozwijających się.
biegunka amebowa, biegunka bakteryjna, biegunka krwista, biegunka krwotoczna, Cryptosporidium parvum, czynnik wirulencji, Entamoeba histolytica, enterokrwotoczne E. coli, enterotoksyna, Giardia lamblia, kampylobakterioza, krwotoczne zapalenie okrężnicy, obniżona odporność, pierwotniaki pasożytnicze, piorunujące zapalenie okrężnicy, ropień wątroby, Salmonella enterica, shigella, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, shigelloza, szczepy wielolekooporne, toksyna shiga, zakażenie układowe, zakażenie układu pokarmowego, zapalenie jelit, zapalenie okrężnicy, zatrucie pokarmowe, zespół hemolityczno-mocznicowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ciprinol 10 mg/ml
Ciprinol, zawierający cyprofloksacynę w formie koncentratu do infuzji dożylnej, wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania w zależności od wskazania terapeutycznego, ciężkości i lokalizacji zakażenia, wrażliwości patogenów oraz funkcji nerek pacjenta. U dorosłych dawki wahają się od 400 mg 2 razy na dobę do 400 mg 3 razy na dobę, z czasem leczenia od 1 dnia (np. biegunka bakteryjna) do nawet 3 miesięcy (zakażenia kości i stawów). U dzieci dawkowanie jest obliczane na podstawie masy ciała, np. 10 mg/kg 3 razy na dobę, maksymalnie 400 mg na dawkę. W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek dawka jest modyfikowana zgodnie z klirensem kreatyniny: przy klirensie <30 ml/min/1,73 m² zaleca się 200-400 mg co 24 h, a u pacjentów dializowanych podawanie po dializie. Nie jest wymagana modyfikacja dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, bakterie Gram-ujemne, bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego, biegunka bakteryjna, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, hemodializa, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, mukowiscydoza, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, płucna postać wąglika, Pseudomonas aeruginosa, ropne zapalenie ucha środkowego, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, terapia skojarzona, Vibrio cholerae, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie kości i stawów, zakażenie płucno-oskrzelowe, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie jądra i najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie ucha zewnętrznego, zapalenie zatok - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ciphin 500 500 mg
Dawkowanie cyprofloksacyny w postaci tabletek powlekanych CIPHIN 500 powinno być dostosowane do rodzaju i ciężkości zakażenia, lokalizacji infekcji, wrażliwości patogenu oraz czynności nerek pacjenta. U dorosłych dawki wahają się od 250 mg do 750 mg podawanych 2 razy na dobę, a czas terapii od 1 dnia (np. rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej) do nawet 3 miesięcy (zakażenia kości i stawów). W przypadku dzieci i młodzieży dawkowanie jest obliczane na podstawie masy ciała (10-20 mg/kg 2 razy na dobę, maksymalnie 750 mg na dawkę), z czasem leczenia od 10 do 60 dni w zależności od wskazania, np. mukowiscydoza czy profilaktyka wąglika. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawka powinna być modyfikowana zgodnie z klirensem kreatyniny: przy klirensie <30 ml/min/1,73 m² zaleca się podawanie 250-500 mg co 24 godziny, a u pacjentów dializowanych dawkę podaje się po dializie. Nie jest konieczna modyfikacja dawkowania u pacjentów z niewydolnością wątroby.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, bakteria Gram-ujemna, bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego, biegunka podróżnych, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, hemodializa, klirens kreatyniny, mukowiscydoza, Neisseria meningitidis, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odmiedniczkowe zapalenie nerek, ostre zapalenie pęcherza moczowego, płucna postać wąglika, powikłane zapalenie pęcherza moczowego, przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego, Pseudomonas aeruginosa, rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, terapia skojarzona, Vibrio cholerae, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie kości i stawów, zakażenie płucno-oskrzelowe, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie wewnątrzbrzuszne, zapalenie jądra i najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie szyjki macicy, złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego