keratoplastyka
Keratoplastyka, znana również jako przeszczep rogówki, jest zabiegiem chirurgicznym polegającym na zastąpieniu chorej lub uszkodzonej rogówki pacjenta zdrową tkanką rogówkową pochodzącą od dawcy. Jest to jeden z najczęściej wykonywanych i najbardziej udanych rodzajów przeszczepów tkanek.
Wyróżnia się kilka typów keratoplastyki: penetrującą (pełnej grubości), warstwową przednią oraz warstwową tylną. Keratoplastyka penetrująca (PK) polega na wymianie całej grubości rogówki, podczas gdy procedury warstwowe (DALK, DSAEK, DMEK) obejmują wymianę tylko chorobowo zmienionych warstw rogówki, co zmniejsza ryzyko odrzucenia przeszczepu.
Główne wskazania do keratoplastyki obejmują: keratokonus, dystrofie rogówki, blizny pourazowe, owrzodzenia rogówki, niewydolność śródbłonka rogówki oraz powikłania po operacjach oka. Wybór techniki operacyjnej zależy od schorzenia podstawowego i lokalizacji zmian patologicznych w rogówce.
Powikłania po keratoplastyce mogą obejmować odrzucenie przeszczepu, infekcje, jaskrę wtórną, astygmatyzm pooperacyjny oraz powikłania związane ze szwami. Opieka pooperacyjna wymaga regularnych kontroli i długotrwałego stosowania leków immunosupresyjnych, szczególnie w przypadku keratoplastyki penetrującej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Opryszczkowe zapalenie oka – Leczenie
Opryszczkowe zapalenie oka, wywołane najczęściej przez HSV-1, stanowi istotną przyczynę zakaźnej ślepoty rogówkowej, z częstością 5,9-20,7/100 000 rocznie. Choroba manifestuje się w formach nabłonkowych (keratitis dendriticum), stromalnych (keratitis stromalne) oraz zapaleniu śródbłonka rogówki i keratouveitis. Leczenie opiera się na lekach przeciwwirusowych: miejscowo stosuje się trifluridynę 1% (co 2 godziny do reepitelizacji), gancyklowir 0,15% (5x dziennie) lub acyklowir 3% maść (5x dziennie), natomiast doustnie acyklowir 400 mg 5x dziennie, walacyklowir 500 mg 3x dziennie lub famcyklowir 250-500 mg 2-3x dziennie przez 7-14 dni. W ciężkich przypadkach stosuje się dożylny acyklowir 5-10 mg/kg co 8 godzin przez 5-10 dni. Kluczowe jest unikanie kortykosteroidów w aktywnym nabłonkowym zapaleniu rogówki ze względu na ryzyko nasilenia replikacji wirusa, natomiast w zapaleniu zrębu i śródbłonka stosuje się je pod ścisłym nadzorem okulistycznym wraz z terapią przeciwwirusową.
acyklowir, bliznowacenie rogówki, błona owodniowa, famcyklowir, foskarnet, gancyklowir, Herpes Simplex Virus, Herpetic Eye Disease Study, HSK, HSV-1, keratitis nabłonkowe, keratitis stromalne, keratopatia neurotroficzna, keratoplastyka, keratouveitis, klej cyjanoakrylowy, kontaktowe zapalenie skóry, lek przeciwwirusowy, perforacja rogówki, przeszczep rogówki, ślepota rogówkowa, trifluridyna, walacyklowir, widarabina, wirus opryszczki pospolitej, zapalenie śródbłonka, zwężenie punktów łzowych - Leksykon chorób i schorzeń
Keratitis – Leczenie
Keratitis, czyli zapalenie rogówki, stanowi nagły przypadek okulistyczny wymagający szybkiego rozpoznania i leczenia, aby zapobiec utracie wzroku. Terapia jest uzależniona od etiologii – w łagodnych, nieinfekcyjnych postaciach stosuje się sztuczne łzy, odpoczynek dla oka oraz przerwanie noszenia soczewek kontaktowych, natomiast w cięższych przypadkach dodaje się miejscowe leki przeciwzapalne i profilaktyczne antybiotyki. W infekcyjnym keratitis leczenie jest patogenowo ukierunkowane: bakteryjne wymaga intensywnej antybiotykoterapii miejscowej (np. tobramycyna 14 mg/ml, cefazolina 50 mg/ml, wankomycyna 50 mg/ml podawane co godzinę), a w lżejszych przypadkach fluorochinolonów IV generacji. Grzybicze zapalenie rogówki leczy się miejscowo i ogólnie natamycyną oraz innymi lekami przeciwgrzybiczymi, przy czym kortykosteroidy są przeciwwskazane. Wirusowe keratitis, zwłaszcza HSV, wymaga stosowania miejscowych (gancyklowir 0,15%, trifluridyna 1%) i doustnych leków przeciwwirusowych (acyklowir 400 mg 5x/d, walacyklowir 500 mg 3x/d), a także miejscowych kortykosteroidów w keratitis stromalnym, co potwierdzają badania HEDS. Leczenie Acanthamoeba opiera się na biguidynach i pentamidynie, często przez kilka miesięcy, z możliwością konieczności przeszczepu rogówki.
acyklowir, bakteryjne zapalenie rogówki, bliznowacenie rogówki, cross-linking rogówki, doustny lek przeciwgrzybiczny, fluorochinolony, gancyklowir, grzybicze zapalenie rogówki, HSV, infekcyjne zapalenie rogówki, keratitis, keratoplastyka, klej tkankowy, kortykosteroidy, krople nawilżające, krople przeciwgrzybicze, miejscowy antybiotyk, MRSA, natamycyna, neurotroficzne zapalenie rogówki, płat spojówkowy, przeszczep błony owodniowej, przeszczep rogówki, reepitelializacja, sztuczne łzy, wirusowe zapalenie rogówki, worikonazol - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lotemax 0,5% 5 mg/ml (0,5%)
Lotemax 0,5% to okulistyczny preparat w postaci kropli do oczu (zawiesina) zawierający loteprednolu etabonian w stężeniu 5 mg/ml (0,5%), co odpowiada 0,19 mg substancji czynnej na kroplę. Lek jest wskazany wyłącznie do leczenia zapalenia pooperacyjnego po zabiegach chirurgicznych w obrębie narządu wzroku, takich jak operacje usunięcia zaćmy, zabiegi przeciwjaskrowe, operacje witreoretinalne oraz keratoplastyka. Preparat ma postać mlecznobiałej zawiesiny i zawiera chlorek benzalkoniowy (0,01%) jako substancję pomocniczą, co wymaga uwzględnienia przy kwalifikacji pacjentów z nadwrażliwością na ten składnik.
- Leksykon chorób i schorzeń
Keratoconus – Leczenie
Keratoconus to postępująca dystrofia rogówki charakteryzująca się ścieńczeniem i stożkowatym wybrzuszeniem, prowadzącym do nieregularnego astygmatyzmu i pogorszenia ostrości wzroku. Wczesne stadia choroby można leczyć za pomocą okularów, miękkich lub twardych gazoprzepuszczalnych (RGP) oraz hybrydowych soczewek kontaktowych, które poprawiają korekcję refrakcyjną. W przypadku progresji zalecane jest Corneal Collagen Cross-Linking (CXL), procedura polegająca na aplikacji ryboflawiny i naświetlaniu UV, skuteczna w zatrzymaniu progresji w około 90% przypadków. Dostępne są dwie techniki CXL: epithelium-off (usunięcie nabłonka) oraz epithelium-on (nabłonek pozostaje nienaruszony), z różnym profilem bólu i czasu gojenia. CXL nie poprawia widzenia, a jedynie stabilizuje rogówkę, zmniejszając ryzyko dalszej utraty wzroku. W zaawansowanych przypadkach stosuje się soczewki skleralne lub EyePrintPRO, które zapewniają komfort i dobrą korekcję nawet przy znacznej nieregularności rogówki.
astygmatyzm, bliznowacenie rogówki, CAIRS, cross-linking rogówki, jaskra, keratoconus, keratocyty, keratoplastyka, krótkowzroczność, pęcherzyki pozakomórkowe, penetrująca keratoplastyka, perforacja rogówki, przeszczep rogówki, ryboflawina, siarczan miedzi, sieciowanie rogówki, soczewki skleralne, twardówka, zespół suchego oka, zrąb rogówki - Leksykon chorób i schorzeń
Keratitis – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Keratitis to zapalenie rogówki, które może mieć etiologię infekcyjną (bakteryjną, wirusową, grzybiczą, akantamebową) lub nieinfekcyjną, prowadząc do objawów takich jak ból, zaczerwienienie, światłowstręt, łzawienie i spadek ostrości wzroku. Najczęstszą przyczyną są infekcje bakteryjne, lecz także noszenie soczewek kontaktowych stanowi istotny czynnik ryzyka. Diagnostyka i leczenie powinny być szybkie, aby zapobiec powikłaniom takim jak owrzodzenia, perforacja rogówki czy endophthalmitis, które mogą prowadzić do trwałej utraty wzroku. Leczenie bakteryjnego keratitis obejmuje stosowanie wzmocnionych antybiotyków, np. tobramycyny 14 mg/ml i cefazoliny lub wankomycyny 50 mg/ml, podawanych co godzinę, a w przypadku infekcji wirusowych stosuje się przeciwwirusowe krople (trifluridyna, gancyklowir). Grzybicze keratitis wymaga długotrwałej terapii natamycyną 5%, a akantamebowe – biocydami takimi jak chlorheksydyna przez okres nawet 6 miesięcy. W ciężkich przypadkach rozważa się keratoplastykę.
acyklowir, akantameba, astygmatyzm, blepharitis, bliznowacenie rogówki, błona owodniowa, cefazolina, chlorheksydyna, ciało obce w oku, ciśnienie wewnątrzgałkowe, endophthalmitis, fotofobia, gancyklowir, hypopyon, keratitis, keratoplastyka, kortykosteroidy, natamycyna, opieka pooperacyjna, owrzodzenie rogówki, patogeny, perforacja rogówki, przeszczep rogówki, rąbek rogówki, ślepota rogówkowa, soczewki kontaktowe, tęczówka, tobramycyna, trifluridyna, uraz oka, wankomycyna, wirus opryszczki pospolitej - Leksykon chorób i schorzeń
Astygmatyzm – Patofizjologia i mechanizm
Astygmatyzm jest powszechnym błędem refrakcji, dotykającym około 13% populacji, charakteryzującym się nierównomiernym załamaniem światła w różnych meridianach oka, co skutkuje powstaniem dwóch punktów ogniskowych zamiast jednego (zjawisko stożka Sturma). Główne przyczyny to nieregularny kształt rogówki lub soczewki, prowadzący do astygmatyzmu rogówkowego, soczewkowego lub siatkówkowego. Astygmatyzm dzieli się na regularny (główne meridiany pod kątem 90°) i nieregularny (meridiany nieprostopadłe lub nieregularna moc refrakcyjna), z podtypami takimi jak astygmatyzm zgodny z regułą, przeciwny do reguły, skośny i bi-skośny. Patogeneza jest wieloczynnikowa, obejmująca czynniki genetyczne (m.in. geny CLDN7, ACP2, TNFAIP8L3), fizjologiczne (nacisk powiek, napięcie mięśni zewnątrzgałkowych, akomodacja, film łzowy) oraz nabyte (urazy, zabiegi chirurgiczne, choroby rogówki jak stożek rogówki). Astygmatyzm ulega zmianom wraz z wiekiem, z tendencją do przejścia z astygmatyzmu zgodnego z regułą na przeciwny do reguły, a także jest częstszy u wcześniaków.
amblyopia, astenopia, astygmatyzm nieregularny, astygmatyzm przeciwny do reguły, astygmatyzm regularny, astygmatyzm rogówkowy, astygmatyzm siatkówkowy, astygmatyzm skośny, astygmatyzm soczewkowy, astygmatyzm zgodny z regułą, dalekowzroczność, dysfagia, emmetropizacja, film łzowy, keratoconus, keratoplastyka, krótkowzroczność, niedowidzenie, nieostre widzenie, nieprawidłowy kształt rogówki, oftalmopatia Gravesa, plamka żółta, pterygium, stożek rogówki, topografia rogówki, zaćma - Leksykon chorób i schorzeń
Keratitis – Epidemiologia
Keratitis, będące jedną z głównych przyczyn ślepoty i upośledzenia widzenia globalnie, dotyka około 6 milionów osób, z częstością występowania keratitis zakaźnego (IK) wahającą się od 2,5 do 799 przypadków na 100 000 populacji rocznie, w zależności od regionu. W krajach rozwiniętych, takich jak USA i Wielka Brytania, zapadalność wynosi odpowiednio 2,5-27,6 oraz 2,6-40,3 na 100 000, podczas gdy w krajach o niższym dochodzie, np. w Nepalu, sięga aż 799 na 100 000. Najważniejszym czynnikiem ryzyka jest noszenie soczewek kontaktowych, zwłaszcza przy niewłaściwej higienie, nocnym noszeniu i rzadkiej wymianie pojemników. Inne istotne czynniki to urazy rogówki, niskie statusy społeczno-ekonomiczne, choroby powierzchni oka oraz stosowanie miejscowych steroidów, które mogą zwiększać ryzyko infekcji, zwłaszcza grzybiczych. Profil mikrobiologiczny różni się regionalnie – w Egipcie dominują infekcje wirusowe (41,55%), w tropikach grzybicze, z Fusarium spp. jako najczęstszym patogenem. W USA rocznie odnotowuje się około 930 000 wizyt ambulatoryjnych i 58 000 na oddziałach ratunkowych z powodu keratitis, z 76,5% przypadków leczonych antybiotykami, co podkreśla znaczenie racjonalnej terapii przeciwdrobnoustrojowej w obliczu rosnącej oporności.
Aspergillus, Candida, choroba powierzchni oka, Fusarium, jaglica, keratitis, keratitis bakteryjne, keratitis grzybicze, keratitis mikrobiologiczne, keratitis nabłonkowe, keratitis stromalne, keratitis wirusowe, keratoplastyka, onchocerkoza, oporność na antybiotyki, reumatoidalne zapalenie stawów, ślepota rogówkowa, soczewka kontaktowa, Streptococcus pneumoniae, uraz rogówki, wirus opryszczki pospolitej, zapalenie powiek, zmętnienie rogówki - Leksykon chorób i schorzeń
Rozszerzenie naczyniówki ocznej – Leczenie
Ocular rosacea to przewlekła choroba zapalna oczu i powiek, często współistniejąca z trądzikiem różowatym skóry, której nie da się całkowicie wyleczyć, ale można skutecznie kontrolować objawy i zapobiegać powikłaniom, takim jak uszkodzenie rogówki i utrata wzroku. Leczenie wymaga wielokierunkowego podejścia, obejmującego podstawową higienę powiek (ciepłe okłady 5-10 minut dziennie, delikatne środki myjące, masaż powiek), stosowanie sztucznych łez, szczególnie z lipidami, oraz unikanie kropli przeciw przekrwieniu. W umiarkowanych i ciężkich przypadkach stosuje się doustne antybiotyki przeciwzapalne, takie jak doksycyklina w dawce 40 mg/dobę (Oracea) lub makrolidy, a także miejscowe preparaty: antybiotyki, krótkotrwałe steroidy, cyklosporynę i lifitegrast. Terapie uzupełniające to IPL (3-4 zabiegi co 4-6 tygodni) oraz zabiegi mechaniczne na gruczoły Meiboma (LipiFlow, iLux, sondowanie).
antybiotyk doustny, antybiotyk miejscowy, błona owodniowa, chalazion, cyklosporyna, Demodex, doksycyklina, dysfunkcja gruczołów Meiboma, egzosomy, film łzowy, gruczoł Meiboma, higiena powiek, intensywne światło pulsacyjne, keratoplastyka, kurkumina, kwas omega-3, lek biologiczny, lifitegrast, minocyklina, ocular rosacea, okluzja punktów łzowych, perforacja rogówki, steroid miejscowy, sztuczne łzy, trądzik różowaty, uszkodzenie rogówki, zapalenie rogówki, zespół suchego oka, zmętnienie rogówki - Leksykon chorób i schorzeń
Dystrofia fuchsa – Epidemiologia
Dystrofia Fuchsa (FECD) jest jedną z najczęstszych dystrofii rogówki, z globalną częstością występowania około 7,33% w populacji dorosłej (95% CI: 4,08-12,8%), a w Ameryce Północnej sięgającą nawet 21,62%. Choroba dotyka około 300 milionów osób powyżej 30 roku życia na świecie, z prognozowanym wzrostem do 415 milionów do 2050 roku, głównie z powodu starzenia się populacji. FECD występuje częściej u kobiet (stosunek 2,5-4:1) oraz w populacji kaukaskiej, z rzadszym występowaniem w grupach azjatyckich i afrykańskich. Wiek jest kluczowym czynnikiem ryzyka, z manifestacją kliniczną zwykle w 5. lub 6. dekadzie życia. Genetycznie, FECD wiąże się głównie z ekspansją powtórzeń CTG18.1 w genie TCF4, obecną u około 75% pacjentów kaukaskich, oraz mutacjami w genach COL8A2, SLC4A11, ZEB1 i AGBL1. Dziedziczenie jest autosomalne dominujące z niepełną penetracją. Czynniki środowiskowe, takie jak palenie tytoniu i ekspozycja na UV, również zwiększają ryzyko rozwoju choroby.
badanie GWAS, BMI, czynnik genetyczny, dystrofia Fuchsa, dziedziczenie autosomalne dominujące, ekspansja CTG18.1, keratektomia, keratoplastyka, mikroskopia konfokalna, mikroskopia spekularna, obrzęk nabłonka rogówki, OCT przedniego odcinka, penetrująca keratoplastyka, promieniowanie UV, przedni odcinek oka, przeszczep rogówki, rogówka guttata, sztuczna inteligencja, tomografia Scheimpfluga