nowotwory wątroby
Nowotwory wątroby stanowią istotny problem kliniczny, obejmujący zarówno zmiany pierwotne, jak i wtórne. Wśród nowotworów pierwotnych dominuje rak wątrobowokomórkowy (HCC), który w skali światowej jest szóstym najczęściej występującym nowotworem złośliwym i trzecią przyczyną zgonów związanych z chorobami nowotworowymi. Drugim co do częstości występowania pierwotnym nowotworem jest cholangiocarcinoma, wywodzący się z komórek nabłonka dróg żółciowych.
Główne czynniki ryzyka rozwoju nowotworów wątroby obejmują marskość wątroby (obecna u 80-90% pacjentów z HCC), przewlekłe zakażenia wirusami HBV i HCV, alkoholową chorobę wątroby, niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby (NAFLD), ekspozycję na aflatoksyny oraz zespoły metaboliczne. Znacznie rzadziej występują nowotwory łagodne, takie jak gruczolak wątrobowokomórkowy czy naczyniak.
Diagnostyka nowotworów wątroby opiera się na badaniach obrazowych (USG, TK, MRI), markerach surowiczych (AFP dla HCC, CA 19-9 dla cholangiocarcinoma) oraz biopsji wątroby. W zaawansowanych stadiach HCC charakterystyczny obraz w badaniach z kontrastem (wzmocnienie w fazie tętniczej i wypłukanie w fazie żylnej) często pozwala na diagnozę bez konieczności biopsji.
Leczenie nowotworów wątroby zależy od stadium zaawansowania i obejmuje resekcję chirurgiczną, przeszczepienie wątroby, ablację (RFA, MWA), chemoembolizację przeztętniczą (TACE), radioembolizację oraz leczenie systemowe (sorafenib, lenvatinib, regorafenib, immunoterapia). W przypadku guzów przerzutowych do wątroby, najczęściej pochodzących z jelita grubego, trzustki, piersi lub płuc, postępowanie terapeutyczne jest uzależnione od rodzaju nowotworu pierwotnego.
Rokowanie w nowotworach wątroby jest zróżnicowane i zależy od typu histologicznego, stadium zaawansowania w momencie rozpoznania oraz funkcji wątroby. W HCC 5-letnie przeżycie wynosi od ponad 70% dla wczesnych stadiów leczonych radykalnie do poniżej 10% w przypadku choroby zaawansowanej. Dlatego kluczowe znaczenie ma wczesne wykrywanie zmian nowotworowych, szczególnie w grupach wysokiego ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Adimuplan 50 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne sytagliptyny, substancji czynnej leku Adimuplan, wykazały toksyczne działanie na wątrobę i nerki u gryzoni przy narażeniu przekraczającym 58-krotną ekspozycję kliniczną u ludzi, natomiast brak efektów toksycznych przy 19-krotnym narażeniu. U szczurów zaobserwowano nieprawidłowości siekaczy przy ekspozycji >67×, a u psów objawy neurotoksyczne i miotoksyczne przy około 23-krotnym narażeniu. Badania genotoksyczności i karcynogenności wykazały brak działania rakotwórczego u myszy, natomiast u szczurów stwierdzono zwiększoną częstość gruczolaków i raków wątroby przy ekspozycji >58×, co wiązano z przewlekłym działaniem hepatotoksycznym. Margines bezpieczeństwa oceniono jako szeroki, gdyż poziom bez efektów toksycznych stanowi 19-krotność ekspozycji klinicznej.
ataksja, badania przedkliniczne, badania toksykologiczne, genotoksyczność, margines bezpieczeństwa, neurotoksyczność, nieprawidłowości siekaczy, nowotwory wątroby, potencjał karcinogenny, przenikanie do mleka, sytagliptyna, teratogenność, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowo-nerkowa, wady rozwojowe, wpływ na płodność, zaburzenia oddychania, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin Aurovitas 100 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne sytagliptyny wykazały toksyczność narządową głównie w obrębie wątroby i nerek u gryzoni przy ekspozycji przekraczającej 58-krotnie poziom narażenia klinicznego u ludzi, przy czym brak efektów toksycznych stwierdzono przy 19-krotnym przekroczeniu. U szczurów zaobserwowano zmiany w uzębieniu przy ekspozycji >67×, jednak nie potwierdzono ich przy 58×. U psów przy 23-krotnym przekroczeniu dawki klinicznej wystąpiły objawy neurotoksyczności (atakksja, drżenie, ograniczenie aktywności) oraz zwyrodnienie mięśni szkieletowych, natomiast przy 6× nie stwierdzono wpływu na te parametry. Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego, a potencjał rakotwórczy był negatywny u myszy; u szczurów zaobserwowano wzrost częstości gruczolaków i raków wątroby przy ekspozycji >58×, co wiązano z przewlekłą hepatotoksycznością. Wpływ na rozrodczość i rozwój był minimalny – brak negatywnego wpływu na płodność szczurów, niewielkie zniekształcenia żeber u płodów przy >29× dawce oraz toksyczność matczyna u królików przy >29× dawce. Sytagliptyna przenika do mleka szczurów w stosunku 4:1 względem osocza, co może mieć znaczenie kliniczne u kobiet karmiących piersią.
ataksja, autonomiczny układ nerwowy, działanie genotoksyczne, działanie hepatotoksyczne, działanie karcynogeniczne, genotoksyczność, margines bezpieczeństwa, narażenie ustrojowe, neurotoksyczność, nieprawidłowości zębów, nowotwory wątroby, potencjał rakotwórczy, przenikanie leku, przewlekłe działanie hepatotoksyczne, rak wątroby, sytagliptyna, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność rozwojowa, toksyczność wątrobowo-nerkowa, uszkodzenie nerwów, wątroba i nerki, wpływ na rozrodczość, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia oddechowe, zniekształcenia żeber u płodów, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin Grindeks 100 mg
Dane przedkliniczne dotyczące sytagliptyny wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy dawkach klinicznych, z toksycznością ujawniającą się jedynie przy ekspozycjach wielokrotnie przekraczających poziomy stosowane u ludzi. W badaniach na gryzoniach stwierdzono hepatotoksyczność i nefrotoksyczność przy narażeniu >58-krotnym ekspozycji klinicznej, z marginesem bezpieczeństwa wynoszącym 19-krotność. U szczurów obserwowano nieprawidłowości siekaczy przy ekspozycji >67-krotnej, jednak bez efektów przy 58-krotnej dawce. W badaniach na psach toksyczność neurologiczna i mięśniowa pojawiła się przy ekspozycji >23-krotnej, z marginesem bezpieczeństwa 6-krotnym. Potencjał genotoksyczny nie został wykazany, a działanie rakotwórcze ograniczało się do zwiększonej częstości gruczolaków i raków wątroby u szczurów przy ekspozycji >58-krotnej, co wiązano z przewlekłą hepatotoksycznością. Wpływ na reprodukcję był minimalny, z niewielkim wzrostem zniekształceń żeber u płodów szczurów przy ekspozycji >29-krotnej oraz toksycznym wpływem na matki królików przy podobnych dawkach, jednak bez istotnego zagrożenia dla ludzi.
ataksja, bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka terapeutyczna, ekspozycja kliniczna, genotoksyczność, hepatotoksyczność, kancerogenność, margines terapeutyczny, nefrotoksyczność, nowotwory wątroby, sytagliptyna, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność sytagliptyny, uszkodzenie układu nerwowego, wady wrodzone żeber, zwyrodnienie mięśni - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Symgliptin 50 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa sytagliptyny wskazują na toksyczność narządową (wątroba, nerki) u zwierząt przy narażeniu przekraczającym 58-krotnie ekspozycję kliniczną u ludzi, natomiast przy 19-krotnym przekroczeniu nie zaobserwowano efektów niepożądanych. U szczurów stwierdzono zmiany w uzębieniu przy ekspozycji 67-krotnej, jednak w badaniu 14-tygodniowym nie wykazano wpływu na zęby przy 58-krotnym narażeniu. U psów przy 23-krotnym przekroczeniu dawki klinicznej odnotowano przemijające objawy neurotoksyczne (m.in. ataksja, drżenie, nadmierne ślinienie) oraz niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych, nieobecne przy 6-krotnym narażeniu. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności, a potencjał rakotwórczy był ograniczony do szczurów, u których przy ekspozycji >58-krotnej obserwowano wzrost gruczolaków i raków wątroby, prawdopodobnie wtórny do hepatotoksyczności. Szeroki margines bezpieczeństwa (brak efektów przy 19-krotnym narażeniu) wskazuje na niskie ryzyko karcynogenności u ludzi.
ataksja, drżenie, genotoksyczność, hepatotoksyczność, hipersaliwacja, margines bezpieczeństwa, miopatia szkieletowa, narażenie ustrojowe, neurotoksyczność, nieprawidłowości zębów, nowotwory wątroby, przenikanie do mleka, sytagliptyna, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowo-nerkowa, wady wrodzone, wymioty, zaburzenia oddychania - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metformax SR Combi 50 mg + 1000 mg
Produkt leczniczy Metformax SR Combi, zawierający sytagliptynę i metforminę, nie przeszedł kompleksowych badań toksykologicznych w modelach zwierzęcych jako połączenie, jednak ocena bezpieczeństwa opiera się na badaniach monoterapii obu substancji oraz terapii skojarzonej. W 16-tygodniowych badaniach na psach nie wykazano dodatkowej toksyczności przy ekspozycji sytagliptyny na poziomie 6-krotnie wyższym, a metforminy 2,5-krotnie wyższym niż u ludzi (NOEL). Toksyczność narządowa sytagliptyny obejmowała uszkodzenia wątroby i nerek u gryzoni przy ekspozycji 58-krotnie wyższej niż kliniczna, a neurotoksyczne objawy u psów pojawiły się przy 23-krotnej ekspozycji. Nie stwierdzono genotoksyczności, a działanie rakotwórcze u szczurów wiązało się z wtórnym efektem hepatotoksycznym przy bardzo wysokich dawkach (58× ekspozycja kliniczna), co nie jest uznawane za istotne ryzyko dla ludzi ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa (19× ekspozycja kliniczna).
ataksja, badania farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie histologiczne, działanie hepatotoksyczne, efekt kancerogenny, ekspozycja kliniczna, genotoksyczność sytagliptyny, margines bezpieczeństwa, monoterapia metforminą, neurotoksyczność, nowotwory wątroby, poziom bez obserwowanego działania, terapia skojarzona sytagliptyny i metforminy, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowo-nerkowa, toksyczność wielokrotnego podania, zniekształcenia żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Maysiglu 50 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne sytagliptyny, substancji czynnej leku Maysiglu, wykazały szeroki margines bezpieczeństwa w odniesieniu do ekspozycji klinicznej u ludzi. Toksyczność narządowa obejmująca hepatotoksyczność i nefrotoksyczność ujawniała się jedynie przy narażeniu przekraczającym 58-krotnie dawkę kliniczną, podczas gdy przy 19-krotnym narażeniu nie obserwowano niekorzystnych zmian. Neurotoksyczność i miotoksyczność u psów pojawiały się powyżej 23-krotnej ekspozycji, z brakiem wpływu przy 6-krotnym narażeniu. W badaniach kancerogenności u szczurów stwierdzono wzrost częstości gruczolaków i raków wątroby przy dawkach >58-krotnych, co wiązano z przewlekłym działaniem hepatotoksycznym, natomiast u myszy nie wykazano działania rakotwórczego. Brak potencjału genotoksycznego podkreśla bezpieczeństwo leku w tym zakresie.
ataksja, badania toksykologiczne, działanie hepatotoksyczne, działanie rakotwórcze, ekspozycja kliniczna, genotoksyczność, hepatotoksyczność, kancerogenność, margines bezpieczeństwa, miotoksyczność, narażenie ustrojowe, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, nieprawidłowości zębów, nowotwory wątroby, objawy neurologiczne, przenikanie do mleka, rozwój pourodzeniowy, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowo-nerkowa, wady wrodzone żeber, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin Sandoz 50 mg
W badaniach przedklinicznych sytagliptyny oceniono toksyczność narządową, genotoksyczność, kancerogenność oraz wpływ na reprodukcję, wykazując szeroki margines bezpieczeństwa względem ekspozycji klinicznej u ludzi. Toksyczne działanie na wątrobę i nerki obserwowano u gryzoni przy narażeniu przekraczającym 58-krotnie dawkę kliniczną, natomiast przy 19-krotnym narażeniu nie stwierdzono efektów toksycznych. U szczurów nieprawidłowości w rozwoju siekaczy pojawiły się przy ekspozycji >67x, jednak ich znaczenie kliniczne pozostaje nieznane. W badaniach na psach przy około 23-krotnym narażeniu zaobserwowano przemijające objawy neurotoksyczne (m.in. ataksja, drżenia, ograniczenie aktywności), a także niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych, które nie występowały przy 6-krotnym narażeniu, co potwierdza akceptowalny margines bezpieczeństwa. W zakresie genotoksyczności sytagliptyna nie wykazała działania uszkadzającego DNA, a potencjał kancerogenny był różny w zależności od gatunku – u myszy brak efektu rakotwórczego, natomiast u szczurów przy ekspozycji >58x obserwowano wzrost częstości gruczolaków i raków wątroby, prawdopodobnie wtórny do przewlekłej hepatotoksyczności.
ataksja, drżenie mięśni, działanie hepatotoksyczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, hepatotoksyczność, karmienie piersią, margines bezpieczeństwa, nadmierne ślinienie, nowotwory wątroby, potencjał kancerogenny, przenikanie leku, sitagliptyna, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność sytagliptyny, zaburzenia oddechowe, zniekształcenia żeber, zwyrodnienie mięśni - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin Reddy 50 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne sytagliptyny wykazały toksyczne działanie na wątrobę i nerki u gryzoni jedynie przy ekspozycji ustrojowej przekraczającej 58-krotność narażenia klinicznego u ludzi, przy czym brak efektów niepożądanych stwierdzono przy 19-krotnym przekroczeniu ekspozycji. U szczurów zmiany w uzębieniu obserwowano przy 67-krotnym przekroczeniu, natomiast przy 58-krotnym nie stwierdzono wpływu na zęby. U psów przy około 23-krotnym przekroczeniu ekspozycji klinicznej zaobserwowano przemijające objawy neurotoksyczne oraz niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych, natomiast przy 6-krotnym przekroczeniu nie stwierdzono żadnych niekorzystnych efektów. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały działania mutagennego, a zwiększona częstość nowotworów wątroby u szczurów była związana z przewlekłą hepatotoksycznością przy bardzo wysokich dawkach (58-krotność ekspozycji klinicznej), co nie stanowi istotnego zagrożenia dla ludzi ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa.
ataksja, badanie histologiczne, działanie hepatotoksyczne, działanie rakotwórcze, ekspozycja kliniczna, genotoksyczność, genotoksyczność sytagliptyny, margines bezpieczeństwa, miopatia, narażenie ustrojowe, neurotoksyczność, nowotwory wątroby, objawy fizykalne, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka, rozszczep podniebienia, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowo-nerkowa, zniekształcenia żeber - Leksykon substancji czynnych
Meglumina – Właściwości farmakodynamiczne
Meglumina jest organicznym przeciwjonem stosowanym w paramagnetycznych środkach kontrastowych do rezonansu magnetycznego (MRI), tworząc sole z jonami gadolinu, takie jak kwas gadoterynowy (Cyclolux multidose) i gadobenian dimegluminy (MultiHance). W preparacie Cyclolux multidose stężenie kwasu gadoterynowego wynosi 0,5 mmol/ml (279,32 mg/ml) z osmolalnością 1,35 Osm/kg H2O i lepkością 1,8 mPas w 37°C, a relaksacyjność r1 i r2 wynoszą odpowiednio około 3,4 mmol*l*s (T1) i 4,27 mmol*l*s (T2). MultiHance zawiera 0,5 mmol/ml gadobenianu dimegluminy (334 mg/ml kwasu gadobenowego i 195 mg/ml megluminy), charakteryzuje się osmolalnością 1970 mOsm/kg i lepkością 5,3 mPa.s w 37°C, a relaksacyjność r1 i r2 w osoczu wzrasta do 9,7 mMs i 12,5 mMs, co podkreśla jego silne właściwości paramagnetyczne i interakcję z białkami surowicy.
czas relaksacji podłużnej, czas relaksacji poprzecznej, dysfagia, efekt paramagnetyczny, farmakokinetyka, gadobenian dimegluminy, kompleks gadolinu, kwas gadoterynowy, lepkość środka kontrastowego, nowotwory wątroby, obrazowanie T1-zależne, obrazowanie wątroby, paramagnetyczny środek kontrastowy, rak wątrobowokomórkowy, relaksacja protonów, rezonans magnetyczny, sól megluminowa, środek kontrastowy, wzmocnienie sygnału MRI, zmiany przerzutowe, związek gadolinu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Maysiglu 100 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne sytagliptyny wykazały szeroki margines bezpieczeństwa względem dawek stosowanych klinicznie u ludzi, z brakiem toksycznych efektów przy ekspozycji do 19-krotności dawki klinicznej. W modelach zwierzęcych zaobserwowano toksyczność wątrobową i nerkową u gryzoni przy 58-krotnym przekroczeniu ekspozycji klinicznej, a także nieprawidłowości uzębienia u szczurów przy 67-krotnym przekroczeniu dawki. U psów przy 23-krotnym przekroczeniu dawki klinicznej wystąpiły przemijające objawy neurotoksyczne (ataksyjne ruchy, drżenia, zmiany oddechowe i behawioralne) oraz niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych, natomiast przy 6-krotnym przekroczeniu dawki nie stwierdzono takich efektów. Badania genotoksyczności nie wykazały potencjału mutagennego, a działanie kancerogenne ograniczało się do zwiększonej częstości gruczolaków i raków wątroby u szczurów przy 58-krotnym przekroczeniu dawki, co wiązano z przewlekłą hepatotoksycznością. Nie stwierdzono wpływu na płodność u szczurów, a rozwój prenatalny i postnatalny przebiegał bez istotnych zaburzeń, z wyjątkiem niewielkiego wzrostu częstości zniekształceń żeber u płodów przy ekspozycji >29-krotnej dawki klinicznej. U królików odnotowano toksyczność matczyną przy podobnym poziomie ekspozycji.
ataksja, działanie hepatotoksyczne, działanie kancerogenne, genotoksyczność, hepatotoksyczność i nefrotoksyczność, indukcja nowotworów, nadmierne ślinienie, neurotoksyczność, nowotwory wątroby, objawy neurologiczne, przenikanie do mleka, rozwój pourodzeniowy, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, toksyczność wątrobowo-nerkowa, wady żeber, wpływ na płodność, wymioty pieniste, zaburzenia oddechowe, zwyrodnienie mięśni - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – PHINGROUM 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sytagliptyny, substancji czynnej produktu PHINGROUM, wykazały toksyczne działanie na wątrobę i nerki u gryzoni przy ekspozycji przekraczającej 58-krotność dawek klinicznych, przy czym brak efektów toksycznych obserwowano do 19-krotnego narażenia, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. U szczurów stwierdzono nieprawidłowości siekaczy przy ekspozycji >67-krotnej, jednak przy 58-krotnym narażeniu nie odnotowano wpływu na zęby. U psów przy około 23-krotnym narażeniu pojawiły się przemijające objawy neurotoksyczne (m.in. ataksja, drżenie, nadmierne ślinienie), a także niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych, natomiast przy 6-krotnym narażeniu nie zaobserwowano tych efektów. Badania genotoksyczności i rakotwórczości wykazały brak działania genotoksycznego oraz karcynogennego u myszy, natomiast u szczurów przy ekspozycji >58-krotnej zaobserwowano wzrost częstości gruczolaków i raków wątroby, prawdopodobnie wtórny do przewlekłej hepatotoksyczności. Margines bezpieczeństwa dla tych efektów wynosi 19-krotność narażenia klinicznego, co ogranicza ich znaczenie kliniczne.
ataksja, badanie histopatologiczne, badanie toksykologiczne, działanie hepatotoksyczne, genotoksyczność sytagliptyny, margines bezpieczeństwa, neurotoksyczność, nieprawidłowości siekaczy, nowotwory wątroby, objaw neurologiczny, płodność, potencjał rakotwórczy, przenikanie sytagliptyny do mleka, rakotwórczość, rozwój przedpourodzeniowy, sytagliptyna, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność sytagliptyny, toksyczność wątrobowo-nerkowa, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych