śmiertelność matki
Śmiertelność matki (maternal mortality) to wskaźnik określający liczbę zgonów kobiet w czasie ciąży, porodu lub w okresie 42 dni po zakończeniu ciąży, niezależnie od czasu trwania i lokalizacji ciąży, z jakiejkolwiek przyczyny związanej z ciążą lub pogorszonej przez ciążę lub jej prowadzenie, ale nie z przyczyn przypadkowych lub incydentalnych.
Wskaźnik śmiertelności matek (Maternal Mortality Ratio, MMR) jest wyrażany jako liczba zgonów matek na 100 000 żywych urodzeń. Jest on kluczowym wskaźnikiem zdrowia publicznego, odzwierciedlającym jakość opieki zdrowotnej w danym kraju lub regionie oraz dostęp kobiet do odpowiedniej opieki położniczej.
Główne przyczyny śmiertelności matek obejmują krwotoki poporodowe, zakażenia, stan przedrzucawkowy i rzucawkę, powikłania związane z niebezpiecznym przerywaniem ciąży oraz choroby współistniejące, takie jak malaria, AIDS czy choroby sercowo-naczyniowe. Większość tych zgonów można zapobiec dzięki odpowiedniej opiece przedporodowej, wykwalifikowanej pomocy podczas porodu i odpowiedniej opiece poporodowej.
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), globalna śmiertelność matek znacząco spadła w ostatnich dekadach, jednak nadal pozostaje istotnym problemem zdrowia publicznego, szczególnie w krajach o niskim i średnim dochodzie. Redukcja śmiertelności matek jest jednym z Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ, z założeniem zmniejszenia globalnego wskaźnika śmiertelności matek do mniej niż 70 na 100 000 żywych urodzeń do 2030 roku.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Niedokrwistość z niedoboru żelaza – Zapobieganie i profilaktyka
Niedokrwistość z niedoboru żelaza stanowi globalny problem zdrowia publicznego, dotykający około 2 miliardów osób, szczególnie w krajach o niskich i średnich dochodach. Jej konsekwencje obejmują upośledzenie wzrostu fizycznego, zaburzenia rozwoju poznawczego, obniżoną wydolność mięśniową i odporność oraz zwiększone ryzyko infekcji. Profilaktyka jest kluczowa, zwłaszcza u niemowląt, małych dzieci, kobiet w wieku rozrodczym i ciężarnych. Zalecane jest zapewnienie odpowiedniej podaży żelaza w diecie poprzez spożycie produktów bogatych w żelazo hemowe i niehemowe oraz jednoczesne zwiększanie biodostępności żelaza przez witaminę C. Należy unikać spożywania inhibitorów wchłaniania żelaza, takich jak herbata, kawa, kakao i wapń, w trakcie posiłków bogatych w żelazo. Suplementacja żelaza jest wskazana w grupach wysokiego ryzyka, z zaleceniami dla kobiet ciężarnych na poziomie 60-120 mg żelaza elementarnego dziennie oraz 27 mg dziennie zapotrzebowania fizjologicznego w ciąży.
biodostępność żelaza, ferrytyna w surowicy, kobieta ciężarna, malaria, morfologia krwi, nasycenie transferyny, niedobór żelaza, niedokrwistość sierpowata, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niska masa urodzeniowa, obfite miesiączki, obniżona odporność, poród przedwczesny, poziom hemoglobiny, schistosomatoza, śmiertelność matki, suplementacja żelaza, talasemia, wchłanianie żelaza, witamina C, zaburzenie rozwoju poznawczego, żelazo elementarne, żelazo hemowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół eisenmengera – Zapobieganie i profilaktyka
Zespół Eisenmengera (ZE) charakteryzuje się nadciśnieniem płucnym na poziomie systemowym, spowodowanym wysokim oporem naczyniowym płuc oraz odwróconym lub dwukierunkowym przeciekiem na poziomie aortopłucnym, komorowym lub przedsionkowym. Kluczową strategią zapobiegania rozwojowi ZE jest wczesne rozpoznanie i chirurgiczna korekcja wrodzonych wad serca, najlepiej w ciągu pierwszych 5-7 lat życia, zanim dojdzie do nieodwracalnych zmian naczyniowych. Pacjenci powinni być pod stałą opieką wielodyscyplinarnego zespołu specjalistów, z corocznymi wizytami kontrolnymi w wyspecjalizowanych ośrodkach. Zalecane jest stosowanie szczepień ochronnych (coroczne przeciw grypie, przeciw pneumokokom co 5 lat oraz aktualne szczepienia przeciw COVID-19) oraz profilaktyka antybiotykowa przed inwazyjnymi zabiegami stomatologicznymi. Ciąża u kobiet z ZE jest przeciwwskazana ze względu na wysokie ryzyko śmiertelności matki (30-50%) i niekorzystne rokowanie dla płodu, a antykoncepcja powinna opierać się na preparatach zawierających wyłącznie progestageny.
antagonista receptora endoteliny, arytmia przedsionkowa, bakteriemia, doustny środek antykoncepcyjny, dysfunkcja prawej komory, echokardiografia, genetyka medyczna, infekcja układu oddechowego, infekcyjne zapalenie wsierdzia, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, kardiologia, krwotok płucny, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, lek wazopresyjny, nadciśnienie płucne, niedobór żelaza, opór naczyniowy płuc, powikłanie okołooperacyjne, profilaktyka antybiotykowa, przedwłośniczkowe nadciśnienie płucne, śmiertelność matki, szczepienie przeciw grypie, szczepienie przeciw pneumokokom, terapia przeciwdrobnoustrojowa, udar mózgu, wrodzona wada serca, zagrożenie życia, zator tętnicy płucnej, zespół Eisenmengera, znieczulenie ogólne