OATP1B3

OATP1B3 (Organic Anion Transporting Polypeptide 1B3) to białko transportujące należące do rodziny transporterów anionów organicznych, kodowane przez gen SLCO1B3. Jest głównie zlokalizowane w błonie sinusoidalnej hepatocytów i odgrywa kluczową rolę w wychwycie wątrobowym wielu związków endogennych oraz ksenobiotyków.

Fizjologiczną funkcją OATP1B3 jest transport hormonów tarczycy, steroidów, bilirubiny oraz innych związków endogennych. W kontekście farmakologicznym, OATP1B3 uczestniczy w wychwycie wątrobowym wielu leków, w tym statyn, niektórych antybiotyków, leków przeciwnowotworowych oraz środków kontrastowych stosowanych w diagnostyce obrazowej.

Polimorfizmy genu SLCO1B3 mogą wpływać na aktywność transportera OATP1B3, co może prowadzić do zmian w farmakokinetyce leków będących substratami tego białka. Zmiany te mogą skutkować zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych lub zmniejszoną skutecznością terapeutyczną. Dlatego też oznaczanie polimorfizmów SLCO1B3 może mieć znaczenie w personalizacji farmakoterapii.

W badaniach nad nowotworami wykazano, że OATP1B3 może być nadekspresjonowany w niektórych typach raka, co sugeruje jego potencjalną rolę jako celu terapeutycznego lub markera diagnostycznego. Ponadto, specyficzna ekspresja OATP1B3 w wątrobie czyni go atrakcyjnym celem dla selektywnego dostarczania leków do tego narządu.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Sortis 20 20 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub stosowanie najniższych dawek z monitorowaniem klinicznym. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają ekspozycję na lek, wymagając redukcji dawki i obserwacji pacjenta. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność, przy czym ryfampicynę należy podawać jednocześnie z atorwastatyną i monitorować efekty terapeutyczne. Inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, letermowir) mogą zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga zmniejszenia dawki i ścisłego nadzoru; jednoczesne stosowanie letermowiru i cyklosporyny jest przeciwwskazane.
amiodaron, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, efawirenz, erytromycyna, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, letermowir, miopatia, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, styrypentol, telitromycyna, warfaryna, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Sortis 20 20 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco podwyższają stężenia atorwastatyny w osoczu, co zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy; w takich przypadkach zaleca się unikanie kojarzenia lub redukcję dawki i ścisłe monitorowanie pacjenta. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podnoszą stężenia leku, wymagając dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenia atorwastatyny, co może osłabiać efekt hipolipemizujący, zwłaszcza przy ryfampicynie, gdzie zaleca się jednoczesne podawanie i monitorowanie skuteczności terapii. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga zmniejszenia dawki i ostrożności, a stosowanie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, farmakokinetyka leku, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, metabolizm leku, miopatia, monoterapia, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, pochodna kwasu fibrynowego, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, stężenie leku w osoczu, terapia hipolipemizująca, transporter OATP, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 40 mg

Atorwastatyna, substancja czynna leku Atorvox, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność tabletek powlekanych wynosi 95-99% względem roztworu doustnego, jednak całkowita biodostępność leku jest około 12% z powodu efektu pierwszego przejścia w błonie śluzowej przewodu pokarmowego i wątrobie. Ogólnoustrojowa aktywność hamująca reduktazę HMG-CoA wynosi około 30%, co jest wyższe niż biodostępność leku, dzięki aktywnym metabolitom powstającym w wyniku metabolizmu przez cytochrom P-450 3A4. Objętość dystrybucji atorwastatyny wynosi około 381 litrów, a wiązanie z białkami osocza jest bardzo silne (≥98%). Metabolity orto- i parahydroksylowe wykazują podobną aktywność farmakologiczną jak lek macierzysty, odpowiadając za około 70% całkowitej aktywności hamującej HMG-CoA w krążeniu. Okres półtrwania leku wynosi około 14 godzin, natomiast okres działania hamującego reduktazę HMG-CoA jest dłuższy i wynosi 20-30 godzin, co wynika z aktywności metabolitów. Eliminacja następuje głównie z żółcią, bez istotnej wątrobowo-jelitowej recyrkulacji.
atorwastatyna, AUC, białko oporności raka piersi, biodostępność atorwastatyny, cytochrom P-450 3A4, działanie hipolipemizujące, efekt pierwszego przejścia, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, klirens atorwastatyny, klirens żółciowy, niewydolność nerek, o-hydroksyatorwastatyna, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, pochodne hydroksylowe, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genu SLCO1B1, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompa efluksowa, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, skalowanie allometryczne, stężenie w osoczu, transporter wątrobowy, uszkodzenie wątroby poalkoholowe, właściwości farmakokinetyczne
Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Accord 300 mg

Darunawir w skojarzeniu z rytonawirem wykazuje złożone interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez silną inhibicję enzymów CYP3A, CYP2D6 oraz białek transportowych takich jak P-glikoproteina (P-gp), OATP1B1 i OATP1B3. Rytonawir zwiększa ekspozycję na darunawir około 14-krotnie, co umożliwia osiągnięcie skutecznych stężeń terapeutycznych. Jednoczesne stosowanie może prowadzić do zmniejszenia stężenia substratów CYP2C9 i CYP2C19 oraz zwiększenia stężenia leków metabolizowanych przez CYP2D6, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Interakcje dotyczą m.in. leków przeciwarytmicznych (flekainid, propafenon), przeciwzakrzepowych (warfaryna, dabigatran), przeciwdrgawkowych, statyn, beta-adrenolityków, kortykosteroidów, leków immunosupresyjnych oraz opioidów. Wysoki poziom istotności interakcji wymaga monitorowania stężeń leków, dostosowania dawek lub unikania niektórych kombinacji, zwłaszcza w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym.
amiodaron, amitryptylina, amlodypina, antybiotyk makrolidowy, atazanawir, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, beta-adrenolityk, bloker kanału wapniowego, bozentan, budezonid, cyklosporyna, CYP2C19, CYP2C8, CYP2C9, darunawir, deksametazon, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, eteksylat dabigatranu, felodypina, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, flekainid, flutykazon, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor CYP3A, indynawir, inhibicja CYP2D6, inhibicja CYP3A, inhibicja P-glikoproteiny, inhibitor CYP3A, inhibitor PDE5, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, karwedilol, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, klotrymazol, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lopinawir, metadon, metoprolol, miopatia, newirapina, nifedypina, OATP1B1, OATP1B3, opioidowy lek przeciwbólowy, paroksetyna, propafenon, rozuwastatyna, ryfampicyna, rytonawir, sertralina, sildenafil, simwastatyna, sirolimus, statyna, tadalafil, takrolimus, wardenafil, warfaryna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Amlator 10 mg + 5 mg

Amlator to preparat zawierający atorwastatynę i amlodypinę, które wykazują odmienne profile farmakokinetyczne. Atorwastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Tmax 1-2 h) i niską całkowitą biodostępnością około 12%, z wysokim wiązaniem z białkami osocza (≥98%) oraz dużą objętością dystrybucji (~381 l). Metabolizowana jest głównie przez CYP3A4 do aktywnych metabolitów, które odpowiadają za około 70% działania hamującego reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania eliminacji wynosi około 14 h, natomiast działanie farmakodynamiczne utrzymuje się 20-30 h. Lek jest wydalany głównie z żółcią, nie wykazuje istotnej wątrobowo-jelitowej recyrkulacji i jest substratem transporterów OATP1B1/1B3 oraz pomp P-gp i BCRP. Amlodypina wchłania się dobrze (Tmax 6-12 h), z biodostępnością 64-80%, wiąże się z białkami osocza w 97,5%, a jej objętość dystrybucji wynosi około 21 l/kg. Metabolizowana jest w wątrobie do nieaktywnych metabolitów, a okres półtrwania eliminacji wynosi 35-50 h, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Eliminacja amlodypiny odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem (60%), a 10% leku jest wydalane w postaci niezmienionej.
amlodypina, atorwastatyna, bezwzględna biodostępność, białko oporności raka piersi, biodostępność, cholesterol LDL-C, cytochrom P450 3A4, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens żółciowy, o-hydroksyatorwastatyna, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, polimorfizm genu SLCO1B1, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa efluksowa, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, skala Tannera, transporter wątrobowy, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Torvalipin 20 mg

Atorwastatyna, dostępna w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem Cmax w 1-2 godziny oraz wysoką względną biodostępnością 95-99%, przy bezwzględnej biodostępności około 12%. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) i silne wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do aktywnych metabolitów orto- i parahydroksylowych, które odpowiadają za około 70% efektu hamowania reduktazy HMG-CoA, co wydłuża działanie farmakodynamiczne (okres półtrwania działania 20-30 h). Eliminacja następuje głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej. Transportery OATP1B1/1B3 oraz pompy efluksowe P-gp i BCRP wpływają na farmakokinetykę i potencjalne interakcje lekowe.
ADME, atorwastatyna, BCRP, beta-oksydacja, białko oporności raka piersi, biodostępność atorwastatyny, cytochrom P450 3A4, efekt pierwszego przejścia, genotyp c.521TT, glukuronidacja, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, LDL-C, o-hydroksyatorwastatyna, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skalowanie allometryczne, tabletka powlekana, transporter błonowy, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Genoptim 40 mg

Atorwastatyna, dostępna w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg i 80 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) w osoczu w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność względna tabletek powlekanych wynosi 95-99%, jednak całkowita biodostępność leku jest niska (~12%) z powodu efektu pierwszego przejścia i usuwania przez komórki błony śluzowej przewodu pokarmowego. Lek wykazuje szeroką dystrybucję (objętość dystrybucji ~381 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (>98%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów (orto- i parahydroksylowych), które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania atorwastatyny wynosi około 14 godzin, natomiast okres półtrwania działania farmakologicznego to 20-30 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią, a recyrkulacja wątrobowo-jelitowa jest nieistotna.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, cholesterol LDL-C, cytochrom P-450 3A4, efekt pierwszego przejścia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens żółciowy, metabolity atorwastatyny, metabolity hydroksylowe, miopatia, o-hydroksyatorwastatyna, OATP1B1, OATP1B3, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, pole pod krzywą stężenia, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, skala Tannera, skalowanie allometryczne, SLCO1B1, stężenie maksymalne w osoczu
Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Synoptis 800 mg

Darunawir wykazuje zróżnicowany profil interakcji farmakokinetycznych w zależności od zastosowanego wzmacniacza – rytonawiru (DRV/r) lub kobicystatu (DRV/c). Oba wzmacniacze metabolizowane są przez CYP3A, jednak darunawir wzmocniony kobicystatem jest bardziej wrażliwy na indukcję CYP3A, co powoduje konieczność przeciwwskazania jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami CYP3A (np. ryfampicyna, dziurawiec, karbamazepina). Rytonawir wykazuje silne działanie inhibicyjne na CYP3A, CYP2D6 oraz transportery P-gp, OATP1B1 i OATP1B3, co prowadzi do istotnego zwiększenia ekspozycji na darunawir (około 14-krotne po dawce 600 mg darunawiru z 100 mg rytonawiru dwa razy dziennie) oraz innych leków metabolizowanych przez te enzymy i transportery. Kobicystat, podawany w dawce 150 mg z 800 mg darunawiru raz na dobę, wykazuje podobne wzmocnienie farmakokinetyczne, ale nie indukuje enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19 ani UGT1A1, co może wpływać na profil interakcji.
adherencja do leczenia, amiodaron, atorwastatyna, boceprewir, bozentan, buprenorfina, cyklosporyna, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C8, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, dehydrogenaza alkoholowa, deksametazon, digoksyna, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym wątrobowy, esomeprazol, eteksylat dabigatranu, etrawiryna, fenobarbital, fenytoina, flekainid, flutikazon, glikoproteina p, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, izoenzym CYP3A, karbamazepina, karwedilol, klotrymazol, kobicystat, lamotrygina, lek przeciwgrzybiczny azolowy, metadon, metformina, metoprolol, newirapina, OATP1B1, OATP1B3, omeprazol, paklitaksel, paroksetyna, prawastatyna, propafenon, repaglinid, rozuwastatyna, rozyglitazon, ryfampicyna, rytonawir, sertralina, statyna, syrolimus, takrolimus, telaprewir, trazodon, UGT1A1, warfaryna, wskaźnik terapeutyczny, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenie czynności wątroby, zespół Cushinga
Leksykon leków
Interakcje leku – Walsartan Krka 160 mg

Walsartan, jako antagonista receptora angiotensyny II (AIIRA), wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i skuteczności terapii. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie walsartanu z innymi lekami blokującymi układ RAA (inhibitory ACE, aliskiren), co zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności. Również kojarzenie z preparatami litu wymaga ścisłego monitorowania stężenia litu w surowicy ze względu na ryzyko jego toksyczności. Walsartan w połączeniu z diuretykami oszczędzającymi potas, suplementami potasu lub zamiennikami soli zawierającymi potas może prowadzić do hiperkaliemii, dlatego konieczna jest regularna kontrola poziomu potasu. Interakcje z NLPZ (w tym selektywnymi inhibitorami COX-2 i kwasem acetylosalicylowym w dawkach >3 g/dobę) mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe walsartanu oraz zwiększać ryzyko pogorszenia funkcji nerek i hiperkaliemii, co wymaga monitorowania czynności nerek i odpowiedniego nawodnienia pacjenta.
aliskiren, amiloryd, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, antykoagulant, atenolol, beta-adrenolityk, bloker kanałów wapniowych, cyklosporyna, cymetydyna, digoksyna, diuretyk oszczędzający potas, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, dysfagia, działanie przeciwnadciśnieniowe, furosemid, glibenklamid, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hipotensja, hipotensja ortostatyczna, hydrochlorotiazyd, indometacyna, inhibitor ACE, interakcja z litem, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwhistaminowy H2, MRP2, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, OATP1B1, OATP1B3, ostra niewydolność nerek, pochodna sulfonylomocznika, podwójna blokada, ryfampicyna, rytonawir, selektywny inhibitor COX-2, spironolakton, stężenie litu we krwi, stężenie potasu w osoczu, suplement potasu, transporter błonowy, triamteren, układ renina-angiotensyna-aldosteron, warfaryna, wazodylatacja, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Torvazin Plus 10 mg + 10 mg

Torvazin Plus, zawierający atorwastatynę i ezetymib, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, co powoduje, że inhibitory tych enzymów i transporterów (np. cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, azole przeciwgrzybicze, inhibitory proteazy HIV) mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu, podnosząc ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 mogą zwiększyć AUC atorwastatyny nawet do 9,4-krotnie (np. typranawir + rytonawir), co wymaga redukcji dawki atorwastatyny i ścisłego monitorowania klinicznego. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również zwiększają stężenie atorwastatyny, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki i monitorowania. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapii, dlatego zaleca się równoczesne podawanie i monitorowanie efektu terapeutycznego.
amiodaron, atazanawir, azol przeciwgrzybiczny, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, darunawir, diltiazem, efawirenz, elbaswir z grazoprewirem, erytromycyna, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir z pibrentaswirem, induktor cytochromu P450 3A4, indynawir, inhibitor białka transportowego, inhibitor cytochromu CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, letermowir, lopinawir, miopatia, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, pochodna kwasu fibrynowego, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, telitromycyna, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Krka 40 mg

Atorwastatyna, podawana doustnie w postaci tabletek powlekanych, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax wynoszącym 1-2 godziny oraz wysoką biodostępnością tabletek (95-99%), jednak całkowita biodostępność substancji czynnej wynosi około 12% z powodu intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia w wątrobie i eliminacji przez komórki przewodu pokarmowego. Ogólnoustrojowa dostępność aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA wynosi około 30%, co jest efektem obecności aktywnych metabolitów (orto- i parahydroksylowych oraz produktów beta-oksydacji), które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności farmakologicznej. Atorwastatyna wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) i silne wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm zachodzi głównie przez cytochrom P450 3A4, a eliminacja odbywa się przede wszystkim z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej. Okres półtrwania substancji macierzystej wynosi około 14 godzin, natomiast okres półtrwania działania hamującego reduktazę HMG-CoA jest dłuższy i wynosi 20-30 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.
alkoholowe uszkodzenie wątroby, atorwastatyna, atorwastatyna wapniowa, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, biodostępność leku, cholesterol LDL, cytochrom P450 3A4, działanie niepożądane, glukuronidacja, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klasyfikacja Child-Pugh, metabolity hydroksylowe, metabolizm pierwszego przejścia, OATP1B1, OATP1B3, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompy efluksowe, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Tannera, skalowanie allometryczne, wychwyt wątrobowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Glenmark 800 mg

Profil interakcji darunawiru jest ściśle zależny od zastosowanego wzmacniacza farmakokinetycznego – rytonawiru lub kobicystatu. Oba wzmacniacze wpływają na metabolizm darunawiru głównie przez izoenzym CYP3A, jednak darunawir wzmocniony kobicystatem wykazuje większą wrażliwość na indukcję CYP3A, co wymaga szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu induktorów (np. ryfampicyna, ziele dziurawca, karbamazepina). Rytonawir i darunawir są inhibitorami CYP3A, CYP2D6 oraz glikoproteiny P (P-gp), co może prowadzić do zwiększenia stężeń leków metabolizowanych przez te szlaki, np. flekainidu, metoprololu, czy warfaryny. W przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP3A (lowastatyna, symwastatyna, triazolam, midazolam doustny, pimozyd, kwetiapina) jednoczesne stosowanie z darunawirem wzmocnionym rytonawirem jest przeciwwskazane. Ponadto, rytonawir hamuje transportery OATP1B1 i OATP1B3, co może zwiększać stężenia substratów takich jak digoksyna czy bozentan. Zaleca się monitorowanie kliniczne i dostosowanie dawek leków współstosowanych, zwłaszcza przy zmianie wzmacniacza farmakokinetycznego.
amlodypina, atorwastatyna, awanafil, beklometazon, benzodiazepina, betametazon, białko transportowe, bozentan, budezonid, buprenorfina, buspiron, cyklosporyna, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A, deksametazon, diazepam, digoksyna, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, elbaswir, estazolam, eteksylat dabigatranu, ewerolimus, felodypina, fenobarbital, fenytoina, flekainid, flukonazol, flutikazon, glekaprewir, glikoproteina p, grazoprewir, hepatotoksyczność, indukcja CYP3A, induktor CYP3A, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor integrazy, inhibitor proteazy, itrakonazol, izawukonazol, karbamazepina, karwedilol, klorazepat, klotrymazol, kobicystat, kolchicyna, kwetiapina, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lowastatyna, lurazydon, metadon, metformina, metoprolol, midazolam, nalokson, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, nifedypina, nikardypina, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, OATP1B1, OATP1B3, perfenazyna, pibrentaswir, pimozyd, pozakonazol, prawastatyna, propafenon, rabdomioliza, rozuwastatyna, ryfampicyna, rysperydon, rytonawir, sertindol, statyna, syldenafil, symwastatyna, syrolimus, tadalafil, takrolimus, tętnicze nadciśnienie płucne, tiorydazyna, triazolam, tymolol, UGT1A1, wardenafil, warfaryna, werapamil, worykonazol, wskaźnik terapeutyczny, wzmacniacz farmakokinetyczny, zespół Cushinga, zolpidem
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Livazo 4 mg

Pitawastatyna, substancja czynna leku Livazo, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Cmax w 1 godzinę), biodostępnością 51% oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (>99%). Metabolizm pitawastatyny jest minimalny i odbywa się głównie przez UDP-glukuronozylotransferazy (UGT1A3, UGT2B7), z niewielkim udziałem CYP2C9 i CYP2C8, co ogranicza ryzyko interakcji lekowych typowych dla innych statyn. Lek jest eliminowany głównie przez wątrobę z żółcią, z połowicznym czasem eliminacji od 5,7 do 8,9 godziny i klirensem około 43,4 l/h. Obecność pokarmu obniża Cmax o 43%, ale nie wpływa na całkowitą ekspozycję (AUC). Transport do hepatocytów odbywa się aktywnie przez OATP1B1 i OATP1B3, a polimorfizmy genu SLCO1B1 mogą wpływać na zmienność farmakokinetyczną (4-krotna różnica AUC). Pitawastatyna nie jest substratem glikoproteiny p, co zmniejsza potencjał interakcji lekowych.
albumina, AUC, biodostępność, Cmax, CYP2C8, CYP2C9, cytochrom P450, czas półtrwania, dysfagia, dystrybucja leku, forma niezmieniona, glikoproteina p, hemodializa, hepatocyt, klirens, krążenie wątrobowo-jelitowe, kwaśna glikoproteina alfa 1, lakton, niewydolność wątroby, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, pitawastatyna, pole pod krzywą, skala Childa-Pugha, SLCO1B1, stężenie w osoczu, szybkie wchłanianie, UDP-glukuronozylotransferaza, uszkodzenie wątroby, zależność od dawki
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pitamet 4 mg

Pitawastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z górnego odcinka przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1 godziny po podaniu doustnym, z biodostępnością wynoszącą 51%. Spożycie pokarmu nie wpływa na całkowitą ekspozycję (AUC), choć tłusty posiłek obniża Cmax o 43%. Lek wykazuje wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminą i kwaśną glikoproteiną alfa-1, oraz objętość dystrybucji około 133 l, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Pitawastatyna jest aktywnie transportowana do hepatocytów przez transportery OATP1B1 i OATP1B3, a jej metabolizm jest minimalny przez enzymy CYP (głównie CYP2C9 i w mniejszym stopniu CYP2C8), co ogranicza ryzyko interakcji lekowych. Metabolizowana jest głównie przez UGT1A3 i UGT2B7 do nieaktywnego laktonu, a eliminacja odbywa się głównie przez żółć, z mniej niż 5% wydalanym z moczem. Połowiczny czas eliminacji (t1/2) wynosi od 5,7 do 8,9 godziny, a klirens około 43,4 l/h.
albumina, AUC pitawastatyny, biodostępność, CYP2C8, CYP2C9, cytochrom P450, czas eliminacji, farmakokinetyka, gen SLCO1B1, glikoproteina p, hemodializa, hepatocyt, jelito czcze, jelito kręte, krążenie wątrobowo-jelitowe, kwaśna glikoproteina alfa 1, lakton, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm pitawastatyny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, OATP1B3, skala Childa-Pugha, transporter wątrobowy, UDP-glukuronozylotransferaza, układ żółciowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Krka 30 mg

Atorwastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin, z biodostępnością tabletek powlekanych na poziomie 95-99%. Całkowita biodostępność leku wynosi około 12%, natomiast ogólnoustrojowa dostępność aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA to około 30%, co wynika z efektu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie. Atorwastatyna wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) oraz silne wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do aktywnych metabolitów orto- i parahydroksylowych, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej enzym. Okres półtrwania leku wynosi około 14 godzin, natomiast działanie hamujące reduktazę HMG-CoA utrzymuje się 20-30 godzin dzięki obecności aktywnych metabolitów. Atorwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1, OATP1B3, P-gp oraz BCRP, co wpływa na jej wchłanianie i eliminację żółciową.
aniony organiczne, BCRP, białka osocza, biodostępność atorwastatyny, Cmax, cytochrom P450 3A4, farmakokinetyka atorwastatyny, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens atorwastatyny, masa ciała, metabolizm pierwszego przejścia, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, P-glikoproteina, pochodne hydroksylowe, polimorfizm SLCO1B1, pompy efluksowe, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skalowanie allometryczne, stężenie lipidów, wychwyt wątrobowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Ceftobiprol – Interakcje

Ceftobiprol, aktywny składnik preparatu Zevtera 500 mg, wykazuje potencjalne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez hamowanie transporterów OATP1B1 i OATP1B3 z wartościami IC50 odpowiednio 67,6 µM i 44,1 µM. Ta inhibicja może prowadzić do zwiększenia stężenia w osoczu leków eliminowanych przez te transportery, takich jak statyny (pitawastatyna, prawastatyna, rosuwastatyna), gliburyd oraz bozentan. Wzrost stężenia statyn niesie ryzyko miopatii i rabdomiolizy, gliburydu – hipoglikemii, a bozentanu – nasilenia działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności. Z tego względu zaleca się monitorowanie objawów miopatii, poziomu glukozy oraz funkcji wątroby, a także rozważenie dostosowania dawek tych leków podczas terapii skojarzonej z ceftobiprolem. Ponadto, brak jednoznacznych danych dotyczących interakcji na poziomie enzymów CYP wymaga szczególnej ostrożności przy łączeniu ceftobiprolu z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak warfaryna, fenytoina, digoksyna czy aminoglikozydy, z koniecznością ścisłego monitorowania stężeń i parametrów klinicznych.
aminoglikozyd, antagonista receptora endoteliny, bozentan, cefalosporyna, ceftobiprol, cukrzyca typu 2, cytochrom P450, digoksyna, enzym CYP, fenytoina, gliburyd, hepatotoksyczność, hipoglikemia, kinaza kreatynowa, miopatia, nadciśnienie płucne, OATP1B1, OATP1B3, pitawastatyna, prawastatyna, rabdomioliza, reakcja disulfiramopodobna, rosuwastatyna, statyna, sulfonylomocznik, transporter błonowy, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, Zevtera
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Misstala 30 mg

Octan uliprystalu, substancja czynna leku Misstala 30 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) 176 ±89 ng/ml w około 1 godzinę (zakres 0,5-2 godziny). Pole pod krzywą stężenia (AUC0-∞) wynosi 556 ±260 ng·godz./ml. Obecność pokarmu, zwłaszcza wysokotłuszczowego śniadania, obniża Cmax o około 45%, wydłuża Tmax do 3 godzin oraz zwiększa AUC0-∞ o 25%. Octan uliprystalu wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (>98%), głównie albuminami, alfa-1 kwaśną glikoproteiną oraz lipoproteinami o dużej gęstości. Substancja jest lipofilna i przenika do mleka kobiecego, gdzie średnie dobowe wydzielanie zmniejsza się z 13,35 μg w pierwszych 24 godzinach do 0,31 μg w okresie 96-120 godzin po podaniu.
albumina, alfa-1 kwaśna glikoproteina, AUC, BCRP, biotransformacja, CYP1A2, CYP2A6, CYP3A4, cytochrom P450, inhibitor BCRP, lipofilność, lipoproteina o dużej gęstości, metabolit mono-odmetylowany, OATP1B1, OATP1B3, octan uliprystalu, okres półtrwania, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wysokotłuszczowe śniadanie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atoris 20 mg

Atorwastatyna, podawana doustnie, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin oraz wysoką biodostępnością względną tabletek powlekanych wynoszącą 95-99%. Całkowita biodostępność substancji czynnej wynosi około 12%, co jest wynikiem efektu pierwszego przejścia w błonie śluzowej przewodu pokarmowego i wątrobie. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) oraz silne wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm atorwastatyny odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów hydroksylowych, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania leku wynosi około 14 godzin, natomiast działanie hamujące enzym utrzymuje się 20-30 godzin dzięki obecności aktywnych metabolitów. Eliminacja następuje głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej.
atorwastatyna, beta-oksydacja, białko oporności raka piersi, biodostępność atorwastatyny, cholesterol całkowity, cytochrom P-450 3A4, glukuronidacja, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hydroksylowe pochodne, klasyfikacja Child-Pugh, klirens żółciowy, LDL-C, metabolizm wątrobowy, o-hydroksyatorwastatyna, OATP1B1, OATP1B3, okres półtrwania, P-glikoproteina, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genu SLCO1B1, polipeptydy transportujące aniony organiczne, powinowactwo do białek osocza, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Tannera, skalowanie allometryczne, transportery błonowe, zaburzenia czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Livazo 1 mg

Pitawastatyna, zawarta w leku Livazo, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z górnego odcinka przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1 godziny po podaniu doustnym. Całkowita biodostępność wynosi około 51%, a obecność pokarmu, nawet wysokotłuszczowego, nie wpływa istotnie na AUC, choć obniża Cmax o 43%. Lek wykazuje wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami i kwaśną glikoproteiną alfa-1, oraz znaczną objętość dystrybucji (~133 l), co wskazuje na szerokie przenikanie do tkanek. Transport do hepatocytów odbywa się przez OATP1B1 i OATP1B3, a metabolizm jest minimalny przez CYP450 (głównie CYP2C9 i CYP2C8), dominującą rolę odgrywają enzymy UGT (UGT1A3 i 2B7) prowadzące do nieaktywnego laktonu. Eliminacja następuje głównie z żółcią, z moczem wydalane jest <5% leku, a t½ wynosi od 5,7 do 8,9 godziny, co wskazuje na możliwość kumulacji przy stosowaniu przewlekłym.
albumina, białko osocza, biodostępność, biodostępność całkowita, CYP2C8, CYP2C9, cytochrom P450, czas eliminacji, gen SLCO1B1, glikoproteina p, glukuronid, hemodializa, jelito czcze, jelito kręte, klirens, krążenie wątrobowo-jelitowe, kwaśna glikoproteina alfa 1, lakton, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, pitawastatyna, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genu, skala Childa-Pugha, stężenie w osoczu, transporter wątrobowy, UDP-glukuronozylotransferaza, wydalanie żółciowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rupafin 10 mg 10 mg

Rupatadyna, podawana doustnie w dawce 10 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax około 0,75 godziny i liniową farmakokinetyką w zakresie dawek 10-20 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po jednorazowej dawce 10 mg wynosi średnio 2,6 ng/ml, a po dawce 20 mg wzrasta do 4,6 ng/ml. Po 7-dniowym podawaniu dawki 10 mg Cmax osiąga 3,8 ng/ml. Okres półtrwania eliminacji u młodych dorosłych wynosi 5,9 godziny, natomiast u osób w podeszłym wieku jest wydłużony do 8,7 godziny, co wiąże się z prawdopodobnym zmniejszeniem metabolizmu pierwszego przejścia. Rupatadyna wykazuje bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza (98,5-99%). Spożycie pokarmu zwiększa AUC o około 23% i wydłuża Tmax o 1 godzinę, nie wpływając jednak na Cmax, co nie ma znaczenia klinicznego.
BCRP, CYP 3A4, CYP1A2, CYP2B6, CYP3A4, cytochrom P450, desloratadyna, dostępność biologiczna, farmakokinetyka, glikoproteina p, hydroksylacja, metabolizm enzymatyczny, metabolizm pierwszego przejścia, OATP1B1, OATP1B3, okres półtrwania, Rupafin, rupatadyna, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami
Leksykon leków
Interakcje leku – Eribulin EVER Pharma 0,44 mg/ml

Erybulina, substancja czynna preparatu Eribulin EVER Pharma, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym z główną eliminacją przez wydalanie żółciowe (do 70%), bez identyfikacji konkretnego białka transportowego. Nie jest substratem dla kluczowych transporterów takich jak BCRP, OAT1, OAT3, OATP1B1, OATP1B3, MRP2, MRP4 czy BSEP. W badaniach klinicznych wykazano brak istotnego wpływu inhibitorów (np. ketokonazol) i induktorów (np. ryfampicyna) CYP3A4 na parametry farmakokinetyczne erybuliny (AUC, Cmax), co eliminuje konieczność modyfikacji dawkowania w tych sytuacjach. Erybulina słabo hamuje CYP3A4 in vitro, jednak brak jest potwierdzenia klinicznego tego efektu, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP3A4, takich jak alfentanyl, cyklosporyna, ergotamina, fentanyl, pimozyd, chinidyna, syrolimus i takrolimus, ze względu na ryzyko zwiększenia ich stężeń i działań niepożądanych.
alfentanyl, BCRP, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, chinidyna, cyklosporyna, CYP1A2, CYP2B6, CYP2C19, CYP2C8, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, ergotamina, Eribulin, erybulina, fentanyl, interakcje lekowe, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, lek antyarytmiczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwpsychotyczny, OAT1, OAT3, OATP1B1, OATP1B3, OCT1, OCT2, opioidowy lek przeciwbólowy, pimozyd, pompa eksportu soli kwasów żółciowych, ryfampicyna, syrolimus, takrolimus, transportery anionów organicznych, wąski indeks terapeutyczny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Torvacard 80 mg

Atorwastatyna, substancja czynna leku Torvacard 80 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w 1-2 godziny. Biodostępność doustna tabletek powlekanych wynosi 95-99%, jednak całkowita biodostępność ogólnoustrojowa jest niska (~12%) z powodu efektu pierwszego przejścia i usuwania leku w przewodzie pokarmowym. Średnia objętość dystrybucji wynosi około 381 litrów, a wiązanie z białkami osocza jest bardzo wysokie (≥98%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do aktywnych metabolitów hydroksylowych, które odpowiadają za około 70% aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania atorwastatyny wynosi około 14 godzin, natomiast aktywność farmakologiczna utrzymuje się 20-30 godzin dzięki metabolitom. Lek jest substratem transporterów OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co wpływa na jego farmakokinetykę i eliminację żółciową.
atorwastatyna, AUC, beta-oksydacja, białko oporności raka piersi, biodostępność, biotransformacja, Cmax, cytochrom P450 3A4, działanie hipolipemizujące, efekt pierwszego przejścia, genotyp, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens atorwastatyny, klirens żółciowy, metabolity hydroksylowe, metabolizm wątrobowy, OATP1B1, OATP1B3, polimorfizm SLOC1B1, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, skala Tannera, uszkodzenie wątroby poalkoholowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Medreg 20 mg

Atorwastatyna, substancja czynna leku Atorvastatin Medreg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność tabletek powlekanych wynosi 95-99% względem roztworu doustnego, jednak całkowita biodostępność leku jest niska (~12%) z powodu efektu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 L) oraz bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (≥98%). Atorwastatyna jest intensywnie metabolizowana w wątrobie przez izoenzym CYP3A4 do aktywnych metabolitów hydroksylowych, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania leku wynosi około 14 godzin, natomiast okres działania hamującego reduktazę HMG-CoA jest dłuższy i wynosi 20-30 godzin, co jest efektem obecności aktywnych metabolitów. Eliminacja następuje głównie drogą żółciową, bez istotnego udziału krążenia wątrobowo-jelitowego.
aktywne metabolity, AUC, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, biodostępność atorwastatyny, cytochrom P-450 3A4, dystrybucja tkankowa, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka atorwastatyny, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, klirens żółciowy, LDL-C, metabolizm wątrobowy, OATP1B3, parametry farmakokinetyczne, polimorfizm SLCO1B1, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, skala Tannera, stężenie maksymalne w osoczu, transporter OATP1B1, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Medical Valley 10 mg

Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co determinuje jej farmakokinetykę i potencjalne interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, ketokonazol czy inhibitory proteazy HIV, znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; w takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki i ścisłe monitorowanie pacjenta. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podnoszą ekspozycję na lek, co wymaga rozważenia zmniejszenia maksymalnej dawki atorwastatyny. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność, dlatego konieczne jest monitorowanie efektu terapeutycznego, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu ryfampicyny. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania, a stosowanie letermowiru z cyklosporyną i atorwastatyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, BCRP, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, efawirenz, elbaswir z grazoprewirem, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450 3A, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, noretysteron, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompy efluksowe, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, styrypentol, telitromycyna, transporter OATP1B1, układ krzepnięcia, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Torvacard 80 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportery OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) powodują znaczne zwiększenie stężenia atorwastatyny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki i ścisłego monitorowania klinicznego. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają stężenie leku, co wskazuje na konieczność rozważenia zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz) obniżają stężenie atorwastatyny, co wymaga monitorowania skuteczności terapii. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową, a ich stosowanie z atorwastatyną wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania, przy czym połączenie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, elbaswir z grazoprewirem, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, hepatocyt, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450 3A, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, letermowir, miopatia, noretysteron, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, pochodna kumaryny, pochodna kwasu fibrynowego, rabdomioliza, ryfampicyna, styrypentol, telitromycyna, Torvacard, warfaryna, werapamil, ziele dziurawca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rupaxa 10 mg

Rupatadyna, podawana doustnie w dawce 10 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax około 0,75 godziny oraz liniową farmakokinetyką w zakresie dawek 10-20 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po dawce 10 mg wynosi średnio 2,6 ng/ml, a po 20 mg wzrasta do 4,6 ng/ml. Przy stosowaniu dawki 10 mg raz na dobę przez 7 dni Cmax osiąga 3,8 ng/ml. Spożycie pokarmu zwiększa AUC o około 23%, wydłuża Tmax o 1 godzinę, jednak nie wpływa istotnie na Cmax ani na ekspozycję na aktywne metabolity. Rupatadyna wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (98,5-99%) i jest intensywnie metabolizowana w wątrobie głównie przez CYP3A4, dając aktywne metabolity, w tym desloratadynę, które stanowią 27% i 48% całkowitej ekspozycji na substancje czynne. Lek nie wykazuje istotnego hamowania enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C19, UGT1A1, UGT2B7 ani transporterów OATP1B1, OATP1B3 i BCRP, natomiast słabo hamuje P-gp w jelicie cienkim i działa jako słaby inhibitor CYP3A4 in vivo.
AUC, BCRP, biodostępność, Cmax, CYP3A4, desloratadyna, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka rupatadyny, glikoproteina p, hydroksylowane pochodne, indukcja enzymatyczna, inhibitor enzymatyczny, kał, metabolit aktywny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, mikrosomy wątrobowe, OATP1B1, OATP1B3, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, rupatadyna, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atrox 80 mg

Atorwastatyna, substancja czynna leku Atrox, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność tabletek powlekanych wynosi 95-99%, jednak całkowita biodostępność substancji czynnej to około 12%, a ogólnoustrojowa aktywność hamująca reduktazę HMG-CoA około 30%. Lek podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu głównie przez cytochrom P-450 3A4, z powstawaniem aktywnych metabolitów hydroksylowanych, które odpowiadają za około 70% aktywności farmakologicznej. Atorwastatyna wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) i silne wiązanie z białkami osocza (>98%). Eliminacja odbywa się głównie z żółcią, a okres półtrwania substancji macierzystej wynosi około 14 godzin, natomiast działania hamującego reduktazę HMG-CoA – 20-30 godzin.
białko BCRP, białko MDR1, białko oporności wielolekowej, biodostępność atorwastatyny, biotransformacja, cytochrom P450 3A4, działanie hipolipemizujące, efekt pierwszego przejścia, glukuronidacja, hepatocyt, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, klirens atorwastatyny, metabolit hydroksylowany, niewydolność nerek, OATP1B1, OATP1B3, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, polimorfizm genetyczny, pompa efluksowa, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skalowanie allometryczne, stężenie LDL-C, szybkie wchłanianie, transporter OATP1B1, transporter wątrobowy, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Aurovitas 800 mg

Profil interakcji farmakokinetycznych darunawiru jest ściśle uzależniony od rodzaju stosowanego wzmacniacza – rytonawiru lub kobicystatu. Oba wzmacniacze wpływają na metabolizm darunawiru przez izoenzym CYP3A, jednak darunawir wzmocniony kobicystatem wykazuje większą wrażliwość na indukcję CYP3A, co czyni jednoczesne stosowanie silnych induktorów CYP3A (np. ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny) przeciwwskazanym. Rytonawir dodatkowo hamuje CYP2D6 oraz transportery P-gp, OATP1B1 i OATP1B3, co może prowadzić do zwiększenia stężeń leków metabolizowanych przez te szlaki i potencjalnego nasilenia działań niepożądanych. W przypadku darunawiru/rytonawiru obserwuje się około 14-krotne zwiększenie ekspozycji na darunawir, co jest kluczowe dla skuteczności terapii. Zmiana wzmacniacza z rytonawiru na kobicystat wymaga szczególnej uwagi ze względu na różnice w profilu interakcji i potencjalne ryzyko zmiany stężeń leków współstosowanych.
alfuzosyna, amiodaron, atazanawir, atorwastatyna, bozentan, CYP2C19, CYP2D6, darunawir, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, ergotamina, eteksylat dabigatranu, etrawiryna, fenobarbital, fenytoina, flekainid, flutikazon, glikoproteina p, hepatotoksyczność, indukcja CYP3A, induktor CYP3A, indynawir, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izoenzym CYP3A, karbamazepina, ketokonazol, klotrymazol, kobicystat, kwetiapina, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lopinawir, lowastatyna, metadon, metoprolol, newirapina, OATP1B1, OATP1B3, paklitaksel, prawastatyna, propafenon, rabdomioliza, repaglinid, rozuwastatyna, rozyglitazon, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, statyny, symwastatyna, transportery glikoproteiny P, warfaryna, wzmacniacz farmakokinetyczny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Livazo 2 mg

Pitawastatyna, substancja czynna preparatu Livazo, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego z Tmax około 1 godziny i biodostępnością 51%. Lek jest silnie związany z białkami osocza (>99%), a jego dystrybucja obejmuje aktywny transport do hepatocytów przez transportery OATP1B1 i OATP1B3. Metabolizm pitawastatyny jest minimalny w układzie CYP450, głównie przez CYP2C9 i CYP2C8, natomiast głównym metabolitem jest nieaktywny lakton powstający w wyniku glukuronidacji (UGT1A3, UGT2B7). Eliminacja odbywa się głównie przez wątrobę do żółci z recyrkulacją wątrobowo-jelitową, a mniej niż 5% leku wydalane jest z moczem. Połowiczny czas eliminacji wynosi od 5,7 do 8,9 godziny, a klirens około 43,4 l/h. Spożycie posiłku tłuszczowego obniża Cmax o 43%, nie wpływając na AUC, co umożliwia elastyczne dawkowanie względem posiłków.
albumina, AUC, białko osocza, biodostępność, ciężka niewydolność wątroby, CYP2C8, CYP2C9, cytochrom P450, czas eliminacji leku, glikoproteina alfa-1, glikoproteina p, glukuronozylotransferaza, hemodializa, hepatocyt, jelito czcze, jelito kręte, krążenie wątrobowo-jelitowe, Livazo, metabolit leku, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, pitawastatyna, skala Childa-Pugha, SLCO1B1, stężenie leku w osoczu, stężenie w osoczu
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Bluefish AB 10 mg

Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, MDR1 i BCRP, co determinuje jej liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, podnosząc ryzyko miopatii, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać lub stosować najmniejsze dawki atorwastatyny z intensywnym monitorowaniem. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają stężenie leku, co wymaga rozważenia redukcji dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać efekt hipolipemizujący i wymaga monitorowania skuteczności terapii. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, a stosowanie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane. Fibraty i ezetymib zwiększają ryzyko miopatii, dlatego konieczne jest stosowanie najniższych skutecznych dawek i monitorowanie pacjenta.
amiodaron, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustne środki antykoncepcyjne, etynyloestradiol, ezetymib, fibraty, flukonazol, hepatotoksyczność, induktory cytochromu P450, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, miopatia, noretysteron, OATP1B1, OATP1B3, rabdomioliza, ryfampicyna, triglicerydy, warfaryna, werapamil, ziele dziurawca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Medreg 40 mg

Atorwastatyna, składnik aktywny leku Atorvastatin Medreg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność doustna wynosi około 12%, co jest wynikiem eliminacji w błonie śluzowej przewodu pokarmowego oraz intensywnego metabolizmu wątrobowego pierwszego przejścia. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) i wysoki stopień wiązania z białkami osocza (≥98%). Metabolizm atorwastatyny odbywa się głównie przez cytochrom P-450 3A4, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów orto- i parahydroksylowych, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania leku wynosi około 14 godzin, natomiast okres półtrwania działania farmakodynamicznego to 20-30 godzin, co jest związane z obecnością aktywnych metabolitów. Eliminacja następuje głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej.
atorwastatyna, beta-oksydacja, białko BCRP, białko MDR1, biodostępność leku, cytochrom P-450 3A4, efekt pierwszego przejścia, farmakogenetyka, gen SLCO1B1, genotyp SLCO1B1, glukuronidacja, hipercholesterolemia rodzinna, klasyfikacja Child-Pugh, klirens leku, niewydolność nerek, OATP1B1, OATP1B3, okres półtrwania, parametr AUC, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Tannera, stężenie Cmax, wydalanie żółciowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Medical Valley 40 mg

Atorwastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność tabletek powlekanych wynosi 95-99% względem roztworu doustnego, jednak całkowita biodostępność leku jest niska (~12%) z powodu efektu pierwszego przejścia w wątrobie i usuwania przez komórki błony śluzowej przewodu pokarmowego. Lek wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (≥98%) oraz szeroką dystrybucję (objętość dystrybucji około 381 L). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów hydroksylowych, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania atorwastatyny wynosi około 14 godzin, natomiast działanie hamujące reduktazę utrzymuje się 20-30 godzin dzięki aktywnym metabolitom. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią, bez istotnej wątrobowo-jelitowej recyrkulacji. Atorwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1, OATP1B3, P-gp oraz BCRP, co wpływa na jej farmakokinetykę i potencjalne interakcje lekowe.
białko oporności raka piersi, biodostępność, cytochrom P-450 3A4, działanie hipolipemizujące, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka atorwastatyny, farmakokinetyka w grupach szczególnych, gospodarka lipidowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens żółciowy, LDL-C, metabolit atorwastatyny, metabolizm wątrobowy, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, polimorfizm SLCO1B1, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompa efluksowa, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, skalowanie allometryczne, transporter wątrobowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Accord 600 mg

Darunawir w skojarzeniu z rytonawirem wykazuje złożony profil interakcji farmakokinetycznych, głównie poprzez inhibicję enzymów CYP3A, CYP2D6 oraz białek transportowych P-gp, OATP1B1 i OATP1B3. Rytonawir pełni funkcję boostera, zwiększając ekspozycję na darunawir aż 14-krotnie przy dawce 600 mg darunawiru i 100 mg rytonawiru podawanych dwa razy dziennie. Interakcje te mogą prowadzić do zarówno zwiększenia, jak i zmniejszenia stężeń leków metabolizowanych przez różne izoenzymy CYP, co ma istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie istotne są interakcje z lekami metabolizowanymi przez CYP3A (np. statyny, inhibitory PDE-5), CYP2D6 (beta-blokery, flekainid), CYP2C9 (warfaryna) i CYP2C19 (metadon), a także z lekami będącymi substratami białek transportowych (np. digoksyna, dabigatran). Wskazane jest monitorowanie stężeń i dostosowanie dawek leków współstosowanych, zwłaszcza tych o wąskim indeksie terapeutycznym.
astemizol, atorwastatyna, beta-bloker, boceprewir, booster farmakologiczny, bozentan, buprenorfina, cyklosporyna, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, dabigatran, darunawir, deksametazon, digoksyna, docetaksel, dziurawiec zwyczajny, ewerolimus, fenobarbital, fenytoina, flekainid, flutykazon, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor CYP3A, indynawir, inhibicja CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor integrazy, inhibitor PDE-5, INR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klotrymazol, lek przeciwgrzybiczny azolowy, leki przeciwdepresyjne trójpierścieniowe, lopinawir, metabolizm CYP2C8, metabolizm CYP3A, metadon, metoprolol, NNRTI, NRTI, OATP1B1, OATP1B3, paklitaksel, parametry farmakokinetyczne, propafenon, repaglinid, rozuwastatyna, rozyglitazon, ryfampicyna, rytonawir, sildenafil, SSRI, statyny, tadalafil, takrolimus, telaprewir, terfenadyna, wardenafil, warfaryna, wskaźnik terapeutyczny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Torvacard neo 20 mg

Atorwastatyna, składnik aktywny Torvacard neo, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając Cmax w 1-2 godziny. Biodostępność tabletek powlekanych wynosi 95-99% względem roztworu, jednak całkowita biodostępność substancji to około 12%, a ogólnoustrojowa aktywność hamująca reduktazę HMG-CoA sięga około 30%. Niska biodostępność wynika z usuwania leku w błonie śluzowej przewodu pokarmowego oraz intensywnego metabolizmu wątrobowego (efekt pierwszego przejścia). Atorwastatyna wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) i silne wiązanie z białkami osocza (≥98%), co ogranicza frakcję wolną leku. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do aktywnych metabolitów hydroksylowanych, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej enzym HMG-CoA reduktazy.
atorwastatyna, beta-oksydacja, białko oporności raka piersi, biodostępność atorwastatyny, cytochrom P450 3A4, dystrybucja atorwastatyny, efekt pierwszego przejścia, eliminacja atorwastatyny, glukuronidacja, hydroksylowane pochodne, klirens żółciowy, krążenie wątrobowo-jelitowe, metabolizm atorwastatyny, metabolizm wątrobowy, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, okres półtrwania atorwastatyny, P-glikoproteina, polipeptydy transportujące aniony organiczne, reduktaza HMG-CoA, stężenie w osoczu, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Interakcje leku – Storvas CRT 10 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV, cyklosporyna) powodują znaczny wzrost stężenia atorwastatyny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub istotnej redukcji dawki oraz ścisłego monitorowania pacjenta. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również zwiększają stężenie leku, wskazując na konieczność rozważenia zmniejszenia dawki i monitorowania klinicznego. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność, dlatego zaleca się monitorowanie i ewentualne dostosowanie dawki. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga redukcji dawki i ścisłej kontroli, zwłaszcza że jednoczesne stosowanie letermowiru i cyklosporyny jest przeciwwskazane.
AlAT, amiodaron, antybiotyk makrolidowy, AspAT, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, bloker kanałów wapniowych, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, diltiazem, działanie niepożądane, efawirenz, enzym wątrobowy, erytromycyna, ezetymib, farmakokinetyka, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, GGTP, hepatocyt, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, miopatia, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, telitromycyna, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Medical Valley 20 mg

Atorwastatyna wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność tabletek powlekanych jest wysoka (95-99% względem roztworu), jednak całkowita biodostępność leku wynosi około 12% z powodu efektu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie. Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (~381 L) oraz bardzo wysokim wiązaniem z białkami osocza (≥98%). Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, a jej aktywne metabolity (orto- i parahydroksylowe) odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA, co wydłuża okres działania terapeutycznego do 20-30 godzin, mimo że okres półtrwania substancji macierzystej wynosi około 14 godzin. Eliminacja leku odbywa się głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, biodostępność, CYP3A4, cytochrom P-450, dawkowanie leku, działanie hipolipemizujące, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, metabolizm pierwszego przejścia, mięśnie poprzecznie prążkowane, niewydolność nerek, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, P-glikoproteina, pochodne hydroksylowe, polimorfizm genetyczny, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, stężenie w osoczu, uszkodzenie wątroby, zaburzenia czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Apo-Atorva 20 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; zaleca się wówczas redukcję dawki i ścisłe monitorowanie. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) również podwyższają ekspozycję leku, wymagając dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (efawirenz, ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność, przy czym ryfampicyna dodatkowo hamuje OATP1B1, co wymaga jednoczesnego podawania i monitorowania efektu terapeutycznego. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową, co także wymaga zmniejszenia dawki i kontroli klinicznej.
antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, efekt hepatotoksyczny, efekt hipolipemizujący, enzym wątrobowy, ezetymib, farmakodynamika, farmakokinetyka, fibrat, gemfibrozyl, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, letermowir, miopatia, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, rabdomioliza, ryfampicyna, warfaryna, werapamil
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Torvazin Plus 10 mg + 10 mg

Torvazin Plus to lek łączący atorwastatynę (10, 20 lub 40 mg) i ezetymib (10 mg), wykazujący równoważność biologiczną z podawaniem tych substancji osobno. Atorwastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Cmax w 1-2 godziny), wysokim wiązaniem z białkami osocza (≥98%) oraz niską całkowitą dostępnością biologiczną (~12%) z powodu metabolizmu pierwszego przejścia i wstępnego klirensu jelitowego. Metabolizowana jest głównie przez CYP3A4 do aktywnych metabolitów, które odpowiadają za około 70% działania hamującego reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania atorwastatyny wynosi około 14 godzin, a jej działanie utrzymuje się 20-30 godzin. Ezetymib ulega szybkiemu wchłanianiu i sprzęganiu z kwasem glukuronowym, z Cmax osiąganym w 1-2 godziny (glukuronid) lub 4-12 godzin (ezetymib). Wiązanie z białkami osocza jest bardzo wysokie (99,7% dla ezetymibu, 88-92% dla glukuronidu). Ezetymib jest eliminowany głównie z żółcią (78%) i moczem (11%), a jego okres półtrwania wynosi około 22 godziny. Obecność pokarmu nie wpływa na biodostępność ezetymibu.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cytochrom P450 3A4, dostępność biologiczna, dystrybucja, ezetymib, glukuronid ezetymibu, glukuronid fenolowy, glukuronidacja, klirens kreatyniny, klirens żółciowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, polimorfizm genu, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompy efluksowe, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, równoważność biologiczna, skala Child-Pugha, stężenie w osoczu, transporter OATP1B1, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atrox 40 40 mg

Atorwastatyna, aktywny składnik leku Atrox 40, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność względna tabletek powlekanych wynosi 95-99%, jednak całkowita biodostępność leku jest niska (~12%) z powodu efektu pierwszego przejścia wątrobowego i usuwania przez komórki błony śluzowej przewodu pokarmowego. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm zachodzi głównie przez cytochrom P-450 3A4, prowadząc do powstania aktywnych hydroksylowanych metabolitów, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Średni okres półtrwania atorwastatyny wynosi około 14 godzin, natomiast okres działania farmakologicznego jest wydłużony do 20-30 godzin dzięki aktywnym metabolitom. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią, a lek jest substratem transporterów OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP, co ma znaczenie dla jego farmakokinetyki i potencjalnych interakcji lekowych.
atorwastatyna, AUC, BCRP, biodostępność, Cmax, cytochrom P450 3A4, dysfagia, efekt pierwszego przejścia, hipercholesterolemia rodzinna, hydroksylowane metabolity, klirens, LDL-C, MDR1, o-hydroksyatorwastatyna, OATP, OATP1B1, OATP1B3, pompy efluksowe, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, skala Tannera, skalowanie allometryczne, SLCO1B1
Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Accord 75 mg

Darunavir w skojarzeniu z rytonawirem, stosowany u dorosłych, wykazuje silne działanie hamujące na enzymy CYP3A i CYP2D6 oraz transportery P-gp, OATP1B1 i OATP1B3, co prowadzi do istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych. Kombinacja ta powoduje około 14-krotne zwiększenie ekspozycji na darunawir przy dawce 600 mg z rytonawirem 100 mg dwa razy na dobę. Hamowanie CYP3A może zwiększać stężenia leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez ten enzym, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania z niektórymi produktami leczniczymi. Ponadto, obserwuje się indukcję CYP2C9 i CYP2C19, co może obniżać stężenia leków takich jak warfaryna i metadon, oraz zahamowanie CYP2D6, prowadzące do wzrostu stężeń leków takich jak flekainid, propafenon czy metoprolol. Rytonawir dodatkowo hamuje transportery P-gp i OATP1B1/3, co zwiększa stężenia substratów tych białek, np. digoksyny, statyn i bozentanu, zwiększając ryzyko działań niepożądanych, w tym miopatii.
bozentan, CYP2C19, CYP2C8, CYP2D6, CYP3A, cytochrom P450, dabigatran, darunawir, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, eteksylat dabigatranu, flekainid, glikoproteina p, hepatotoksyczność, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A, indynawir, inhibitor, inhibitor proteazy, interakcja międzylekowa, klotrymazol, leki przeciwgrzybicze azolowe, metadon, OATP1B1, OATP1B3, paklitaksel, ryfampicyna, rytonawir, statyna, utrata działania terapeutycznego, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, zdarzenie niepożądane
Leksykon leków
Interakcje leku – Triveram 40 mg + 10 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Triveram, zawierający atorwastatynę, peryndopryl i amlodypinę, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne jest unikanie podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE (peryndopryl) z antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenem, ze względu na ryzyko niedociśnienia tętniczego, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą lub niewydolnością nerek (GFR < 60 ml/min/1,73m²). Ponadto, stosowanie peryndoprylu z produktami zawierającymi sakubitryl/walsartan jest przeciwwskazane z powodu wysokiego ryzyka obrzęku naczynioruchowego, wymagając 36-godzinnej przerwy między terapiami. Inne leki zwiększające ryzyko obrzęku naczynioruchowego to racekadotryl, inhibitory mTOR oraz gliptyny. W przypadku atorwastatyny, metabolizowanej przez CYP3A4 i transportery OATP1B1/1B3 oraz P-gp, istotne są interakcje z inhibitorami CYP3A4, które mogą zwiększać ryzyko miopatii, zwłaszcza w połączeniu z glekaprewirem i pibrentaswirem, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania.
afereza lipoprotein, aliskiren, amiloryd, antagonista receptora angiotensyny II, BCRP, białko oporności raka piersi, choroba miażdżycowa, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, dializa, ewerolimus, glekaprewir/pibrentaswir, glikoproteina p, gliptyna, hemofiltracja, heparyna, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, kotrimoksazol, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, linagliptyna, miopatia, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, OATP1B1, OATP1B3, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, podwójna blokada układu RAA, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa efluksowa, racekadotryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, saksagliptyna, sakubitryl walsartan, siarczan dekstranu, sitagliptyna, spironolakton, stężenie potasu w surowicy, sulfametoksazol, syrolimus, takrolimus, temsyrolimus, transporter wątrobowy, triamteren, trimetoprim, układ renina-angiotensyna-aldosteron, uszkodzenie wątroby, wildagliptyna, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Bluefish AB 10 mg

Atorwastatyna w postaci trójwodnej soli wapniowej, zawarta w preparacie Atorvastatin Bluefish AB, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność doustna wynosi około 12%, a aktywność hamująca reduktazę HMG-CoA osiąga około 30%, co wynika z intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia i usuwania przez komórki przewodu pokarmowego. Lek wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (≥98%) oraz dużą objętość dystrybucji (~381 l). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów hydroksylowych, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności farmakologicznej. Okres półtrwania atorwastatyny wynosi około 14 godzin, natomiast okres działania hamującego reduktazę HMG-CoA jest dłuższy i wynosi 20-30 godzin. Lek jest substratem transporterów OATP1B1, OATP1B3, P-gp oraz BCRP, co wpływa na jego farmakokinetykę, w tym wchłanianie jelitowe i klirens żółciowy.
atorwastatyna, beta-oksydacja, białka osocza, białko oporności raka piersi, biodostępność, cytochrom P-450, działanie hipolipemizujące, glukuronidacja, hipercholesterolemia rodzinna, klirens leku, metabolity hydroksylowe, metabolizm pierwszego przejścia, o-hydroksyatorwastatyna, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genu, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompy efluksowe, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, skalowanie allometryczne, stężenie w osoczu, transporter OATP1B1
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zevtera 500 mg

Zevtera (ceftobiprol) to beta-laktamowy antybiotyk podawany w formie proleku – soli sodowej medokarilu ceftobiprolu, charakteryzujący się liniową farmakokinetyką i eliminacją głównie przez nerki. Po podaniu dawki 500 mg w 2-godzinnej infuzji dożylnej, Cmax wynosi około 29,2–33,0 µg/mL, AUC 90,0–102 µg•h/mL, a okres półtrwania około 3,1–3,3 godziny, bez istotnej kumulacji przy wielokrotnym dawkowaniu co 8 godzin. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (~16%), objętość dystrybucji około 18 litrów oraz minimalny metabolizm wątrobowy, co ogranicza potencjał interakcji lekowych. Eliminacja odbywa się głównie przez przesączanie kłębuszkowe z częściową reabsorpcją, a około 89% dawki jest wydalane z moczem w postaci aktywnego ceftobiprolu (83%) i nieaktywnego metabolitu (5%). Skuteczność koreluje z czasem, w którym stężenie leku przekracza MIC (%T>MIC), co jest kluczowe dla optymalizacji terapii.
antybiotyk beta-laktamowy, czas powyżej MIC, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hemodializa, hiperfiltracja kłębuszkowa, metabolizm wątrobowy, minimalne stężenie hamujące, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenie-czas, profil farmakokinetyczny, przesączanie kłębuszkowe, reabsorpcja, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie maksymalne w osoczu, transportery wychwytu wątrobowego, wiązanie z białkami osocza, współczynnik ekstrakcji, wzór Cockcrofta-Gaulta, wzór Schwartza
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Medreg 20 mg

Atorwastatyna ulega istotnym interakcjom farmakokinetycznym i farmakodynamicznym, głównie poprzez metabolizm w układzie CYP3A4 oraz transportery OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, klarytromycyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco podwyższają stężenie atorwastatyny w osoczu, zwiększając ryzyko miopatii i rabdomiolizy, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol) również podnoszą stężenie leku, wskazując na konieczność rozważenia niższej dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność. Inhibitory transporterów białkowych (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania, a stosowanie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane. Dodatkowo, połączenie atorwastatyny z fibratami lub ezetymibem zwiększa ryzyko miopatii, dlatego zaleca się stosowanie najniższych skutecznych dawek i ścisłe monitorowanie pacjenta.
amiodaron, azolowy lek przeciwgrzybiczny, BCRP, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450 3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, letermowir, MDR1, miopatia, noretysteron, OATP1B1, OATP1B3, pochodna kwasu fibrynowego, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, styrypentol, telitromycyna, transaminaza, warfaryna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvasterol 10 mg

Atorwastatyna, będąca substancją czynną preparatu Atorvasterol dostępnym w dawkach 10, 20 i 40 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym z Tmax wynoszącym 1-2 godziny. Biodostępność tabletek powlekanych wynosi 95-99% w porównaniu do roztworu, jednak bezwzględna biodostępność jest niska i wynosi około 12%, co wynika z efektu pierwszego przejścia oraz usuwania leku w błonie śluzowej przewodu pokarmowego. Atorwastatyna wykazuje szeroką dystrybucję (objętość dystrybucji około 381 l) oraz silne wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów hydroksylowanych, które odpowiadają za około 70% ogólnej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania leku wynosi około 14 godzin, natomiast okres półtrwania efektu farmakologicznego to 20-30 godzin, co jest związane z aktywnością metabolitów. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią po metabolizmie wątrobowym, bez istotnej wątrobowo-jelitowej recyrkulacji.
BCRP, bezwzględna biodostępność, biodostępność, cytochrom P450 3A4, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka atorwastatyny, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, klirens żółciowy, MDR1, metabolity atorwastatyny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, o-hydroksyatorwastatyna, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, okres półtrwania, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, pompy efluksowe, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, skalowanie allometryczne, stężenie maksymalne, transportery wątrobowe, wychwyt wątrobowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Synoptis 75 mg

Darunawir, podawany w skojarzeniu z rytonawirem, jest silnym inhibitorem enzymów CYP3A i CYP2D6 oraz glikoproteiny P, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych. Rytonawir dodatkowo hamuje transportery OATP1B1 i OATP1B3, co może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez te szlaki. Indukcja enzymów CYP2C9 i CYP2C19 przez darunawir może obniżać stężenia leków metabolizowanych przez te izoenzymy. Leki indukujące CYP3A (np. ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny) obniżają stężenia darunawiru i rytonawiru, natomiast inhibitory CYP3A (np. azolowe leki przeciwgrzybicze) je zwiększają. Spożywanie alkoholu może nasilać hepatotoksyczność i działania niepożądane ośrodkowego układu nerwowego, dlatego zaleca się ograniczenie jego spożycia podczas terapii. Monitorowanie funkcji wątroby jest wskazane u pacjentów regularnie spożywających alkohol.
antagonista wapnia, biodostępność leku, CYP2C19, CYP2C8, cytochrom P450, dabigatran, działanie toksyczne, dziurawiec zwyczajny, funkcja wątroby, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor CYP3A, inhibicja CYP2D6, inhibicja CYP3A, inhibitor integrazy, inhibitor PDE-5, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, krwawienie, lek immunosupresyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpsychotyczny, midazolam, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, OATP1B1, OATP1B3, ośrodkowy układ nerwowy, polimorfizm CYP2C19, rabdomioliza, rytonawir, zaburzenie rytmu serca, zespół Cushinga
Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Accord 800 mg

Darunawir wykazuje zróżnicowane interakcje farmakokinetyczne w zależności od zastosowanego wzmacniacza – rytonawiru lub kobicystatu. Oba wzmacniacze metabolizowane są przez CYP3A, jednak darunawir wzmocniony kobicystatem jest bardziej podatny na indukcję CYP3A, co powoduje większe ryzyko subterapeutycznej ekspozycji. Silne induktory CYP3A (np. ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny, karbamazepina) są przeciwwskazane w terapii z darunawirem wzmacnianym zarówno rytonawirem, jak i kobicystatem. Silne inhibitory CYP3A4 (np. indynawir, klotrymazol) mogą znacząco zwiększać stężenia darunawiru, co wymaga ostrożności lub unikania jednoczesnego stosowania. Rytonawir i darunawir są również inhibitorami CYP2D6 oraz transporterów P-gp, OATP1B1 i OATP1B3, co może prowadzić do zwiększenia stężeń leków metabolizowanych przez te szlaki, np. flekainidu, metoprololu, digoksyny czy statyn, zwiększając ryzyko działań niepożądanych. Wzmocnienie farmakokinetyczne darunawiru przez rytonawir jest wyraźne – około 14-krotne zwiększenie ekspozycji przy dawce 600 mg darunawiru i 100 mg rytonawiru podawanych dwa razy na dobę.
aktywny metabolit, alfuzosyna, amiodaron, azolowy lek przeciwgrzybiczy, białko transportowe, bozentan, CYP2C8, darunawir, digoksyna, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, ekspozycja subterapeutyczna, eteksylat dabigatranu, etrawiryna, fenobarbital, fenytoina, flekainid, flutikazon, glikoproteina p, hepatotoksyczność, indukcja CYP3A, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor izoenzymu, INR, izoenzym CYP3A, karbamazepina, klotrymazol, kobicystat, kwetiapina, lek przeciwretrowirusowy, lowastatyna, metadon, metoprolol, newirapina, OATP1B1, OATP1B3, oporność na leki, paklitaksel, propafenon, repaglinid, rozyglitazon, ryfampicyna, rytonawir, statyny, symwastatyna, toksyczność wątrobowa, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Hydroksychlorochina – Właściwości farmakokinetyczne

Hydroksychlorochina wykazuje wysoką biodostępność po podaniu doustnym (średnio 79% ± 12%), z szybkim wchłanianiem i osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu po 3-4 godzinach (zakres 2-6 h). Charakteryzuje się bardzo dużą objętością dystrybucji (5500 ± 2200 l na podstawie danych z krwi oraz 43 000-44 000 l z osocza), co wynika z akumulacji w tkankach (oczy, nerki, wątroba, płuca) oraz w elementach morfotycznych krwi (stosunek stężenia we krwi do osocza 7,2). Wiązanie z białkami osocza wynosi 30-50%, z enancjoselektywnym preferowaniem enancjomeru (+)-(S). Hydroksychlorochina jest metabolizowana głównie w wątrobie przez CYP2C8, CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2D6, z udziałem enzymów FMO-1 i MAO-A, do metabolitów: N-dezetylhydroksychlorochiny, dezetylochlorochiny i bidezetylochlorochiny. Okres półtrwania eliminacji jest długi i wynosi 30-50 dni w krwi pełnej oraz około 32 dni w osoczu, co powoduje osiągnięcie stanu stacjonarnego dopiero po około 4 miesiącach regularnego stosowania.
BCRP, białko osocza, białko transportowe, biodostępność, choroba autoimmunologiczna, CYP2C8, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, enancjomer, hydroksychlorochina, interakcja farmakokinetyczna, kardiotoksyczność, klirens, lek przeciwmalaryczny, MATE1, OAT1, OAT3, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, OCT1, OCT2, okres półtrwania, P-glikoproteina, profil eliminacji, reumatoidalne zapalenie stawów, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, toczeń, toksyczność siatkówkowa, wchłanianie, zaburzenie czynności nerek, zapalenie stawów
Leksykon leków
Interakcje leku – Storvas CRT 80 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki i ścisłe monitorowanie. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podnoszą stężenia leku, wymagając dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenia atorwastatyny, co może osłabiać efekt terapeutyczny, zwłaszcza przy ryfampicynie, gdzie zalecane jest jednoczesne podawanie i monitorowanie skuteczności. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania, a stosowanie letermowiru z cyklosporyną wyklucza terapię atorwastatyną.
amiodaron, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, fibrat, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor transportera, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, letermowir, miopatia, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, pochodna kumaryny, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, styrypentol, telitromycyna, warfaryna, werapamil, worykonazol
Leksykon substancji czynnych
Pitawastatyna – Właściwości farmakokinetyczne

Pitawastatyna wykazuje unikalne właściwości farmakokinetyczne, które wpływają na jej skuteczność i bezpieczeństwo kliniczne. Po doustnym podaniu osiąga maksymalne stężenie w osoczu w ciągu około 1 godziny, z biodostępnością wynoszącą 51%. Wchłanianie nie jest istotnie zaburzone przez pokarm, choć wysokotłuszczowy posiłek obniża Cmax o 43%, nie zmieniając AUC. Lek wiąże się w ponad 99% z białkami osocza, ma objętość dystrybucji około 133 l i jest aktywnie transportowany do hepatocytów przez OATP1B1 i OATP1B3. Metabolizm pitawastatyny jest minimalny w układzie cytochromu P450, głównie zachodzi przez UDP-glukuronozylotransferazy (UGT1A3, UGT2B7), co ogranicza ryzyko interakcji lekowych. Eliminacja odbywa się głównie przez żółć z udziałem recyrkulacji jelitowo-wątrobowej, a okres półtrwania wynosi od 5,7 do 8,9 godziny. Klirens wynosi średnio 43,4 l/h.
AUC, AUC pitawastatyny, Cmax, CYP2C8, CYP2C9, eliminacja nerkowa, gen SLCO1B1, glikoproteina p, glukuronid, hemodializa, interakcja międzylekowa, klirens, krążenie wątrobowo-jelitowe, lakton, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pitawastatyna, polimorfizm genetyczny, recyrkulacja jelitowo-wątrobowa, skala Childa-Pugha, statyna, stężenie w osoczu, transporter wątrobowy, UDP-glukuronozylotransferaza, wchłanianie, wiązanie z białkami osocza