ceftobiprol
Ceftobiprol jest cefalosporyną piątej generacji o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, skuteczną zarówno wobec bakterii Gram-dodatnich, jak i Gram-ujemnych. Wykazuje wyjątkową aktywność przeciwko metycylinoopornym szczepom Staphylococcus aureus (MRSA), co czyni go cennym antybiotykiem w leczeniu złożonych zakażeń skóry i tkanek miękkich oraz szpitalnego zapalenia płuc.
Mechanizm działania ceftobiprolu polega na wiązaniu się z białkami wiążącymi penicylinę (PBP), w tym z PBP2a charakterystycznym dla MRSA, co prowadzi do zahamowania syntezy ściany komórkowej bakterii. Lek wykazuje również aktywność wobec Enterococcus faecalis, Pseudomonas aeruginosa oraz Enterobacteriaceae, nie działa jednak na Enterococcus faecium i bakterie wytwarzające beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum substratowym (ESBL).
W praktyce klinicznej ceftobiprol stosowany jest w postaci prodrugu – ceftobiprolu medokarilu, podawanego dożylnie. Wykazuje korzystny profil farmakokinetyczny z dobrą penetracją do tkanek oraz przewidywalną farmakokinetyką. Najczęstsze działania niepożądane obejmują nudności, wymioty, zaburzenia smaku oraz reakcje w miejscu podania. Ze względu na wydalanie głównie przez nerki, dawkowanie wymaga modyfikacji u pacjentów z niewydolnością nerek.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ceftobiprol – Przeciwwskazania stosowania
Ceftobiprol, aktywny składnik Zevtera 500 mg, jest cefalosporynowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania. Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na ceftobiprol, jego postać farmaceutyczną (ceftobiprol medokarylu sodowego w dawce 666,6 mg odpowiadającej 500 mg ceftobiprolu) oraz na substancje pomocnicze, w tym 1,3 mmol (29 mg) sodu na fiolkę. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią reakcji alergicznych na inne cefalosporyny (np. ceftriakson, cefazolina, cefuroksym) oraz na beta-laktamy, w tym penicyliny i karbapenemy, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych, które mogą prowadzić do ciężkich, zagrażających życiu reakcji anafilaktycznych i innych powikłań immunologicznych.
anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, cefalosporyna, ceftobiprol, ceftobiprol medokaryl sodowy, ciężka reakcja skórna, farmakolog kliniczny, gorączka polekowa, nadwrażliwość na lek, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja systemowa, skurcz oskrzeli, specjalista chorób zakaźnych, substancja czynna, toksyczna nekroliza naskórka, wysypka skórna, zaburzenie hematologiczne, zespół Stevensa-Johnsona, Zevtera - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zevtera 500 mg
Ceftobiprol, należący do grupy „innych cefalosporyn” (kod ATC: J01DI01), jest antybiotykiem beta-laktamowym o bakteriobójczym mechanizmie działania, polegającym na wiązaniu się z białkami wiążącymi penicyliny (PBP), w tym PBP2a u MRSA oraz PBP2b, PBP2x u Streptococcus pneumoniae i PBP5 u Enterococcus faecalis. Lek wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, jednak jego aktywność jest ograniczona przez obecność różnych β-laktamaz, w tym ESBL, karbapenemaz (KPC, OXA-48) oraz enzymów klasy B i D u Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa i Acinetobacter spp. Wartości graniczne MIC według EUCAST dla ceftobiprolu wynoszą: Staphylococcus aureus (w tym MRSA) ≤2 mg/L, Streptococcus pneumoniae ≤0,5 mg/L, Enterobacteriaceae ≤0,25 mg/L, natomiast dla Pseudomonas aeruginosa brak wystarczających danych (IE). Kluczowym parametrem farmakodynamicznym korelującym ze skutecznością jest procentowy czas utrzymania stężenia leku powyżej MIC (%T > MIC).
Acinetobacter, antybiotyk beta-laktamowy, atypowe zapalenie płuc, beta-laktamaza o rozszerzonym spektrum, białko wiążące penicylinę, cefalosporyna, ceftobiprol, Chlamydophila pneumoniae, dwoinka nieżytowa, działanie bakteriobójcze, Enterococcus faecalis, Escherichia coli, Haemophilus influenzae, karbapenemaza, Klebsiella pneumoniae, metycylinooporny Staphylococcus aureus, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, MRSA, mycoplasma pneumoniae, pałeczka hemofilna, pozaszpitalne zapalenie płuc, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, szpitalne zapalenie płuc, zapalenie płuc związane z wentylacją mechaniczną - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Zevtera 500 mg
Stosowanie ceftobiprolu (Zevtera, 500 mg) u kobiet w ciąży wymaga szczególnej ostrożności ze względu na brak odpowiednich, kontrolowanych badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo tego leku w tym okresie. Badania przedkliniczne na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka i płodu, poród ani rozwój pourodzeniowy, jednak decyzja o zastosowaniu leku powinna być podjęta wyłącznie w sytuacji, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. W przypadku karmienia piersią, ceftobiprol i jego metabolity przenikają do mleka w małych stężeniach, co może prowadzić do działań niepożądanych u dziecka, takich jak biegunka, zakażenia grzybicze błon śluzowych oraz reakcje alergiczne. Lekarz powinien zatem rozważyć konieczność przerwania karmienia lub wstrzymania terapii, uwzględniając korzyści zarówno dla matki, jak i dziecka.
alternatywa terapeutyczna, badanie przedkliniczne, biegunka, cefalosporyna piątej generacji, ceftobiprol, ceftobiprol medokaryl sodowy, ciąża, działanie niepożądane, karmienie piersią, laktacja, mikrobiota jelitowa, płodność, reakcja alergiczna, rozwój płodu, stosunek korzyści do ryzyka, supresja flory bakteryjnej, zakażenie grzybicze błon śluzowych - Leksykon substancji czynnych
Ceftobiprol – Dawkowanie i sposób podawania
Ceftobiprol, substancja czynna leku Zevtera, dostępna jest w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji o zawartości 500 mg ceftobiprolu (w postaci 666,6 mg ceftobiprolu medokarylu sodowego) na fiolkę. Po rekonstytucji 1 mL roztworu zawiera 50 mg ceftobiprolu. Dawkowanie jest dostosowane do wieku, masy ciała oraz funkcji nerek pacjenta. U dorosłych i młodzieży ≥ 12 lat z prawidłową lub łagodnie upośledzoną czynnością nerek (CLCR ≥ 50 mL/min) zaleca się dawkę 500 mg co 8 godzin w infuzji trwającej 2 godziny, przy stężeniu 2 mg/mL. U dzieci < 12 lat stosuje się wyższe stężenie roztworu (4 mg/mL) w celu ograniczenia objętości infuzji, a dawki są obliczane wg masy ciała (np. 15 mg/kg mc. u niemowląt ≥ 3 miesięcy i dzieci < 33 kg). U noworodków i niemowląt < 3 miesięcy dawka wynosi 10-15 mg/kg mc. podawana co 12 godzin (lub co 24 godziny przy zaburzeniach czynności nerek). Maksymalna dawka nie przekracza 500 mg niezależnie od masy ciała.
- Leksykon substancji czynnych
Ceftobiprol – Interakcje
Ceftobiprol, aktywny składnik preparatu Zevtera 500 mg, wykazuje potencjalne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez hamowanie transporterów OATP1B1 i OATP1B3 z wartościami IC50 odpowiednio 67,6 µM i 44,1 µM. Ta inhibicja może prowadzić do zwiększenia stężenia w osoczu leków eliminowanych przez te transportery, takich jak statyny (pitawastatyna, prawastatyna, rosuwastatyna), gliburyd oraz bozentan. Wzrost stężenia statyn niesie ryzyko miopatii i rabdomiolizy, gliburydu – hipoglikemii, a bozentanu – nasilenia działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności. Z tego względu zaleca się monitorowanie objawów miopatii, poziomu glukozy oraz funkcji wątroby, a także rozważenie dostosowania dawek tych leków podczas terapii skojarzonej z ceftobiprolem. Ponadto, brak jednoznacznych danych dotyczących interakcji na poziomie enzymów CYP wymaga szczególnej ostrożności przy łączeniu ceftobiprolu z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak warfaryna, fenytoina, digoksyna czy aminoglikozydy, z koniecznością ścisłego monitorowania stężeń i parametrów klinicznych.
aminoglikozyd, antagonista receptora endoteliny, bozentan, cefalosporyna, ceftobiprol, cukrzyca typu 2, cytochrom P450, digoksyna, enzym CYP, fenytoina, gliburyd, hepatotoksyczność, hipoglikemia, kinaza kreatynowa, miopatia, nadciśnienie płucne, OATP1B1, OATP1B3, pitawastatyna, prawastatyna, rabdomioliza, reakcja disulfiramopodobna, rosuwastatyna, statyna, sulfonylomocznik, transporter błonowy, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, Zevtera - Leksykon substancji czynnych
Ceftobiprol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ceftobiprolu, substancji czynnej leku Zevtera, wykazały odwracalne działanie nefrotoksyczne u małych zwierząt laboratoryjnych (szczury, marmozety) po podaniu dużych dawek, szczególnie w formie bolusa. Mechanizm nefrotoksyczności wiązał się z odkładaniem się materiału podobnego do leku w dystalnych kanalikach nerkowych, prowadząc do zaburzeń funkcji tych struktur. Nie stwierdzono toksyczności nerkowej przy stężeniach w moczu do 12-krotnie wyższych niż u ludzi stosujących dawki terapeutyczne. Neurotoksyczność objawiająca się konwulsjami występowała jedynie przy ekspozycji ≥6-krotnie przekraczającej Cmax obserwowaną u ludzi. Reakcje miejscowe po dożylnych infuzjach ceftobiprolu, takie jak podrażnienie i powstawanie skrzeplin, zaobserwowano u szczurów i marmozet, natomiast nie u psów, co wskazuje na różnice gatunkowe w tolerancji do podania dożylnego.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Zevtera 500 mg
Zevtera 500 mg (ceftobiprol medokarylu sodowego) jest antybiotykiem stosowanym u dorosłych oraz dzieci i młodzieży, z dawkowaniem w badaniach klinicznych obejmującym 500 mg 2-3 razy na dobę oraz 750 mg 2 razy na dobę. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥3%) to nudności, wymioty, biegunka, reakcje w miejscu podania infuzji, nadwrażliwość (pokrzywka, wysypka, świąd) oraz zaburzenia smaku. Profil bezpieczeństwa u pacjentów pediatrycznych (3 miesiące do 17 lat) jest zbliżony do dorosłych. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej.
agranulocytoza, astma, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ceftobiprol, drgawki, duszność, eozynofilia, hipokaliemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość, napad padaczkowy, napad paniki, napad toniczno-kloniczny, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność nerek, nudności, obrzęk obwodowy, odczyn Coombsa, padaczka miokloniczna, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, skurcz mięśni, stan padaczkowy, trombocytoza, wymioty, wysypka, wysypka ze świądem, zaburzenie smaku, zakażenie grzybicze, zapalenie okrężnicy Clostridoides difficile, zapalenie płuc pozaszpitalne, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Ceftobiprol – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ceftobiprol, substancja czynna leku Zevtera (500 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji), nie posiada wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży. Badania przedkliniczne na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka/płodu, poród ani rozwój pourodzeniowy, jednak ze względu na brak kontrolowanych badań klinicznych, stosowanie ceftobiprolu w ciąży jest zalecane wyłącznie w sytuacjach absolutnej konieczności. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o braku danych oraz potencjalnym ryzyku, podkreślając konieczność ostrożności i indywidualnej oceny korzyści i ryzyka terapii.
- Leksykon substancji czynnych
Ceftobiprol – Wskazania do stosowania
Ceftobiprol, aktywny składnik leku Zevtera (500 mg), jest cefalosporyną piątej generacji stosowaną w leczeniu szpitalnego zapalenia płuc (HAP) z wyłączeniem respiratorowego zapalenia płuc (VAP) oraz pozaszpitalnego zapalenia płuc (CAP). Lek jest wskazany dla szerokiego spektrum pacjentów, od noworodków urodzonych o czasie, przez dzieci i młodzież, aż po dorosłych. Preparat dostępny jest w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, gdzie każda fiolka zawiera 500 mg ceftobiprolu (666,6 mg ceftobiprolu medokarylu sodowego), a po rekonstytucji 1 mL roztworu zawiera 50 mg substancji czynnej. pH roztworu mieści się w zakresie 4,5–5,5, a jedna fiolka zawiera około 1,3 mmol (29 mg) sodu, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zevtera 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ceftobiprolu medokarylu sodowego, substancji czynnej Zevtera 500 mg, wykazały odwracalne nefrotoksyczne działanie na nerki u szczurów i marmozet po podaniu dużych dawek, szczególnie w formie bolusa. Mechanizm nefrotoksyczności wiązał się z odkładaniem się materiału podobnego do leku w dystalnych kanalikach nerkowych. Nie zaobserwowano jednak toksyczności nerkowej przy stężeniach w moczu do 12-krotnie wyższych niż u ludzi po dawce terapeutycznej. Neurotoksyczność objawiająca się konwulsjami występowała przy ekspozycji przekraczającej 6-krotność Cmax obserwowanego u ludzi. Reakcje miejscowe, takie jak podrażnienie i tworzenie skrzeplin w miejscu infuzji, stwierdzono u małych zwierząt (szczury, marmozety), natomiast u psów nie odnotowano takich efektów. W badaniach rozwojowych na szczurach dawki toksyczne dla matki powodowały zmniejszenie wielkości miotów i przeżywalności do 4 dni po urodzeniu.
antybiotyk cefalosporynowy, badanie przedkliniczne, ceftobiprol, ceftobiprol medokaryl sodowy, dawka terapeutyczna, dystalne kanaliki nerkowe, infuzja, konwulsje, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, podanie dożylne, profil bezpieczeństwa leku, reakcja miejscowa, skrzeplina, stężenie w moczu, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie nerek - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zevtera 500 mg
Przedawkowanie ceftobiprolu, stosowanego w postaci dożylnej ceftobiprolu medokarylu sodowego (500 mg ceftobiprolu odpowiada 666,6 mg medokarylu sodowego), jest rzadkim, lecz potencjalnie niebezpiecznym stanem klinicznym. Największa dotychczas podana dawka w badaniach I fazy wynosiła 3 g/dobę (1 g co 8 godzin). Objawy przedawkowania mogą obejmować encefalopatię, drgawki, zaburzenia świadomości, nudności, wymioty, biegunkę, bóle brzucha, zaburzenia elektrolitowe związane z wysoką zawartością sodu (około 1,3 mmol/29 mg sodu na fiolkę), reakcje nadwrażliwości, a także nefrotoksyczność przy dawkach przekraczających 3 g/dobę. Szczególnie narażone na powikłania są grupy pacjentów z niewydolnością nerek, w podeszłym wieku, z zaburzeniami neurologicznymi oraz niewydolnością serca.
anafilaksja, cefalosporyna, ceftobiprol, ceftobiprol medokaryl sodowy, drgawki, EEG, encefalopatia, enzym wątrobowy, funkcja nerek, funkcja wątroby, GFR, hemodializa, kreatynina, morfologia krwi, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, niewydolność serca, objaw neurologiczny, parametr życiowy, reakcja nadwrażliwości, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do infuzji, stężenie elektrolitów, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie świadomości, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, Zevtera - Leksykon substancji czynnych
Ceftobiprol – Właściwości farmakokinetyczne
Ceftobiprol, będący substancją czynną produktu leczniczego Zevtera, wykazuje liniową farmakokinetykę z Cmax około 29,2-33,0 μg/mL i AUC 90,0-102 μg•h/mL po dawkach 500 mg podawanych w 2-godzinnej infuzji u zdrowych dorosłych. Okres półtrwania wynosi około 3,1-3,3 godziny, a klirens 4,89-4,98 L/h. U dzieci i młodzieży z prawidłową czynnością nerek ekspozycja jest zbliżona do dorosłych, z Cmax w zakresie 26,6-35,2 μg/mL i AUC 245-312 μg•h/mL, zależnie od wieku i schematu dawkowania. Ceftobiprol wiąże się z białkami osocza w 16%, jest minimalnie metabolizowany, a głównym mechanizmem eliminacji jest przesączanie kłębuszkowe z aktywną reabsorpcją, z około 89% dawki wydalanej w moczu w postaci niezmienionej (83%) i metabolitu nieaktywnego (5%). Farmakokinetyka jest podobna po pojedynczej i wielokrotnej dawce, a stężenia w stanie stacjonarnym osiągane są już pierwszego dnia terapii.
aktywna reabsorpcja, ceftobiprol, farmakokinetyka populacyjna, hemodializa, klirens, klirens kreatyniny, metoda enzymatyczna, minimalne stężenie hamujące, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole powierzchni pod krzywą, prolek, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, transportery wychwytu wątrobowego, wiązanie z białkami osocza, współczynnik ekstrakcji, wzór Cockcrofta-Gaulta, wzór Schwartza - Leksykon leków
Interakcje leku – Zevtera 500 mg
Produkt leczniczy Zevtera zawiera 500 mg ceftobiprolu (w postaci 666,6 mg ceftobiprolu medokarylu sodowego) i może wchodzić w interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez hamowanie transporterów OATP1B1 i OATP1B3 (IC50 odpowiednio 67,6 µM i 44,1 µM). W efekcie może dochodzić do podwyższenia stężeń leków eliminowanych przez te transportery, takich jak statyny (pitawastatyna, prawastatyna, rosuwastatyna), gliburyd oraz bozentan. Ponadto, ze względu na ograniczenia badań in vitro dotyczących metabolizmu przez enzymy cytochromu P450, nie można wykluczyć interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP, co wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym. Zaleca się ścisłe monitorowanie pacjentów oraz ewentualną modyfikację dawkowania leków towarzyszących.
antagonista receptorów endoteliny, antybiotyk beta-laktamowy, bozentan, ceftobiprol, cytochrom P450, działanie niepożądane, gliburyd, lek przeciwcukrzycowy, metronidazol, nadciśnienie płucne, poziom glukozy we krwi, reakcja disulfiramopodobna, statyna, transporter OATP1B1, transporter OATP1B3, układ odpornościowy, układ pokarmowy, wąski indeks terapeutyczny - Leksykon substancji czynnych
Ceftobiprol – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Substancja czynna ceftobiprol, zawarta w preparacie Zevtera 500 mg, może wpływać na zdolność pacjenta do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, głównie ze względu na częste występowanie zawrotów głowy jako działania niepożądanego. Pomimo braku dedykowanych badań klinicznych oceniających bezpośredni wpływ ceftobiprolu na funkcje psychomotoryczne, istnieje kliniczne uzasadnienie do zalecenia pacjentom zachowania ostrożności i powstrzymania się od prowadzenia pojazdów oraz obsługi urządzeń mechanicznych przez cały okres terapii. Zawroty głowy mogą pojawić się nieoczekiwanie, co zwiększa ryzyko wypadków i stanowi istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjenta oraz osób trzecich.