MDR1

MDR1 (ang. Multi-Drug Resistance 1) to gen kodujący glikoproteinę P (P-gp), białko błonowe odpowiedzialne za aktywny transport różnych substancji, w tym leków, przez błony komórkowe. Jest to kluczowy element mechanizmu oporności wielolekowej, który może znacząco wpływać na skuteczność farmakoterapii.

Glikoproteina P działa jako pompa usuwająca leki z komórek, co ma szczególne znaczenie w onkologii, gdzie nadekspresja MDR1 prowadzi do obniżonej koncentracji cytostatyków w komórkach nowotworowych, zmniejszając tym samym skuteczność chemioterapii. Białko to występuje również fizjologicznie w prawidłowych tkankach, m.in. w nabłonku jelitowym, hepatocytach, komórkach kanalików nerkowych oraz w barierze krew-mózg, gdzie reguluje biodostępność leków.

W praktyce klinicznej polimorfizmy genu MDR1 mogą istotnie wpływać na farmakokinetykę wielu substancji leczniczych, w tym leków przeciwnowotworowych, immunosupresyjnych, przeciwdrgawkowych czy sercowo-naczyniowych. Badania nad inhibitorami glikoproteiny P stanowią obiecujący kierunek w przezwyciężaniu oporności wielolekowej, szczególnie w terapii nowotworów.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lambrinex 40 mg

Atorwastatyna, substancja czynna Lambrinex, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) w osoczu w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność tabletek powlekanych wynosi 95-99% względem roztworu, jednak całkowita biodostępność leku to około 12%, a ogólnoustrojowa aktywność hamująca reduktazę HMG-CoA wynosi około 30%, co wynika z intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia i usuwania przez komórki błony śluzowej przewodu pokarmowego. Atorwastatyna wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) oraz silne (>98%) wiązanie z białkami osocza. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez cytochrom P450 3A4, generując aktywne metabolity (około 70% aktywności hamującej HMG-CoA), które przedłużają efekt terapeutyczny (okres półtrwania działania 20-30 godzin). Eliminacja odbywa się głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej, co zapewnia przewidywalność farmakokinetyki i umożliwia dawkowanie raz na dobę.
atorwastatyna, AUC, BCRP, beta-oksydacja, biodostępność atorwastatyny, cholesterol LDL, Cmax, cytochrom P450 3A4, działanie hipolipemizujące, glukuronidacja, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klasyfikacja Child-Pugh, MDR1, metabolizm pierwszego przejścia, o-hydroksyatorwastatyna, OATP1B1, okres półtrwania atorwastatyny, pochodne hydroksylowe, polimorfizm SLCO1B1, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Tannera, skalowanie allometryczne, tabletki do rozgryzania, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mycophenolate mofetil Sandoz 250 mg kapsułki twarde 250 mg

Mykofenolan mofetylu (MMF) charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie około 94% względem formy dożylnej, z szybkim i całkowitym przekształceniem do aktywnego metabolitu kwasu mykofenolowego (MPA) przed osiągnięciem krążenia ogólnego. W farmakokinetyce MMF istotne jest występowanie drugiego szczytu stężenia MPA w osoczu po 6-12 godzinach, co jest efektem krążenia jelitowo-wątrobowego. Pokarm nie wpływa na całkowitą ekspozycję (AUC) MPA, jednak obniża maksymalne stężenie (Cmax) o około 40%. MPA wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (97%), a jego dystrybucja jest modulowana przez transportery takie jak OATPs, MRP2, BCRP oraz MDR1. Metabolizm MPA zachodzi głównie przez UGT1A9, prowadząc do powstania nieaktywnego metabolitu MPAG, który ulega recyrkulacji jelitowo-wątrobowej, co podtrzymuje aktywność farmakologiczną leku. Aktywny acyloglukuronid (AcMPAG) może odpowiadać za działania niepożądane, takie jak biegunka i leukopenia.
acyloglukuronid, AUC, BCRP, biodostępność leku, Cmax, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane, hemodializa, kolestyramina, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas mykofenolowy, leukopenia, MDR1, MPAG, MRP2, mykofenolan mofetylu, OATP, odrzucanie przeszczepu, sekwestranty kwasów żółciowych, transferaza glukuronowa, transportery anionów organicznych, UGT1A9, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atrox 40 40 mg

Atorwastatyna, aktywny składnik leku Atrox 40, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność względna tabletek powlekanych wynosi 95-99%, jednak całkowita biodostępność leku jest niska (~12%) z powodu efektu pierwszego przejścia wątrobowego i usuwania przez komórki błony śluzowej przewodu pokarmowego. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm zachodzi głównie przez cytochrom P-450 3A4, prowadząc do powstania aktywnych hydroksylowanych metabolitów, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Średni okres półtrwania atorwastatyny wynosi około 14 godzin, natomiast okres działania farmakologicznego jest wydłużony do 20-30 godzin dzięki aktywnym metabolitom. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią, a lek jest substratem transporterów OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP, co ma znaczenie dla jego farmakokinetyki i potencjalnych interakcji lekowych.
atorwastatyna, AUC, BCRP, biodostępność, Cmax, cytochrom P450 3A4, dysfagia, efekt pierwszego przejścia, hipercholesterolemia rodzinna, hydroksylowane metabolity, klirens, LDL-C, MDR1, o-hydroksyatorwastatyna, OATP, OATP1B1, OATP1B3, pompy efluksowe, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, skala Tannera, skalowanie allometryczne, SLCO1B1
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Genoptim 80 mg

Atorwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając Cmax w 1-2 godziny, z biodostępnością tabletek powlekanych na poziomie 95-99%, jednak całkowita biodostępność ogólnoustrojowa wynosi około 12% z powodu metabolizmu pierwszego przejścia i usuwania przez komórki błony śluzowej. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) i silne (>98%) wiązanie z białkami osocza. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, prowadząc do aktywnych metabolitów orto- i parahydroksylowych, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania atorwastatyny wynosi około 14 godzin, natomiast okres półtrwania działania farmakologicznego to 20-30 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Lek jest substratem transporterów OATP1B1, OATP1B3 oraz pomp efluksowych MDR1 i BCRP, co wpływa na jego farmakokinetykę i potencjalne interakcje lekowe.
AUC, BCRP, beta-oksydacja, biodostępność, cholesterol LDL, CYP3A4, cytochrom P-450, dystrybucja leku, działanie niepożądane, farmakokinetyka atorwastatyny, glukuronidacja, hamowanie reduktazy HMG-CoA, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, MDR1, metabolizm wątrobowy, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, pochodne hydroksylowe, polimorfizm SLCO1B1, powinowactwo do białek, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, skala Child-Pugh, skalowanie allometryczne, stężenie w osoczu, układ enzymatyczny, wydzielanie żółciowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Medreg 20 mg

Atorwastatyna ulega istotnym interakcjom farmakokinetycznym i farmakodynamicznym, głównie poprzez metabolizm w układzie CYP3A4 oraz transportery OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, klarytromycyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco podwyższają stężenie atorwastatyny w osoczu, zwiększając ryzyko miopatii i rabdomiolizy, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol) również podnoszą stężenie leku, wskazując na konieczność rozważenia niższej dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność. Inhibitory transporterów białkowych (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania, a stosowanie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane. Dodatkowo, połączenie atorwastatyny z fibratami lub ezetymibem zwiększa ryzyko miopatii, dlatego zaleca się stosowanie najniższych skutecznych dawek i ścisłe monitorowanie pacjenta.
amiodaron, azolowy lek przeciwgrzybiczny, BCRP, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450 3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, letermowir, MDR1, miopatia, noretysteron, OATP1B1, OATP1B3, pochodna kwasu fibrynowego, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, styrypentol, telitromycyna, transaminaza, warfaryna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvasterol 10 mg

Atorwastatyna, będąca substancją czynną preparatu Atorvasterol dostępnym w dawkach 10, 20 i 40 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym z Tmax wynoszącym 1-2 godziny. Biodostępność tabletek powlekanych wynosi 95-99% w porównaniu do roztworu, jednak bezwzględna biodostępność jest niska i wynosi około 12%, co wynika z efektu pierwszego przejścia oraz usuwania leku w błonie śluzowej przewodu pokarmowego. Atorwastatyna wykazuje szeroką dystrybucję (objętość dystrybucji około 381 l) oraz silne wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów hydroksylowanych, które odpowiadają za około 70% ogólnej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania leku wynosi około 14 godzin, natomiast okres półtrwania efektu farmakologicznego to 20-30 godzin, co jest związane z aktywnością metabolitów. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią po metabolizmie wątrobowym, bez istotnej wątrobowo-jelitowej recyrkulacji.
BCRP, bezwzględna biodostępność, biodostępność, cytochrom P450 3A4, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka atorwastatyny, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, klirens żółciowy, MDR1, metabolity atorwastatyny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, o-hydroksyatorwastatyna, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, okres półtrwania, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, pompy efluksowe, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, skalowanie allometryczne, stężenie maksymalne, transportery wątrobowe, wychwyt wątrobowy

MDR1

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Lambrinex 40 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Mycophenolate mofetil Sandoz 250 mg kapsułki twarde 250 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Atrox 40 40 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Genoptim 80 mg

Interakcje leku – Atorvastatin Medreg 20 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Atorvasterol 10 mg